Noordbroek, Schoolstraat (Gemeente Menterwolde, Gr.) Een Inventariserend Archeologisch Veldonderzoek

In verband met geplande sloop en nieuwbouw van een dorpshuis, een sporthal en een school is een inventariserend archeologisch veldonderzoek uitgevoerd aan de Schoolstraat te Noordbroek, gemeente Menterwolde, provincie Groningen. Voor de sloop en nieuwbouw zijn graafwerkzaamheden nodig die eventueel aanwezige archeologische resten kunnen aantasten. Het doel van het onderzoek is om vast te stellen wat de kans is op de aanwezigheid van archeologische waarden. Het onderzoek bestaat uit een bureau- en een veldonderzoek. Bij het bureauonderzoek zijn bronnen geraadpleegd op het gebied van fysische geografie, archeologie en historische geografie. Bij het veldonderzoek zijn twaalf boringen verricht om van de bodem de opbouw en gaafheid te bepalen. Uit het bureauonderzoek blijkt dat Noordbroek op een glaciale rug ligt die omstreeks het einde van het neolithicum geïsoleerd kwam te liggen in een uitgestrekt veenmoeras. Tijdens de middeleeuwen ontstonden in het veen zee-inbraken die tot aan de rug kwamen. Binnen een halve kilometer afstand zijn de enige meldingen van archeologische waarden een sluis en een kademuur uit de nieuwe tijd. Op grotere afstand zijn op de rug bewoningsresten gevonden uit de steentijd en de middeleeuwen. Uit het veldonderzoek blijkt dat de top van het pleistocene zand is geërodeerd. Daardoor zullen eventuele sporen uit de steentijd verloren zijn gegaan. Op het zand ligt een kleipakket waarvan de bovenste 0,4 meter is geploegd. Daardoor kunnen van eventueel aanwezige middeleeuwse sporen alleen diepe delen bewaard gebleven zijn. Het onderzoek heeft geen vondsten opgeleverd die eenduidig gedateerd kunnen worden in de middeleeuwen of eerdere periodes. Het advies luidt om geen nader archeologisch onderzoek te ondernemen.

为配合村庄会所、体育馆及学校的计划拆除与新建工程，考古人员于格罗宁根省（Groningen Province）门特沃尔德自治市（Menterwolde）诺德布鲁克（Noordbroek）的学校街开展了清查性考古野外调查（inventariserend archeologisch veldonderzoek）。因该拆除与新建工程需开展土方作业，可能对潜在存在的考古遗存造成破坏，本次调查的核心目标为评估区域内存在考古价值遗存的可能性。本次调查包含案头研究与野外调查两个阶段，案头研究阶段查阅了自然地理学、考古学及历史地理学领域的相关文献资料，野外调查阶段共完成12组钻孔作业以探明土层垂向结构与地层完整性。案头研究结果显示，诺德布鲁克坐落于一处冰川脊（glacial ridge）之上，该冰川脊约在新石器时代（Neolithic）末期被广袤的泥炭沼泽完全隔绝；中世纪（Middle Ages）时期，该泥炭沼泽内发生多起海水侵入事件，海水一度推进至该冰川脊区域。在调查地点半公里范围内，仅发现两处近现代时期的水闸与驳岸遗迹，为有明确记录的考古价值遗存，而在更远的周边区域，该冰川脊上曾发现石器时代（Stone Age）与中世纪的居住遗存。野外调查结果表明，更新世（Pleistocene）砂层的顶部已遭受侵蚀，由此石器时代的相关遗存痕迹大概率已完全消失；该砂层之上覆盖有黏土层（clay deposit），其表层0.4米已被耕作活动扰动，因此若区域内曾存在中世纪时期的遗存痕迹，仅可能保留于该黏土层的较深位置。本次调查未发现可明确断代为中世纪或更早时期的考古遗存，据此建议无需开展进一步的考古调查工作。