SUN'IY INTELLEKT TIZIMLARI VA OMMAVIY NUTQ TARJIMASINING O'ZIGA XOSLIKLARI

Mazkur tezisda sun’iy intellekt tizimlaridan ommaviy nutq tarjimasida foydalanishning lingvistik va lingvopragmatik xususiyatlari nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Zamonaviy neyron mashina tarjimasi, katta til modellari va nutqni avtomatik qayta ishlash texnologiyalarining rivojlanishi og‘zaki nutq tarjimasining shakl va usullariga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Tadqiqotda sun’iy intellekt vositalarining ommaviy nutq mazmunini qayta yaratish imkoniyatlari bilan bir qatorda kommunikativ niyat, kontekstual ma’no, implikatura, presuppozitsiya, emotsional-ekspressiv vositalar va milliy-madaniy birliklarni tarjimada saqlash bilan bog‘liq masalalar ko‘rib chiqiladi. Tahlil natijasida sun’iy intellekt vositasidagi tarjima sifatini baholashda semantik aniqlikning o‘zi yetarli emasligi, pragmatik adekvatlik va kommunikativ ta’sir ham alohida mezon sifatida hisobga olinishi zarurligi asoslanadi.