RAQAMLI IQTISODIYOTNING YANGI DAVRI: SUN'IY INTELLEKT VA BARQAROR TRANSFORMATSIYA

Ushbu maqolada raqamli iqtisodiyotning sifat jihatidan mutlaqo yangi bosqichi — sun’iy intellekt (AI) va mintaqaviy barqaror transformatsiya jarayonlarining o‘zaro strategik aloqadorligi makroiqtisodiy hamda ekonometrik modellar vositasida tizimli tahlil qilingan. Global bozorlar an’anaviy raqamlashtirish modellaridan intellektual va avtonom boshqaruv tizimiga o‘tayotgan bir davrda, AI texnologiyalari milliy iqtisodiyot tarmoqlarining raqobatbardoshligini oshiruvchi asosiy drayver sifatida namoyon bo‘lmoqda. Biroq, mazkur jarayon hisoblash quvvatlarining keskin ortishi sababli energetik yuklamalar va uglerod izining o‘sishiga olib kelmoqda. Maqolada intellektual tizimlarning iqtisodiy rentabelligi bilan bir qatorda ularning ekologik resurslarga ta’siri complexes baholangan. Sanoat, agrosanoat majmuasi va transport-logistika infratuzilmasida AI texnologiyalarini joriy etish orqali xarajatlarni optimallashtirish, resurs tejamkorligi va karbonat angidrid chiqindilarini minimallashtirish parametrlari empirik ma’lumotlar asosida qiyoslangan. Tadqiqot yakunida raqamli infratuzilmani yashillashtirish, algoritmik energiya samaradorligini oshirish hamdan O‘zbekiston iqtisodiyotida ESG (Environmental, Social, Governance) mezonlariga muvofiq keluvchi "Yashil AI" (Green AI) strategik modelini tatbiq etish bo‘yicha konseptual va amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.本文借助宏观经济与计量经济学模型，系统分析了数字经济高质量发展的全新阶段中，人工智能（AI）与区域可持续转型进程之间的战略关联。当前全球市场正处于从传统数字化范式向智能自主管理系统转型的关键阶段，AI技术已成为提升各国经济体系核心竞争力的关键驱动力。然而，这一进程伴随算力的大幅跃升，也带来了能源负荷攀升与碳足迹扩大的问题。本文在考量智能系统经济收益性的同时，还对其生态资源影响开展了综合评估。基于实证数据，本文量化了在制造业、农工综合体以及交通物流基础设施领域应用AI技术可实现的成本优化、资源节约与二氧化碳排放削减等关键参数。在研究尾声，本文就推动数字基础设施绿色化、提升算法能源利用效率，以及在乌兹别克斯坦经济体系中落实符合ESG（Environmental, Social, Governance）标准的「绿色AI（Green AI）」战略模型，提出了兼具理论性与实践性的建议。