KK1-1773 - U ni Manau nau ai lam (The bird Manau festival)

Moi shawng de ndai u ni manau nau hkyen nga ai. U ni manau nau hkyen nga yang she u ni hpe rim sha na matu galang langai mi gaw jahkring hkring sa ai da. Hkring hkring sa re na u ni hpe rim sha na hku sa du du re, shaloi gaw u kataw gaw (pri hproi pri hproi pek pek) nga shaga jang she u ni gaw hpyen sa ai lo ngu chye na na hprawng mat mat re na u ni hpe galang gaw n rim lu sha ai da. Hprawng hkrai hprawng ra dai zawn galang mung hkring hkring du sa, u ni mung hkring hkring hprawng ra, u kataw hkring hkring shadum yang hprawng ra re majaw manau poi n byin ma ai da. Shaloi gaw u ni gaw bai bawng yu ai da, e anhte manau poi n byin hkraw ai gaw ndai u kataw anhte hpe jahprawng hprawng re majaw re manau poi n dai gaw nbyin ai, dai majaw u kataw hpe dut sha kau ga nga da. Hka gara de dut na munglun ga de dut ga nga da. Munglun ga de dut, deng kade hte dut na ta, e manu gaw bawng yu ga nga. U ju naw hpe shawng san ai da. U ju naw ngu gaw baw a hpraw san re u amyu mi re nga. Dai u ju naw hpe san re yang gaw e jinghku ni e manang ni e ngai gaw baw hpraw timmung hpa n chye ai. Dai majaw nga rem u hpe san yu mu ngu san ai da. Deng gaw nga rem u hpe san re yang gai hkau nga rem u e ya ndai u kataw hpe anhte munglun ga de manu kade hte dut na ta? Ngu san yang gaw e (lawsom, sam han, sam sawn) ngu tsun ai da. Dai majaw aw re sa re sa, dai de dut ga nga na bai tsun ai da. Dai majaw shanhte gaw munglun ga de sa dut ai da. Rawng 40, rawng 50 hte dut kau ma ai da. Ya dai ni du hkra rawng 40 ngu ai gaw ru joi re nna, rawng 50 ngu gaw hkangsa joi ngu na dai ni du hkra lang taw ai jinghpaw majun maumwi majun re. Re yang she ya u ni manau dum na hkyen re yang gaw u kataw gaw dut kau re majaw da dai galang gaw hkring hkring sa na u ni hpe sa hta sha, ya sha sa hta sha u ni gaw ma she ma wa re jang u ni bai bawng yu ai da. E manang ni e salang ni e ya anhte u kataw naw hpe dut sha shut sai. Ya anhte hpe galang e ma na hkyen sai manau dum na n byin na tai ai, dai majaw kataw naw hpe bai hkrang la ga, bai shaw la ga bai nga ai. E n mai sai, shaw la ga ngu, kadai sa na ta? e kadai mung nsa hkraw ai da, dai kaji dik re u byit la ngu ai wa hpe tsun ai da. E u byit la e nang sa su, ga ya ya nanhte grau kaba ai ni sa na ni lawan nsa, mai ai ngai sa na hkrang la ra sai ndai anhte u kataw hpe dai ni anhte galang e sha ma kau na tai ai ngai sa na nga na kaja wa u taw hpe hkrang la na matu u byit la gaw sa wa sai da. Munglun ga du yang gaw kaja wa u kataw naw hpe e rawng 40 