БОҒДОРЧИЛИК ВА АСАЛАРИЧИЛИК ТАРМОҚЛАРИНИНГ ЎЗАРО ИНТЕГРАЦИЯСИ

Мақолада Раъногулдошлар (Rosaceae) оиласига мансуб ўрик (Prunus armeniaca), олма (Malus domestica), дўлана (Crataegus spp.) ва ирғай (Cotoneaster spp.) турларининг гулчанги аминокислоталар таркиби, унинг биологик қиймати ҳамда асалари оилаларининг баҳорги физиологик ривожланишига таъсири тадқиқ этилди. Тадқиқотлар фенологик кузатувлар, биокимёвий таҳлил ва асалари оилаларининг репродуктив кўрсаткичларини баҳолаш усуллари асосида олиб борилди. Натижаларга кўра, ўрганилган турлар гулчанги таркибида 16–18 та аминокислота мавжуд бўлиб, уларнинг 8–9 таси муҳим аминокислоталар ҳисобланади. Лизин, лейсин, валин ва глутамин кислотасининг юқори улуши асалари личинкалари ривожланиши ва она арининг тухум қўйиш фаоллигини сезиларли ошириши аниқланди. Раъногулдошлар турларининг фенологик кетма-кетлиги баҳорги нектар ва гулчанг конвейерини таъминлаб, ёш асаларилар чиқишини 1,3–1,6 баробар тезлаштириши исботланди. Олинган натижалар боғдорчилик ва асаларичилик тармоқларини интеграциялашган ҳолда ривожлантиришнинг юқори биологик ва иқтисодий самарадорлигини тасдиқлайди.本研究对蔷薇科（Rosaceae）的杏（Prunus armeniaca）、苹果（Malus domestica）、山楂属（Crataegus spp.）以及栒子属（Cotoneaster spp.）物种的花部氨基酸组成、营养价值及其对蜂群春季生理发育的影响进行了系统探究。研究采用物候观测、生化分析以及蜂群繁殖性状评估方法开展相关实验。结果显示，供试物种的花部中共含有16~18种氨基酸，其中8~9种为必需氨基酸。研究发现，赖氨酸、亮氨酸、缬氨酸与谷氨酸的高含量可显著促进蜂幼虫的发育，并提升蜂王的产卵活性。蔷薇科物种的物候序列可保障春季花蜜与花部资源的连续供给，证实可使新生蜂群的发育进度加快1.3~1.6倍。本研究结果证实，实现林果业与养蜂业的融合发展具备较高的生物学与经济效益。