Bureauonderzoek en Karterend Booronderzoek Archeologie Plangebied ’t Halt 2 te Rietmolen, Gemeente Berkelland

Hamaland Advies heeft in opdracht van BJZ.nu uit Almelo een bureauonderzoek en karterend booronderzoek uitgevoerd voor de geplande uitbreiding van bouwbedrijf Kormelink uit Rietmolen, gemeente Berkelland. De uitbreiding bestaat uit een nieuwe hal voor het prebabriceren en opslaan van bouwelementen, een verharding en een nieuwe groensingel. De locatie heeft een oppervlakte van circa 1.600 m2 en is gelegen ten zuiden van de bestaande bebouwing (kantoor en werkplaats) van bouwbedrijf Kormelink. Omdat het gebied deels een hoge archeologische waarde heeft op de archeologische beleidskaart van gemeente Berkelland, dient aangetoond te worden dat met de geplande bodemingrepen geen archeologische waarden verloren gaan. Het betreft hier deels een gebied met hoge verwachting (de noordelijke randzone), waarbij (conform het nieuwe archeologische beleid) een onderzoeksverplichting geldt bij verstoringen over een oppervlakte van meer dan 250m2. In het oude beleid was dit al bij verstoringen over een oppervlakte van 100 m2. In dit geval wordt er niet gegraven, maar gaat er opgehoogd worden met 80 cm –mv. Volgens mevrouw A. Lugtigheid-Hendriks van de Omgevingsdienst Achterhoek, adviseur van gemeente Berkelland, gaat het bij bodemingrepen niet alleen om het graven en funderen, maar ook verdichting en zetting van de grond is een bodemingreep. Ook hierdoor kunnen mogelijk aanwezige archeologische waarden in de bodem beschadigd raken. Daarom is een archeologisch onderzoek hier toch noodzakelijk.Het onderzoek dient derhalve voorafgaand aan de vergunningverlening in het kader van de Omgevingsvergunning (Bouwen) en voorafgaand aan de (zeer) beperkte graafwerkzaamheden en ophoging van het perceel voor de nieuwbouw in het kader van de Wet op de archeologische monumentenzorg (Wamz), te worden uitgevoerd. Het uitgevoerde onderzoek bestaat uit een KNA conform bureauonderzoek dat aangevuld is met een verkennend inventariserend veldonderzoek (karterende fase).Conclusie Het bureauonderzoek toonde aan dat er zich mogelijk archeologische waarden in het plangebied zouden kunnen bevinden. Daarom is aansluitend een inventariserend veldonderzoek uitgevoerd in de vorm van een karterend booronderzoek.De aangetroffen bodemopbouw bestaat vanaf het maaiveld tot circa 60 cm-mv uit een bouwvoor met gemengde verploegde overgangshorizont (A/C) op een ondergrond van matig fijn dekzand. In boring 1 is onder de bouwvoor en de kunstmatige ophoging een restant van een dunne oude akkerlaag/teeltlaag op een ondergrond van dekzand aangetroffen. Een beekeerdgrond of een (veld)podzolbodem is niet aangetroffen. Het terrein is in het subrecente verleden gediepploegd of gewoeld en daarna opgehoogd met grond van elders. Door deze werkzaamheden is de oorspronkelijke bodemopbouw verloren gegaan. Met deze werkzaamheden zijn ook eventuele (restanten van) archeologische vindplaatsen verloren gegaan.Op basis van de onderzoeksinspanning, waarbij geen intacte bodems en geen archeologisch relevante indicatoren zijn aangetroffen, is er geen reden om archeologische waarden aan te kunnen treffen in het plangebied. Er zijn voor de archeologie geen gevolgen vanuit de voorgenomen bodemingrepen (afgraven c.q. ophogen van de bestaande ondergrond met 80 cm). Wat betreft landschappelijke ligging en verwacht oorspronkelijk bodemtype geeft het booronderzoek geen overeenstemmend beeld met dat wat verwacht werd op basis van het bureauonderzoek. De lage verwachting op het voorkomen van archeologische resten vanaf het Laat Paleolithicum wordt door het veldonderzoek bevestigd. Selectiebesluit Aangezien tijdens het karterend booronderzoek aangetoond is dat de bodemopbouw in het subrecente verleden geroerd is tot in de top van de dekzandafzettingen en er geen archeologische vondsten gedaan zijn, bevestigd dit de lage verwachting op archeologische vindplaatsen. Dit geldt ook voor de noordelijke randzone met een hoge verwachting. De kans dat voorgenomen graafwerkzaamheden een bedreiging vormen voor het archeologische bodemarchief is verwaarloosbaar. Hamaland Advies adviseert daarom om geen vervolgonderzoek uit te laten voeren.Op 21 november 2013 is het rapport en het selectieadvies beoordeeld, waarbij aanleiding is tot het maken van (inhoudelijke) opmerkingen die in dit definitieve rapport zijn verwerkt. Met het advies is door de gemeente en diens adviseur, de regionaal archeoloog van de Omgevingsdienst Achterhoek, ingestemd (schriftelijke beoordeling ODA met kenmerk S2013-000440).Voorbehoud Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen.Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Berkelland hiervan per direct in kennis te stellen.

