Archeologisch bureauonderzoek Dorpsstraat 18 te Vorden, gemeente Bronckhorst (GD)

<p>Laagland Archeologie heeft in juli 2024 een Archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd aan de Dorpsstraat 18 te Vorden. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de uitbreiding van de bestaande supermarkt.</p><p>
Het onderzoek is uitgevoerd conform protocol SIKB KNA 4002. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.</p><p>
Het plangebied ligt in het Overijssels-Gelders zandgebied. Op de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart ligt het plangebied in een zone met dekzandkoppen en ruggen met een plaggendek. Op het AHN is te zien dat het plangebied op een verhoging ligt die in oost- westelijke richting loopt. Deze hoogte komt overeen met de dekzandkop/rug die op de gemeentelijke archeologische kaart is weergegeven. </p><p>
In de omgeving van het plangebied zijn archeologische resten uit de Midden Bronstijd tot en met de Nieuwe Tijd bekend. In historische tijden (vanaf circa 1832) werd het terrein omschreven als ‘woningen met tuin’. De woningen behoren toe aan een rentenierster en een schoenmaker.</p><p>
In de loop van de decennia vinden meerdere fasen van sloop en nieuwbouw plaats binnen het plangebied. De huidige bebouwing in het plangebied is op verschillende momenten gebouwd. Het meest noordwestelijke gebouw in het plangebied is in 1955 gebouwd. Het oostelijke gebouw komt uit 1975 en het meest zuidwestelijke gebouw komt uit 1998. In en rondom het plangebied hebben saneringen plaatsgevonden.</p><p>
Op basis van het bureauonderzoek geldt een middelhoge verwachting voor de periode Paleolithicum – Vroeg Neolithicum en een hoge verwachting voor de periode Laat- Neolithicum – Nieuwe Tijd. De nadruk ligt daarbij op de periode Late Middeleeuwen – Nieuwe Tijd.</p><p>
Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek worden archeologische resten verwacht. De geplande bodemingrepen zullen deze resten zeer waarschijnlijk aantasten. Normaliter is hier in eerste instantie een verkennend booronderzoek aan de orde. Hierbij worden verspreid over de toegankelijke delen van het plangebied minimaal zes grondboringen gezet. De boringen hebben tot doel het archeologische verwachtingsmodel te toetsen en zo nodig aan te vullen. Met dit booronderzoek wordt de bodemopbouw in kaart gebracht. Vanwege de aanwezige bebouwing en bestrating is het op dit moment niet mogelijk om een goed beeld te krijgen. Dit kan pas nadat de bebouwing bovengronds is gesloopt. Daarbij komt dat de sanering waarschijnlijk vooral in het onbebouwde deel van het plangebied heeft plaatsgevonden.</p><p>
Gezien de ligging in de oude kern van Vorden is het daarnaast waarschijnlijk dat in de bodem nog resten van oude funderingen, uitbraaksleuven, vloeren en dergelijke aanwezig zijn van voorgaande bebouwing. Dergelijke resten zijn niet efficiënt op te sporen door middel van grondboringen en daarnaast is het meestal lastig om dergelijke resten te duiden. Gravend onderzoek is daartoe meer geschikt.</p><p>
We adviseren daarom hier een verkennend booronderzoek over te slaan en hier gelijk een proefsleuvenonderzoek te starten na sloop van de huidige bebouwing. </p><p>
Een ander alternatief is het archeologisch laten begeleiden van de ontgraving van de bouwkuip. Hoewel dit parallel aan de bouwwerkzaamheden kan worden uitgevoerd dient rekening gehouden te worden met risico’s op hogere kosten. Indien niets wordt aangetroffen is dit meestal een goedkopere optie. Als er wel archeologische resten worden aangetroffen kan dit tot hogere kosten leiden en wellicht ook tot vertragingen. In termen van projectbeheersbaarheid verdient een proefsleuvenonderzoek waarschijnlijk de voorkeur.</p><p>
Dit advies is in handen van de bevoegde overheid, de gemeente Bronckhorst. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door de Omgevingsdienst Achterhoek (ODA).</p>