Voormalige Van Gerwen-terrein in Veldhoven. Een Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek.

In opdracht van Rothuizen Architecten Stedenbouwkundigen heeft ADC ArcheoProjecten in juli 2014 een bureauonderzoek uitgevoerd op de locatie van het voormalige Van Gerwen-terrein in Veldhoven. In oktober 2014 is een Inventariserend veldonderzoek uitgevoerd na toetsing van de resultaten van het bureauonderzoek door de gemeente Veldhoven. In het plangebied zal de huidige bebouwing worden gesloopt en vervolgens worden heringericht, waarbij 32 woningen gebouwd zullen worden.Op basis van het bureauonderzoek werd in de ondergrond van het plangebied een hoger gelegen dekzandrug verwacht. Op en in het dekzand heeft zich vermoedelijk een enkeerdgrond gevormd. Eventuele archeologische resten uit de periode tot de Middeleeuwen zullen voorkomen onder het plaggendek en in de top van de oorspronkelijke C-horizont. Een eventuele vondstenlaag zal zijn opgenomen onderin het plaggendek hier wordt ook wel van ‘cultuurlaag’ gesproken: een doorwerkte oude bodem tussen de ophooglaag en de ongeroerde ondergrond met kleine fragmenten aardewerk, natuursteen, vuursteen en houtskool. Organische resten en bot zullen door de relatief droge en zure bodemomstandigheden slecht zijn geconserveerd.Afhankelijk van de ouderdom van het plaggendek, zullen eventuele archeologische resten uit de periode vanaf de Middeleeuwen en Nieuwe tijd in het plaggendek of aan het maaiveld voorkomen. Hierbij kan worden gedacht aan funderingsresten van een boerderij of van bijgebouwen en waterputten. De kans op waardevolle archeologische resten uit deze perioden wordt echter klein geacht. Op basis van historisch kaartmateriaal wordt namelijk duidelijk dat het gebied tot de 20e eeuw onbebouwd en in gebruik als bouwland is geweest.Teneinde deze verwachting te toetsen en aan te vullen werd in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Tevens zijn twee profielputjes gegraven. In het plangebied bestaat de onderste aangeboorde laag uit onverstoord dekzand (C-horizont; Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden). De top van het zand wordt op variabele diepten (ten opzichte van maaiveld) aangetroffen; minimaal op 25 cm -mv in boring 4, maximaal op 190 cm -mv in boring 2 en gemiddeld op 80 cm -mv. Op het dekzand is in het merendeel van de boringen een scherpe overgang zichtbaar naar meerdere lagen humeuze, opgebrachte en/of omgewerkte grond. De dikte van het humeuze dek is echter variabel; het ontbreekt bijvoorbeeld in boring 4 en is 190 cm dik in boring 2. Over het algemeen is het dek 70 cm dik. In de boringen 1, 2, 7, 9 wordt tot in de basis van het humeuze dek recent materiaal zoals glas, plastic en sintels aangetroffen.Het voorkomen van recent materiaal in combinatie met de sterk wisselende dikte van het pakket en de scherpe overgang naar het onderliggende dekzand duidt op een sterke verstoring van de bodem. Van een natuurlijk bodemprofiel is hier geen sprake. Vermoedelijk is de bodemverstoring het resultaat van grondwerkzaamheden ten behoeve van de aanleg van de bedrijfspanden.In het oostelijke deel van het plangebied (ter hoogte van de boringen 3, 5, 6 en 10) is het oorspronkelijke bodemprofiel van een enkeergrond nog gedeeltelijk aanwezig. Hier is van vanaf de C-horizont van het dekzand een geleidelijke overgang zichtbaar naar een 60 cm dikke opgebrachte laag grond, die van grijsbruin naar bruingrijs kleurt. Deze grond wordt geïnterpreteerd als plaggendek. Tussen de C-horizont enhet plaggendek is mogelijk een overgangslaag aanwezig.Op basis van het veldonderzoek is gebleken dat in het centrale tot oostelijke deel van plangebied nog steeds archeologische resten aanwezig kunnen zijn. ADC ArcheoProjecten adviseert om in het oostelijke deel van plangebied een inventariserend veldonderzoek uit te voeren door middel van het aanleggen van proefsleuven (IVO-P). Het doel van dit onderzoek is het onderzoeken van aan- of afwezigheid van archeologische resten als ook de gaafheid, omvang, datering en conservering ervan.In eerste instantie geldt het advies alleen voor het oostelijke deel (ter hoogte van boringen 3, 5, 6 en 10) een sleuf aan te leggen. Indien uit dit onderzoek blijkt dat er behoudenswaardige resten aanwezig zijn, kan het onderzoek worden uitgebreid naar aangrenzende delen van het plangebied. De exacte invulling van de werkzaamheden dient te worden vastgelegd in een door de bevoegde overheid goed te keuren Programma van Eisen (PvE).Wij wijzen u erop dat de bevoegde overheid op basis van dit rapport een selectiebesluit neemt. De mogelijkheid bestaat dat dit selectiebesluit afwijkt van het door ons opgestelde advies.

