SUN'IY INTELLEKT TIZIMLARI TOMONIDAN YETKAZILGAN ZARAR UCHUN JINOIY JAVOBGARLIK: SUBYEKT MUAMMOSI VA "ALGORITHMIC NEGLIGENCE" (ALGORITMIK BEPARVOLIK) KONSEPSIYASI

Mazkur maqolada sun'iy intellekt (SI) tizimlari faoliyati oqibatida yuzaga keladigan zarar uchun jinoiy javobgarlik masalasi tahlil qilinadi. Tadqiqotning markaziy muammosi — jinoyat tarkibining subyekt elementini SI sharoitida aniqlash qiyinligi, ya'ni javobgarlikni dasturchiga, foydalanuvchiga yoki tizimning oʻziga yuklash zarurati masalasidir. Muallif klassik jinoyat huquqidagi ayb (mens rea) va qilmish (actus reus) tushunchalarining avtonom tizimlarga nisbatan qoʻllanilishidagi cheklovlarni koʻrsatib, chet el doktrinasida shakllanayotgan “algoritmik beparvolik” konsepsiyasini tahlil qiladi. Xulosa sifatida javobgarlikni inson subyektlari zimmasida saqlab qolgan holda, ehtiyotkorlik standartlarini yangilash zarurligi asoslanadi.本文分析人工智能（Artificial Intelligence）系统运行所引发损害对应的刑事责任问题。本研究的核心难题在于，人工智能场景下难以认定犯罪构成的主体要件，即刑事责任应当归咎于开发者、使用者还是系统自身的争议议题。作者阐明了传统刑法中罪过（mens rea）与犯罪行为（actus reus）概念适用于自主系统时的局限性，并分析了外国法学理论中逐步形成的“算法过失”概念。综上，在将刑事责任保留给自然人主体的前提下，有必要更新注意义务标准。