İNKLÜZİV TƏHSİLİN PRİNSİPLƏRİ UNİVERSAL ÖYRƏNMƏ DİZAYNINDA

Bu danılmaz bir faktdır ki, hər bir insanın özünəməxsus xüsusiyyətləri, qabiliyyətləri vardır. Uşaqların bu özəlliklərini üzə çıxarmaq üçün ən ideal məkansa məktəblərdir. Lakin burda məqsəd uşaqları məktəblərə uyğunlaşdıraraq kəşf etməkdənsə, müasir məktəblərin təhsil mühitlərini şagirdlərinin müxtəlif fərdi xüsusiyyətlərinə əsaslanaraq dizayn etmək daha effektiv nəticə vrə bilər. Bunun üçün məktəbin bütün iştirakçılarının təhsil ehtiyaclarını ödəmək üçün transformasiya olunmasını tələb edir ki, yalnız belə bir məktəb gələcək nəslin təhsili və inkişafı ilə bağlı problemləri həll etmək iqtidarında ola bilir. Uzun illər cəmiyyətdə əlilliyi olan şəxslərə qarşı olan inamsız, bəzən də mənfi münasibət onlarım evə məhkum olmalarına, ictimai yerlərdən uzaqlaşmalarına gətirib çıxarmışdır. Müasir dövrdə dayanıqlı cəmiyyətin bərqərar olması üçün əllilliyi olan şəxsləri cəmiyyətin tam hüquqlu üzvü kimi qəbul edilməsini, onların cəmiyyətə tam və səmərəli şəkildə inteqrasiyasını özündə əks etdirən sosial yanaşma modelinin formalaşdırılmasını təmin etmək zəruridir. Uzun illər tibbi model dominantlıq etsə də 2008-ci il oktyabrın ikisində Azərbaycanda BMT-nin 13 dekabr 2006-cı tarixli “Əlilliyi olan şəxslərin hüquqları haqqında” Konvensiyası ratifikasiya edildikdən sonra aparılan geniş sosal islahatlar sayəsində yeni bir model tətbiq olunmağa başladı. Konvensiyaya görə əlilliyi olan şəxslərə cəmiyyətin hər bir sahəsində maksimum səviyyədə müstəqillik verilməli, onlara sərbəst fəaliyyət göstərmələri üçün olan bütün maneələri aradan qaldıracaq dövlət proqramları və strategiyaları həyata keçirilməlidir. Bütün bu proqramlar elmi əsaslara söykənməli və bünövrəsini isə təhsildə başlamalıdır.毋庸置疑，每一个个体都拥有其独特的特质与能力。学校本应是发掘儿童这些特质的最佳场所。然而当下的教育目标却往往是让儿童去适配学校的框架以被发掘，而若能基于学生各异的个体特质来设计现代学校的教育环境，往往能收获更理想的成效。为此，学校需要完成转型，以满足所有参与者的教育需求；唯有如此，学校才具备解决未来一代教育与发展相关问题的能力。 长期以来，社会对残障群体存在的偏见乃至负面态度，曾将他们逼入居家禁锢、远离公共空间的境地。在当下，为构建可持续发展的社会，我们必须确保将残障群体视作社会完全的权利主体，并建立起能够体现他们全面且深度融入社会的社会参与模式。 尽管长期以来医学模式占据主导地位，但自2008年10月2日阿塞拜疆批准联合国（United Nations，原文缩写BMT）2006年12月13日《残疾人权利公约》后，通过一系列广泛的社会改革，全新的社会模式开始得以推行。根据该公约，残障群体应在社会各个领域享有最大限度的自主与独立，同时应推行能够消除他们自由参与活动的一切障碍的国家政策与战略。所有此类政策均应立足于科学依据，而其根基则需从教育领域开始筑牢。