HOV II Woerden-Leiden

<p>ADC ArcheoProjecten heeft in oktober-december 2014 een bureauonderzoek uitgevoerd naar de archeologische waarden van het spoortracé Woerden-Leiden en in het bijzonder voor een aantal deellocaties langs het tracé waar ten behoeve van het project HOV II Woerden-Leiden diverse ingrepen, zoals spoorverdubbeling, aanleg nieuwe haltes en het aanpassen van overwegen, zijn beoogd.</p><p>Op basis van het bureauonderzoek werd geconcludeerd dat het gehele onderzoeksgebied is gelegen op of langs de meandergordel van de Oude Rijn. Er werden veertien clusters (I tot en met XIV) geselecteerd waar sprake is van een verhoogde kans op de aanwezigheid van archeologisch resten. Landschappelijk gezien bevinden deze clusters zich op oeverafzettingen en crevasseafzettingen van de Oude Rijn. Daartussen bevinden zich komafzettingen. Omdat de Oude Rijn zeer lang in het onderzoeksgebied actief is geweest, moet in alle clusters rekening gehouden worden met resten uit perioden vanaf het Neolithicum. Stapelingen van vindplaatsen uit verschillende perioden zijn mogelijk. Het betreft onder meer resten van nederzettingen, jachtkampementen, begravingen en dergelijke.<br>In het bijzonder geldt voor alle clusters en de tussenliggende komgebieden een verwachting voor resten uit de Romeinse tijd, omdat het spoortracé grotendeels parallel loopt aan de limeszone, de grens van het voormalige Romeinse rijk. Hier bestaat een kans op het aantreffen van onder meer resten van nederzettingen van wisselende omvang. Grotere nederzettingen worden verwacht in de clusters II (grenst aan de voormalige Gracht van Corbulo en het castellum Matilo), IX (in de nabijheid van castellum Albanianae), XI (grenst of doorsnijdt castellum Nigrum Pullum), cluster XII (grenst aan castellum Bodegraven). Voor alle nederzettingsresten geldt dat het gaat om vindplaatsen met een archeologische laag bestaande uit onder meer fragmenten aardewerk, bouwmateriaal, houtskool en dergelijke.<br>In clusters II en in cluster X wordt naar verwachting de Limesweg gekruist. Cluster XI bevindt zich direct ten zuidwesten van de verwachte Limesweg. Deze weg manifesteert zich als een lineaire vindplaats van enkele meters breed met een archeologische laag bestaande uit opgebracht (verhardings)materiaal (grind, schelpen, bouwpuin, hout e.d.), al dan niet geflankeerd door greppels.<br>Resten van een (periferie van een) versterking uit de Vroege Middeleeuwen kunnen worden aangetroffen in cluster II. Het betreft resten (aardewerkfragmenten, houtskool, bouwmateriaal) van het Kasteel Meerburg of een daaraan gelieerde nederzetting.<br>Resten uit de Late Middeleeuwen en latere perioden worden met name verwacht in de clusters I (periferie van de stad Leiden) en XII (ontginningsas Oude Bodegrave). Het betreft nederzettingsresten, bestaande uit een archeologische laag van onder meer aardewerkfragmenten, bouwmateriaal en houtskool.<br>Tenslotte worden in cluster XIV de resten van de Laatmiddeleeuwse commanderij Hof van Waarder verwacht. Het betreft hier voornamelijk resten van funderingen, kelders, grachten en grachtbeschoeiingen en een historische tuin.</p><p>Voor de advisering van eventueel vervolgonderzoek zijn de locaties van de clusters I tot en met XIV vergeleken met de locaties van de geplande maatregelen en de aard en intensiteit van de daarbij gepaard gaande bodemverstoringen. Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in een tabel (tabel 3 en bijlage 6) en een kaart (bijlage 7) waarop voor diverse geplande maatregelen nader archeologisch onderzoek in de vorm van een Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek (IVO-O) en plaatselijk een Archeologische Begeleiding conform het protocol proefsleuven (AB-IVO-P) werd geadviseerd.<br>Ten behoeve van de maatregelen die nauwelijks of geen verstoring van eventuele archeologische resten met zich meebrengen (grotendeels civiele en seintechnische aanpassingen) is nader archeologisch onderzoek niet nodig.</p>