KK1-1017 - Jan hte ga a lam (The sun and the earth)

Transcription (Lu Hkawng) Ya ngai tsun na mau byin maumwi a ga baw gaw jan mahtang anhte nga ai ndai mungkan ga hpe gayin ai i, dai n rai yang mungkan ga mahtang jan hpe gayin ai i, dai lam hpe atsawm di chye na hkra sang lang dan ai maumwi rai nga ai. Moi shawng de da, nam kahtawng mare langai mi hta da, masha ni grai law hkra nga ai dai kaw nat jaw prat re ai, nat jaw prat re ai majaw nat jaw jaw ai hpe i jaw tim shut tim dai hpe sha hkap la ai hku re. Dai shaloi shanhte masha ni gaw jan hpe yu ai da. Jan hpe yu nna jan gaw ya ndai bum kaw rai yang yat hkring rai yang jan gaw hkawm taw nga i, jan gaw shamu shamu shamu byin taw nga ndai masha ni na bawnu kaw gaw i jan gaw anhte ndai nga ai mungkan ga hpe gayin taw nga ai, dai hku myit la ai, dai hku myit la ai i, masha shagu dai kaw na mare masha ni yawng gaw dai hku myit la ai i, ndai jan gaw anhte nga ai, ndai mungkan ga hpe gayin taw nga ai ngu hpe dai hku myit la ai. Dai hku myit la ai shaloi mungkan ting bra wa sai, Mare ting bra wa ai, oh mare shingnawm kaw nga ai La Tu ngu wa na, na gaw dai na mat ai. Jan gaw ndai jan gaw anhte nga ai ndai hpe gayin taw nga ai sha rai nga ai dai ga hpe shi na mat ai. Na mat ai shaloi i shi na hku n jaw dum ai, Ngai shadu ai gaw anhte na ndai anhte nga ai ndai mahtang jan hpe gayin ai, dai n rai yang jan mahtang anhte nga ai ndai mungkan hpe gayin ai kun shi chye mayu ai. Chye mayu na shi gaw lani mi hta hpa baw di ai nga yang shi gaw hka hka hpe i, hka san hpe atsawm di la na she dai lahpaw kaw tim mung bang da na she, shi gaw jan na ndai, ndai gahtet ai i ndai lu ai dai shara kaw atsawm di tawn da nna atsawm di tawn da na atsawm di tawn da ai shaloi ndai wa gahtet ai i, ndai wa gahtet ai shi na gahtet ai n-gun wa i, hka kaw hkra ai, hka kaw hkra ai, la ma na dai hka kaw n hkra ai rai yang chyawm mi jan gaw gayin hkawm taw nga ai, jan gaw gayin hkawm taw nga ai, hpa na i nga yang ndai jan gaw gayin hkawm taw yang ndai jan gaw gahtet na lam n nga ai. Shi gaw jahkring sha ndai hka kaw hkra tim jahkring sha hkra na nga ai, rai tim mung dai jan wa n gayin ai sha lamu mahtang gayin taw yang ndai anhte nga ai lamu ga mahtang gayin taw yang gaw jan gaw shi na shara kaw shi nga taw ai she re, ndai hka gahtet na ngu na shi gaw dai hku myit la ai, dai hku myit la ai shaloi shi