Plangebied Kerkstraat 11 te Beesel, gemeente Beesel.

<p> Inleiding
<p> In opdracht van Bureau Leefomgeving BV heeft RAAP in mei en juni 2024 een archeologisch
vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend
booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Kerkstraat 11 te Beesel in de gemeente Beesel. Het
onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning over het realiseren van een nieuwe
woning.
<p> Resultaten
<p> Het plangebied ligt in landschappelijk opzicht binnen het Maasdal. Op de geomorfologische kaart is het
plangebied aangeduid als bebouwd gebied, maar op basis van extrapola tie van de omliggende
kaarteenheden valt af te leiden dat het binnen een dalvlakteterras ligt. De Archeologische
Verwachtingskaart van het Maasdal toont dat de terrasvlakte in het Dryas gedateerd kan worden. De
Maas was destijds een vlechtende rivier. Di rect ten westen van het gebied bevond zich in het Dryas
één van de stroomgeulen van de Maas. Deze stroomgeul is nog zichtbaar op het AHN. Het plangebied
ligt op de overgang van een laag, nat gebied naar een hoger gelegen droger gebied. Deze geul maakt
deel uit van de Laag van Wijchen. Op de bodemkaart is het plangebied ook aangegeven als bebouwde
zone. Op basis van het veldonderzoek kon besloten worden dat er moderpodzolgronden voorkomen, en
in het zuiden een overgang tussen moderpodzolgronden en radebrikgronden.
<p> Het plangebied ligt binnen de historische kern van Beesel (monumentnr. 16698) dat een hoge
archeologische waarde kent . De oude dorpskern gaat terug tot in de middeleeuwen. Ca. 150 m ten
westen van het plangebied was vanaf de late middeleeuwen t/m de nieuwe tijd B een kerk aanwezig
(monumentnr. 15592) en ca. 150 m ten noordoosten is een vindplaats uit het meso- tot neolithicum
aanwezig (monumentnr. 8692). In het plangebied zelf zijn geen archeologische vondstlocaties bekend.
<p> Binnen het onderzoeksgebied (straal van 250 m) is dit wel het geval. Zo zijn er naast de archeologische
monumenten drie Romeinse vondstlocaties en zes uit de late middeleeuwen en/of nieuwe tijd bekend.
<p> Op de minuutplannen uit de periode 1811-1832 (Beesel, sectie G, blad 01) maakt het plangebied deel
uit van een groter perceel weiland, dat tussen de Kerkstraat en een kleinere veldweg ligt. Rond de
Kerkstraat zijn een aantal woningen gelegen, zo ook op ca. 50 m ten zuidoosten van het plangebied.
Op de topografische kaart uit 1967 is direct ten zuidoosten van het plangebied een woning aanwezig en
staat het gebied niet meer aangeduid als weiland maar als bouwland. Aan het einde van de 20 e eeuw is
(een deel van) het plangebied bebost. Sinds de topografische kaart uit 2009 is er in het zuidoostelijke
deel van het plangebied een klein gebouw aanwezig dat er nu nog staat.
<p> In het plangebied komen gradiëntsituaties voor. Het gebied lag in het Jonge Dryas namelijk in een
terrasvlakte langs een van de vlechtende riviergeulen van de Maas. Maar doordat het bovenste deel
van de oorspronkelijke bodem verstoord is (door beakkering) kent het gebied een lage archeologische
verwachting voor intacte vindplaatsen van jager-verzamelaars.
<p> Het plangebied ligt in een van nature droge omgeving. Hierdoor worden bewoningsresten vanaf de tijd
van de eerste landbouwers (late prehistorie) verwacht, met name vanaf de middeleeuwen. Het plangebied ligt namelijk binnen de historische dorpskern van Beesel die minstens tot de late
middeleeuwen teruggaat.
<p> Advies
<p> Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische
resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Echter, pas als het definitieve ontwerp
is goedgekeurd door de gemeente en ook de diepte van de bodemingrepen definitief bekend is, kan
een goed besluit over eventueel vervolgonderzoek worden genomen. Daarnaast wordt erop gewezen
dat indien de plannen kunnen worden aangepast en verstoring van de natuurlijke wordt voorkomen,
vervolgonderzoek niet aan de orde kan zijn. Enkele jaren geleden is een serie documenten uitgebracht
waarin handreikingen worden gedaan voor archeologievriendelijk bouwen. Indien evenwel duidelijk is
dat dit niet het geval is en (mogelijke) archeologische resten inderdaad bedreigd worden door de
voorgenomen bodemingrepen, wordt in het kader van de bestaande planvorming aanbevolen de
onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen. Om
de gespecificeerde verwachting te toetsen raad de gemeente aan, gezien de geringe oppervlakte van
het onderzoeksgebied, de ontgraving van de bouwput archeologische te begeleiden (variant
archeologische opgraving). Daarbij dient het gehele te ontgraven gebied te worden onderzocht .
<p> Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Beesel, deze al
dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.