Autobiografie chłopskie

Na zbiór składa się 39 autobiografii pisanych przez młodych mieszkańców wsi z regionu Polesia oraz innych wschodnich województw II Rzeczypospolitej. W większości są to prace nadesłane na ogólnopolski konkurs „Opis swojego życia, prac, przemyśleń i dążeń”, ogłoszony w 1937 roku przez Państwowy Instytut Kultury Wsi (kierowany podówczas przez Józefa Chałasińskiego i Józefa Obrębskiego) oraz pismo "Przysposobienie Rolnicze". Na konkurs napłynęło ogółem 1544 prace, które zostały potem częściowo wykorzystane w klasycznym dziele Józefa Chałasińskiego "Młode pokolenie chłopów" wydanym w 1938 roku.Celem organizatorów konkursu było poznanie warunków życia, ambicji edukacyjnych i działalności społecznej młodych mieszkańców wsi (poniżej 30. roku życia), którzy mieli odgrywać istotną rolę w kształtowaniu przyszłości niepodległej Rzeczypospolitej. Większość respondentów stanowili mężczyźni. Autorów proszono o dokładny opis swojego życia wraz ze szczegółami dotyczącymi środowiska rodzinno-sąsiedzkiego, sytuacji materialnej, warunków życia codziennego, etc. Proszono również o ustosunkowanie się do kwestii edukacji wsi oraz działających tam organizacji młodzieżowych. Autorzy mieli również wyrazić swoje zdanie na temat funkcjonowania społeczności lokalnej, narodu i państwa.Zgromadzone w zbiorze autobiografie różnią się między sobą stopniem szczegółowości, sprawnością w posługiwaniu się językiem pisanym, formą narracyjną. Pisane są przeważnie ręcznie (niektóre posiadają kopie w maszynopisie) po polsku, ewentualnie rosyjsku lub białorusku. Niektóre mieszczą się na zaledwie kilku stronach, inne to długie kilkusetstronicowe elaboraty. Kilka z nich pisanych jest wierszem. Wszystkie autobiografie zawierają adnotacje dotyczące organizacyjnej przynależności ich autorów (w przypadku braku przynależności umieszczano literę Dz – „dzikie”) oraz wstępną ocenę naukowej przydatności danej pracy. Jedna z należących do tego zbioru autobiografii (ACH1) została przetłumaczona na język angielski i opublikowana w pracy Obrębskiego „The Changing Peasantry of Eastern Europe”. Fragmenty trzech innych (ACH4, ACH10, ACH22) cytowane są przez Józefa Chałasińskiego w „Młodym pokoleniu chłopów”.Józef Obrębski prawdopodobnie wypożyczył tę część prac, których autorzy pochodzili z Polesia (24) oraz z okolicznych województw w celu wykorzystania ich w swoich własnych opracowaniach. Stąd znalazły się one w archiwum w Amherst (i dzięki temu zachowały do dziś). Nie wszystkie jednak autobiografie pochodzą z konkursu. Kilka z nich powstało najprawdopodobniej za namową samego Obrębskiego. Wśród nich źródło szczególne stanowią pisane po białorusku prace Michała Zieniewicza, który korespondował z Józefem Obrębskim (zachowały się dwa listy) w tej sprawie. Ich skrócona wersja została opublikowana w „Młodym pokoleniu chłopów” jako „Życiorys Białorusina”.