gaw gara hku di ai i nga yang dai myi yet sha ngai tsun ai hku i, hka hpe atsawm di da nna di ai shaloi hka gaw grai gahtet taw nga ai shi gaw gara hku myit la ai i nga yang ''Aw jan mahtang ndai anhte nga ai lamu ga hpe gayin ai n re ai sha anhte a lamu ga mahtang jan hpa gayin nga ai'' ngu shi dai hku myit la ai, dai hku myit la na shanhte na ndai prat hta gaw i, ji jaw nat jaw ai ndai ji jaw ai ndai dumsa ni hpe gaw ga n mai htang ai, ga n mai le le ai, dumsa ni gaw ndai nga yang ndai di ra ai, ''Gai ya nanhte nta kaw na Nga shaw u'' ngu yang ''E n mai ai law ndai Nga langai sha nga sai'' nga n mai di ai, dumsa ni na ga hpe le le yang gaw dai masha hpe jen sat kau ra ai, yawng raw nna jen sat kau ai dai hku htung hkring nga ai re, dai shaloi dai masha gaw le le ai n re ai shi gaw teng man ai lam hpe tsun dan ai, ''Dumsa wa e, ndai shut nga ai, ngai na bawnu ngai kaw nga ma nga yawng ngai na kanu ngai hpe shangai dat ai shaloi kaw na ya du hkra i ngai na bawnu yawng hpe i ngai myit yu sawn yu ai shaloi, ndai jan gaw anhte na lamu ga hpe n gayin na, lamu ga mahtang jan hpe gayin taw ai she re'' ngu tsun dan ai da. Dai shaloi dumsa ni gaw pawt ai, Dumsa ni gaw ''Nang gaw anhte na ga hpe le le ai ga i, nang gaw hpa baw rai'' nga tsun ai i, ''Ngai gaw le le ai ga n re ai, dumsa ngu tim galoi mung n jaw ai i, galoi mung n jaw ai majaw i, tinang shut ai hpe gaw tinang yin la ra ai hpe tsun mayu ai, dai majaw anhte ni na masha ni na anhte na masha ni na yawng na bawnu kaw ya ndai jiwoi jiwa ni hku na jan mahtang anhte na ndai hpe mungkan ga hpe gayin ai nga yang hpang e bai shangai wa ai, hpang e bai shangai wa ai ma kasha ni hku na ma shut ai ndai hpe sha bai chye na ra ai, dai majaw anhte ni hku na i, dai hku n mai myit ai, dai majaw i, hpang e bai shangai wa ai ma ni hku na ma i, teng man jaw kaja ai lam dai hpe chye na ra ai, dai majaw anhte ni hku na ma ndai hpe i jaw kaja teng man ai hku na tsun ra ai'' ngu na dai dumsa wa hpe tsun ai. Dumsa wa hpe tsun ai shaloi dumsa wa pawt ai. ''Nang gaw mani dai ni she shangai wa ai ma wa ngai hpe dai hku tsun ra ai i'' nga nna dai hku pawt ai, Pawt ai shaloi i, shanhte na htunghkring kaw dai hku nga tim mung masha langai hpe jeng sat kau sai i nga yang jen sat kau ai wa na ga hpe kam ra ai, kam ya ai i, ''Nanhte ngai hpe jen sat kau mung rai tim mung ngai tsun ai ga