Hamaland咨询公司受位于阿尔默洛的BJZ.nu委托，为隶属于贝克兰德（Berkelland）市的里特莫伦（Rietmolen）Kormelink建筑公司的扩建项目，开展了桌面考古调研（bureauonderzoek）与测绘钻探勘探（karterend booronderzoek）。本次扩建内容包括一座用于预制建筑构件生产与存储的新厂房、一处场地硬化区域，以及一条新增的绿色环形步道。项目场地面积约1600平方米，位于Kormelink建筑公司现有办公与生产厂房用地的南侧。

由于该区域在贝克兰德市考古政策地图中被划定为部分具有高考古价值，需论证拟实施的土壤干预措施不会造成考古价值损失。其中北部边缘带被划定为高考古潜力区，根据新版考古政策，当扰动面积超过250平方米时需开展考古调查；而旧版政策中该阈值为100平方米。本次项目无需大规模开挖，但需将场地垫高80厘米（以地面为基准，cm-mv）。据贝克兰德市顾问、阿赫特霍克环境服务局（Omgevingsdienst Achterhoek）的A. Lugtigheid-Hendriks女士介绍，土壤干预措施不仅包括开挖与基础施工，还涵盖土壤压实与固结作业，此类操作同样可能破坏埋藏于地下的考古遗存。因此，本项目仍需开展考古调查。

本次考古调查需在核发建设类环境许可前，以及根据《考古遗产保护法》（Wamz）开展的少量开挖与场地垫高作业前完成。本次调查为符合荷兰皇家考古协会（KNA）标准的桌面考古调研，并补充开展了勘察性考古田野调查（测绘阶段）。

### 结论
桌面考古调研显示，项目场地内可能存在考古遗存。因此后续开展了以测绘钻探勘探形式开展的勘察性田野调查。
本次调查揭示的地层剖面为：从地表至约60厘米（以地面为基准）深度为耕作层，其下为混杂的犁耕过渡层（A/C层），再下方为中细粒冰碛砂（dekzand）。在1号钻孔中，耕作层与人工堆积层下方发现了一层薄的古耕作层/耕种层残迹，其下为冰碛砂。未发现黏磐土（beekeerdgrond）或（野外）灰化土（podzolbodem）。该场地在亚近代曾被深耕或翻耕，随后被外来土壤垫高，原生地层结构已完全破坏，与之相关的考古遗存（残迹）也随之消失。
基于本次调查未发现原生土层与考古相关指示物的情况，项目场地内未发现考古价值遗存的依据充分。拟实施的土壤干预措施（开挖或垫高原有地面80厘米）不会对考古遗存造成影响。就景观区位与预期原生土壤类型而言，本次钻探勘探结果与桌面考古调研的预期不符。旧石器时代晚期（Laat Paleolithicum）考古遗存的低发现概率，经本次田野调查得到确认。

### 遴选决策
由于测绘钻探勘探显示，亚近代的土壤扰动已波及冰碛砂沉积层顶部，且未发现任何考古遗存，这进一步确认了本区域考古遗存的低发现概率，包括北部边缘的高潜力带。拟实施的开挖作业对考古土壤遗存构成威胁的概率可忽略不计。因此Hamaland咨询公司建议无需开展后续考古调查。

2013年11月21日，本报告与遴选建议已完成评审，期间提出的内容性修改意见已纳入本最终报告。贝克兰德市及其顾问——阿赫特霍克环境服务局区域考古学家——已同意该建议（阿赫特霍克环境服务局书面评审编号：S2013-000440）。

### 保留条款
本次调查严格按照通用学术准则与方法开展，旨在降低项目施工过程中发现或破坏考古遗存的风险。
在核发环境许可时，需始终告知法定报告义务（依据1988年《古迹法》第53条），以确保偶然发现的遗存得到记录：“除考古发掘外，任何人发现其知晓或理应知晓为古迹（可移动或不可移动）的物品，应尽快向我国部长报告。”该申报需提交至位于阿默斯福特的荷兰国家文化遗产局（Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed）。同时建议立即将相关情况告知贝克兰德市的责任主管官员。