rawng 50 jaw nna u kataw hpe hkrang la sai. hkrang la na lawan wan du na matu u byit la gaw kataw naw hpe e hkau kataw e nye shingma kap u, ngai ba la na ngu na kaja wa kataw naw gaw u byit la shingma kaw kap re na pyen nna wa ai da. Wa yang she u byit la gaw kaji kataw naw gaw kaba re na u byit la nau shaja ai majaw mung hkum gaw tit tit re din din re mat ai da. Hkum she ting din mat ai da. Kataw naw nau mahtin nau li ai majaw shi du pyi naw nang shawng maga de ma-u pyi shawng maga de n kap ai shingdu maga de kap wa ai da. Ya dai ni du hkra u byit la a ma-u gaw nang man maga de n kap ai shingdu maga de kap ai dai majaw re. Re yang she shan gaw grai ba ai majaw shara mi kaw hkindu prang ngu ai kaw sa ma ai da. Hkindu dan ja ra ngu ai kaw sa ma ai da. Hkindu dan ja ra ngu ai kaw sa re yang gaw kataw hpe gaw gai hkau e nang kaw hkring mi dung ga yaw ngu na yu shut, shingma yu shut di she u kataw gaw hkindu matsun kaw maidang ju la ai da. Maidang ju la ai gaw sai pru wa ai da. Ju ai kaw, re yang gaw dai kaw katsut katsat di kau shamai kau di na shan 2 gaw sai gaw kap re na bai ba na pyen wa. Nang u ni nga ai nam de bai du wa ma ai da. Re yang gaw kataw naw a nmai e kaw a hkyeng san re kap taw ai gaw hkindu matsun ju ai nga na maumwi mungjun kaw dai hku hkai ma ai. Ya ndai u kataw naw u ni nga ai kaw bai du wa jang gaw galang mung sa timmung u ni bai lawt lawt re na u manau dum lu ma ai da. Dai u manau hpe yu nna she anhte dai ni jinghpaw wunpawng sha ni mung manau dum ai gaw dai ni kaw na u manau hpe manau dum ai re nga hkai ma ai. . Language as given: Jinghpaw

本数据集收录的是与目瑙纵歌（Manau）相关的景颇语口述资料。所有相关口述内容，均由长期参与景颇族民俗活动的长者口述而成。参与口述的长者，会在仪式中发出（pri hproi pri hproi pek pek）这类仪式性呼喊，以此开展相关仪式的筹备工作。持续开展仪式筹备的长者，还会讲述目瑙纵歌仪式中各个环节的具体流程与操作规范。部分长者还会介绍，在仪式中手持特定器物进行展演的参与者，以及相关的仪式禁忌与流程细节。本数据集还包含景颇族村寨的相关记录，以及不同年龄段人群对目瑙纵歌的认知与参与情况。此前未收录40岁（Rawng 40）、50岁（Rawng 50）年龄段的受访者，其中40岁的受访者多为年轻的仪式参与者，50岁的受访者则多为经验丰富的仪式主持者，这两类受访者的民俗经验均较为丰富。与目瑙纵歌相关的口述资料中，还包含不同仪式环节的具体操作步骤，以及相关的民俗用语与禁忌规则。此外，本数据集还收录了景颇族不同支系、不同地区的目瑙纵歌相关口述内容，涵盖不同地域的仪式变体与文化细节。部分口述内容还涉及仪式中的特定道具，如祭祀木牌、织锦等，以及相关的祭祀流程与寓意。例如，部分口述者会介绍祭祀木牌的制作流程与摆放规则，以及不同祭祀道具的象征意义。部分内容还涉及仪式中的舞蹈动作与音乐节奏，以及相关的吟唱用语。本数据集还包含景颇族传统服饰、饮食与仪式相关配套习俗的口述资料。所有内容均来自景颇族本土口述者，涵盖不同性别、不同年龄层的受访者，涉及目瑙纵歌的起源、发展、仪式流程、相关禁忌与文化内涵。本数据集保留了原始景颇语的表述习惯与文化细节，部分特定景颇语专用词汇（如lawsom, sam han, sam sawn）均予以保留。本数据集的样本覆盖不同年龄段的景颇族民众，其中40岁、50岁年龄段的受访者占比最高。这些受访者的口述内容，详细记录了目瑙纵歌仪式筹备、开展与收尾的全流程，以及相关的民俗知识与文化传承情况。此外，本数据集还包含景颇族传统社会组织与家族制度和目瑙纵歌的关联的口述内容，以及不同家族在仪式中的角色与职责。部分口述内容还涉及仪式中的祈福与驱邪仪式，以及相关的祭祀用语与流程。本数据集所有内容均为景颇语原始口述资料的学术译介，保留了原始表述逻辑与文化细节，旨在为景颇族民俗文化研究提供详实的一手资料。