hpe nanhte ni kam ya ra ai'' nga dai hku tsun ai, dai hku tsun ai shaloi i, dai dumsa wa gaw grai pawt mayu nna jeng sat kau ai da. Jen sat kau, Jen sat kau re na palawng ni yawng raw kau ya sai da. Jen sat sa na, gyit ni gyit da sai, baw ni htwi baw ya sai, gahtam baw ya sai, du ni ta ni hpe mung nhtu ni rau galun da ya sai, dai shaloi hpa tsun ai i nga yang shi gaw da, shi marawn dat ai da. ''Jan mahtang anhte na mungkan hpe gayin ai n re ai, anhte na ndai mungkan mahtang jan hpe gayin ai ngu ai hpe teng man jaw kaja ai lam re ai majaw ngai gaw ngai na asak hpe pyi nawng kau nna ngai gaw ndai hku madun ai, dai majaw hpang e bai shangai wa na ma kasha ni yawng bai i ngai tsun ai ga hpe hkap la ya rit'' ngu na dai i nat jaw jau ai ni hpe tsun dat ai. Tsun dat ai kaw na ndai ya aten du hkra i, anhte na prat du hkra rai tim mung hpa baw tsun ai i nga yang anhte na prat du hkra tim jawng hkan ni mung jan mahtang ndai mungkan ga hpe gayin ai n re nga i, anhte mungkan ga mahtang ndai jan hpe gayin ai nga nna tsun ai ya aten du hkra tim mung dai gaw nga ai hku re. . Language as given: Jinghpaw转录（卢卡旺）：此段口述记录围绕一则民间传说展开，讲述某村寨（Mungkan）的日常生计与部族存续脉络，承载着当地民众世代传承的生活智慧。往昔之时，河谷沿岸的聚居地中，村民（Masha ni）们依循传统习俗举行祭祀仪式，每逢祭祀便会反复诵念祭词，以此祈求福祉顺遂。彼时，一众村民日常从事劳作，为维持生计奔波劳碌，无论是上山狩猎还是下田耕作，皆需遵循既定的行事准则。但凡村民皆需恪守部族规约，此乃维系村寨存续的核心要义，亦是代代相传的铁律，凡我族民众皆当遵从，此乃村寨得以安稳存续的根本保障。这套规约之下，村寨逐渐步入正轨。直至有一日，名为拉杜（La Tu）的外乡人来到此地，打破了原有的平静。彼时，村民们谨遵部族规约，行事皆循旧章，未曾有丝毫逾矩。 变故突生，一名外来者言道："吾之所为，皆是为了部族的生计与存续，无论过往如何，此乃村寨发展的必由之路，亦是未来前行的方向。"此人所言看似有理，称其将带领众人开垦荒地、拓展生计，承诺将带领部族走向繁荣。他声称只要依照他的方法行事，反复劳作、勤恳耕耘，便能收获丰厚的成果，过往的劳作方式已然过时，唯有革新方能改变现状。他不断宣扬新的劳作模式，称唯有如此方能让村民们过上富足的生活，唯有打破旧制方能实现部族的发展。此人不断鼓吹新的劳作方式，称唯有摒弃旧俗、采纳新法，方能让村寨迎来新生。他声称旧有的规约束缚了部族的发展，唯有打破桎梏方能实现繁荣。他的言论蛊惑了不少村民，一时间质疑之声四起，山官（Dumsa ni）也陷入了两难境地。先是有前来献祭的民众向山官倾诉，山官亦不知所措。此时，村民们开始筹备恩沙科祭典（Jen sat kau），以期通过传统仪式寻求庇佑。一位老者见状，上前对山官言道："山官大人，吾乃村中老人，曾亲历诸多变故，如今部族面临抉择，是坚守旧制还是革新求变，望山官明断。" 山官思虑良久，对老者言道："你所言皆是实情，然旧制乃是先辈传承下来的规矩。吾亦知晓旧制或有束缚之处，但若贸然革新，恐将引发部族动荡。如今村民们各有心思，有人坚守旧俗，有人倾向革新，若强行变革，恐将导致人心离散，部族分裂。唯有权衡利弊，方能寻得两全之策。"老者听罢，再次向山官进言："您所言甚是，吾愿为您分忧。"随后，祭典筹备事宜正式启动，村民们纷纷投身于恩沙科祭典的准备工作之中。祭典当日，山官主持仪式，言道："今日举行恩沙科祭典，旨在祈求先祖庇佑，护佑部族平安顺遂。"仪式结束后，祭典正式开始。祭典上，人们载歌载舞，献上祭品，祈求风调雨顺、五谷丰登，众人皆沉浸在庄重而热烈的氛围之中。祭典之上，有人高声言道："无论过往如何，村寨的存续皆依赖于每一位村民的坚守，唯有齐心协力方能渡过难关。如今部族面临抉择，我们当汲取先祖的智慧，方能寻得正确的道路。"此言一出，引发了众人的共鸣。随后，人们开始重新审视旧有的规约，有人坚持恪守传统，有人则认为应当顺应时代变革，一场关于部族未来的讨论就此展开，也让村寨再次陷入了新的思考与抉择之中。语言：景颇语（Jinghpaw）