Plangebied Dever-Zuid en Geestwater te Lisse, gemeente Lisse

In opdracht van Amvest heeft RAAP in december 2022 en november 2023 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Dever-Zuid en Geestwater te Lisse in de gemeente Lisse. Het onderzoek vond plaats in het kader van een nieuw bestemmingsplan. Op basis van het uitgevoerde onderzoek kan worden gesteld dat de bodemopbouw in het onderzoeksgebied bestaat uit een pakket verstoven c.q opgebracht zand met daaronder Hollandveen Laagpakket op Oude Duinafzettingen (Laagpakket van Zandvoort) op wad-/kwelderafzettingen (Laagpakket van Wormer). Op het veen is plaatselijk nog een restant van het Laagpakket van Walcheren aanwezig. Voor de wad-/kwelderafzettingen van het Laagpakket van Wormer kan worden gesteld dat er sprake is van een lage archeologische verwachting, omdat er geen aanwijzingen zijn voor begraven bodems of anderszins betreedbare niveaus. In de top van de plaatselijk hierop gelegen duinafzettingen, die zijn gevormd vanaf het laat-neolithicum, is dikwijls een Ah-horizont aanwezig. Hier geldt dan ook een hoge archeologische verwachting. De top van de duinafzettingen varieert in hoogte. Langs de westelijke grens van het plangebied is sprake van een zuidwest-noordoost georienteerde rug. Tevens lijkt langs de noordoostelijke grens haaks daarop nog een rug (duin) aanwezig. Ten zuiden van dit alles bevond zich destijds een laagte; hier zijn in de top van het Laagpakket van Wormer in diverse boringen enkele centimeters dunne laagjes (duin)zand waargenomen. De Ah-horizont in de duinafzettingen heeft in de laagte in diverse boringen een equivalent in de vorm van een vegetatiehorizont in de top van het Laagpakket van Wormer. Het Hollandveen Laagpakket is in nagenoeg alle boringen volledig intact aanwezig. Voor zover het veenoppervlak door de mens is gebruikt, zal dit naar verwachting met name zijn gebeurd in het kader van agrarische activiteiten of andere zaken die zich in de periferie van een nederzetting afspeelden, omdat het veen, zeker in vergelijking met de westelijk gelegen strandwal, een minder geschikte ondergrond bood. De verwachting voor resten uit perioden tot de 17e eeuw kan worden gehandhaafd. Uit deze periode werden met name resten van tuinaanleg en/of grachten verwacht, maar de gebruikte boormethode was niet geschikt en in de eerste plaats bedoeld om de aanwezigheid hiervan eenduidig aan te tonen. Wel kan worden geconcludeerd worden dat de zandige bovengrond nagenoeg geen recente verstoringen kent en er daardoor in potentie vindplaatsen uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd verwacht kunnen worden. Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Dat kan door de ontgraving te beperken tot de bovenste 50 cm van de bodem.