BUDJET XARAJATLARINI SAMARALI AMALGA OSHIRISHDA DAVLAT MOLIYAVIY NAZORATINING AMALIY TAHLILI

Mazkur maqolada budjet xarajatlarini samarali amalga oshirishda davlat moliyaviy nazoratining o‘rni va ahamiyati empirik hamda statistik tahlillar asosida o‘rganilgan. Tadqiqotda 2020–2025 yillar davomida davlat budjeti xarajatlari dinamikasi, moliyaviy nazorat natijalari, aniqlangan kamchiliklar hajmi va qaytarilgan mablag‘lar ulushi tahlil qilindi. Ekonometrik regressiya modeli yordamida moliyaviy nazorat qamrovi hamda raqamlashtirish darajasining budjet samaradorligiga ta’siri baholandi. Natijalarga ko‘ra, moliyaviy nazorat qamrovining oshishi budjet xarajatlari samaradorligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi empirik jihatdan tasdiqlandi (R² = 0,71). Shuningdek, ichki audit tizimini rivojlantirish, g‘aznachilik tizimini raqamlashtirish, real vaqt rejimidagi monitoring mexanizmlarini joriy etish hamda riskga asoslangan nazorat modelini kengaytirish budjet mablag‘laridan oqilona foydalanishni ta’minlovchi muhim omillar ekanligi asoslab berildi. Tadqiqot natijalari davlat moliyaviy nazoratining faqat qonunbuzarliklarni aniqlash vositasi emas, balki budjet resurslarining samaradorligini oshirishga xizmat qiluvchi strategik boshqaruv instrumenti ekanligini ko‘rsatadi.本研究以实证分析与统计检验为基础，探讨了国家财政监督（financial supervision）在高效落实预算支出（budget expenditure）过程中的地位与作用。本次研究针对2020至2025年间的国家预算支出动态、财政监督成效、已识别的缺陷规模以及回笼资金占比展开系统性分析。 本研究借助计量回归（econometric regression）模型，评估了财政监督覆盖范围与数字化程度对预算绩效（budget performance）的影响。结果显示，财政监督覆盖范围的扩大对预算支出绩效具有正向作用，该结论已得到实证验证（决定系数R²=0.71）。 此外，本研究证实，优化内部审计（internal audit）体系、推进国库管理（treasury management）体系数字化建设、部署实时监控（real-time monitoring）机制以及拓展风险导向型监督（risk-oriented supervision）模型，均为保障预算资金合理使用的关键因素。 本研究结果表明，国家财政监督并非仅为查处违法违规行为的工具，更是助力提升预算资源使用绩效的战略管理（strategic management）工具。