Od badania próby losowej do badania konkretnych losów. Wywiady biograficzne z respondentami POLPAN-u

Projekt badania „Od próby losowej do badania konkretnych losów. Wywiady biograficzne z respondentami POLPAN-u” przygotowany został przez dra Piotra Filipkowskiego, przy współpracy z dr Katarzyną Andrejuk. Inicjatywa zyskała akceptację i wsparcie profesora Kazimierza M. Słomczyńskiego, kierownika Polskiego Badania Panelowego POLPAN. Założeniem projektu było uzupełnienie danych zbieranych od 1988 roku w badaniu POLPAN o wywiady biograficzno-narracyjne z wybranymi respondentami z najstarszej generacji – osobami w wieku 72 i więcej lat. Dążono do tego, by wybrana grupa była zróżnicowana pod względem wykształcenia, przynależności do grup społeczno-zawodowych (w okresie badania lub wcześniej), regionu i wielkości miejsca zamieszkania, a także płci. Celem całego przedsięwzięcia było: (1) na najogólniejszym poziomie – wzmocnienie biograficznego wymiaru badania POLPAN poprzez nie tylko powrót do tych samych respondentów (co jest istotą badania panelowego), ale zmianę perspektywy poznawczej: z ankietowej („pytającej”) na narracyjną („słuchającą”), (2) rozszerzenie i uzupełnienie wiedzy uzyskanej za pomocą metody ankietowej, a także sprawdzenie, czy dzięki wywiadom możliwa jest lepsza interpretacja tej wiedzy, (3) uzyskanie nowego typu wiedzy socjologicznej o badanych osobach, opartej na ich subiektywnej perspektywie, na całościowej, retrospektywnej wizji własnego życia wyrażonej w swobodnej opowieści autobiograficznej. Unikalnym elementem projektu było powiązanie metody biograficznej z badaniem ilościowym opartym na próbie losowej.Badanie zostało zrealizowane w okresie od października do grudnia 2014 r. na terenie całej Polski. Przeprowadzono 21 wywiadów. Wszystkie zostały spisane. Projekt miał charakter pilotażowy – założono możliwość jego kontynuacji w przyszłości.