Een inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven in het plangebied Someren-Waterdael III

<p>Samenvatting en Conclusie<br>Vanwege plannen voor woningbouw en op grond van een hoge verwachting op archeologische vindplaatsen, is een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in het plangebied Someren-Waterdael III. Er zijn uiteindelijk 115 proefsleuven aangelegd, in hoofdzaak in een verspringend grid met sleuven van 25 bij 5 m, een interval van 25 m en een afstand tussen de raaien van 35 m. In totaal is een oppervlak van 14.624 m2 onderzocht, hetgeen in de niet ontgronde arealen van het plangebied heeft geresulteerd in een dekking van 7.5%.</p><p>Tijdens het onderzoek is gebleken dat de ondergrond in het overgrote deel van het plangebied wordt beschermd door een dik plaggendek. Hierdoor heeft zelfs de diepe grondbewerking van de aspergeteelt op een aantal percelen de ondergrond niet of nauwelijks geraakt. De conserveringstoestand van de grondsporen is derhalve goed. Ook aan de zuid(west)zijde van het plangebied, waar een echt plaggendek plaatselijk ontbreekt, is de ondergrond niet verstoord, hetgeen zich onder meer uit in de aanwezigheid van een B- of B/C-horizont. Alleen een zone aan de westzijde, die oorspronkelijk al betrekkelijk laag gelegen was, is geheel verstoord door ontgrondingen die enkele tientallen jaren geleden hebben plaatsgevonden. De verstoorde zone omvat ca. 30% van het plangebied.</p><p>De in de proefsleuven aangetroffen grondsporen zijn samengevoegd tot 15 vindplaatsen. Bij vier vindplaatsen gaat het om bewoningssporen uit de periode Late Bronstijd - Midden IJzertijd, eventueel tot en met Romeinse tijd (vindplaats 1, 3-5). Eén vindplaats (2) bestaat uit een klein grafveld uit de Vroege IJzertijd. Vindplaats 6 is een groot grafveld uit de Late IJzertijd-Romeinse tijd en de naastliggende vindplaats 7 lijkt begravingen uit de laat-Romeinse tijd te herbergen. Op acht vindplaatsen is sprake van bewoning uit de Middeleeuwen (8-15), waarbij een vroeg-middeleeuwse datering voor vindplaats 9 vaststaat. </p><p>Op basis van zowel de fysieke als de inhoudelijke kwaliteit zijn alle 15 vindplaatsen in principe behoudenswaardig. Dit betekent dat de archeologische waarden binnen een oppervlak van een kleine 10 ha (of 40% van het plangebied) zouden dienen te worden beschermd of te worden opgegraven. De eerste optie impliceert dat niet wordt gebouwd, of dat zo wordt gebouwd dat de ondergrond niet wordt geraakt of geroerd. Een probleem hierbij is dat de beperkingen tot in lengte van dagen gelden. Het nadeel van behoud ex situ of opgraven is dat aanzienlijke kosten moeten worden gemaakt alvorens het terrein bouwrijp kan worden gemaakt. Deze kosten zijn echter éénmalig en daarnaast kan een doordachte onderzoeksstrategie leiden tot zekere kostenreductie terwijl tegelijkertijd toch kwaliteitsvolle gegevens over het verleden van Someren worden vergaard.</p>