Een archeologische begeleiding van bouwwerkzaamheden op een perceel aan de Nieuwedijk te Lemmer, gemeente Lemsterland (Fr.)

<p>Ondanks de korte duur en de beperkingen van het onderzoek kan toch een redelijk beeld worden gevormd van de Nieuwedijk. De oudste kern van de dijk is direct over het nog aanwezige veenrestant aangelegd. Samen met het ontbreken van veen bij de beschoeiing, maar wel met de indicatie dat hier vroeger veen moet hebben gelegen, kan worden gesteld dat de dijk precies is aangelegd op de lijn tot waar het veen eind 16e eeuw was weggeslagen.<br>Zeker drie dijkfases zijn waargenomen (A t/m C). De plaggenlagen uit fase A – direct op het veen, zoals zichtbaar in het noordmiddenprofiel – zal tot de oudste kern behoren: de aanleg uit het einde van de 16e eeuw. De palen zijn helaas niet dendrologisch gedateerd, maar de positie van de palen en het ermee te associeren aardewerk maken het wel mogelijk de palenrij ruwweg te dateren. Het aardewerk tussen en achter de palen is niet ouder dan de laatste helft van 17e eeuw. Hiermee kan worden gesteld dat de palenrij vermoedelijk niet ouder is dan eind 17e eeuw. De palenrij is daarmee jonger dan de historisch bekende, eind 16e-eeuwse aanlegdatum van de dijk, vertegenwoordig door fase A, en zal dus niet bij deze oudste fase behoren. Ook de ligging van de palen op de lijn van de lagen van fase B maken het aannemelijk dat deze palen niet tot de oorspronkelijke aanleg behoren. De palenrij is waarschijnlijk later ingeslagen om de dijk in fase B beter tegen erosie te beschermen. Deze fase van de dijk (inclusief de beschoeiing) zal tegen het einde van de 17e eeuw zijn aangelegd. Uit het bij de beschoeiing gevonden aardewerk dat tot in de 18e eeuw gedateerd is, is af te leiden dat deze dijkfase ook tot in de 18e eeuw moet hebben gefunctioneerd.<br>Waarschijnlijk is in de tweede helft van de 18e eeuw de dijk nogmaals opgehoogd, fase C, waarbij de beschoeiing in het nieuwe dijklichaam werd opgenomen, laag 6. De beschermlaag van deze dijkfase is nogmaals vernieuwd, mogelijk in de 19e eeuw. Deze laag 4 vertegenwoordigt in ieder geval de laatste laag van de eigenlijke dijk. Na het in onbruik raken van de dijk aan het einde van de 19e eeuw is het gebied voor de dijk opgehoogd en geegaliseerd, fase D, zodat het terrein voor de dijk beter geschikt werd voor bebouwing.</p>