本报告由ADC考古项目公司（ADC ArcheoProjecten）受罗斯惠曾建筑与城市规划事务所（Rothuizen Architecten Stedenbouwkundigen）委托，于2014年7月对荷兰费尔赫芬市（Veldhoven）原范·格文场地开展案头考古研究（bureauonderzoek）。2014年10月，在费尔赫芬市政府审核案头考古研究成果后，随即开展了普查性野外考古调查（Inventariserend veldonderzoek）。该规划地块内现有建筑将被拆除并进行重新开发，共计新建32套住宅。基于案头考古研究结果，规划地块地下被预测存在一处隆起的覆盖砂脊。覆盖砂表层及内部大概率形成了单一土层（enkeerdgrond）。中世纪及更早时期的考古遗存大概率分布于耕作熟土层（plaggendek）及原始母质层（C-horizont）顶部。潜在的遗物堆积层赋存于耕作熟土层底部，该层也被称为“文化层”（cultuurlaag）：即发育于堆积土层与未扰动下层土壤之间的经扰动旧土壤，内含小型陶片、自然石块、燧石及木炭碎屑。由于土壤相对干燥且呈酸性，有机遗物及骨骼的保存状况较差。根据耕作熟土层的形成年代，中世纪至近现代的潜在考古遗存可能赋存于耕作熟土层或地表，具体可包括农舍、附属建筑的基础遗存以及水井等。但此类遗存具备珍贵价值的概率被评估为较低——依据历史地图资料可明确，该区域在20世纪之前均为未开发的耕地。为验证并补充上述预判，本次研究在规划地块内开展了勘探钻孔调查，并挖掘了两处剖面坑。勘探揭示，规划地块下部的未扰动覆盖砂层属于博克斯特尔地层（Formatie van Boxtel）与维尔登地层单元（Laagpakket van Wierden）。砂层顶部埋深存在显著差异：钻孔4处最小埋深为25cm（相对于地表），钻孔2处最大埋深为190cm，平均埋深约80cm。多数钻孔中，覆盖砂顶部与多层腐殖质堆积、扰动或回填土层之间存在清晰的接触界面。腐殖质覆盖层的厚度差异显著：钻孔4未发现该层，钻孔2处该层厚度达190cm，整体平均厚度约70cm。在钻孔1、2、7、9的腐殖质覆盖层底部，采集到了玻璃、塑料及瓦块（sintels）等近代遗物。近代遗物的存在，加之堆积层厚度的剧烈变化以及与下伏覆盖砂之间的清晰接触界面，均表明该区域土壤受到了强烈扰动，不存在自然土壤剖面。此类土壤扰动大概率源于此前为建造厂房所开展的土方工程。在规划地块东部区域（对应钻孔3、5、6及10的位置），单一土层（enkeerdgrond）的原始土壤剖面仍有部分保留。该区域可见从覆盖砂母质层向上逐渐过渡为一层厚约60cm的灰褐至棕灰色堆积土层，该堆积被解释为耕作熟土层（plaggendek）。在母质层与耕作熟土层之间，可能存在过渡层。基于本次野外调查结果，规划地块中部至东部区域仍有可能保留考古遗存。ADC考古项目公司建议，在规划地块东部区域通过开挖探沟的方式开展普查性野外考古调查（IVO-P，即Inventariserend Veldonderzoek-Proefsleuven），本次调查的目标为确认考古遗存的有无、保存完整性、分布范围、年代及保存状态。初始阶段，建议仅在东部区域（对应钻孔3、5、6及10的位置）开挖探沟。若本次调查发现具有保存价值的遗存，可将调查范围扩展至规划地块的相邻区域。本次工作的具体内容需纳入经主管部门审批通过的工作任务书（Programma van Eisen，PvE）。特此说明，主管部门将依据本报告作出遴选决定，该决定有可能与本机构提出的建议存在差异。