Archeologisch vooronderzoek plangebied 'Tussen de Kerken' te Koudekerk aan den Rijn, gemeente Alphen aan den Rijn

<p>In opdracht van Vibu Projectontwikkeling BV heeft Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie een archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek door middel van een verkennend booronderzoek verricht voor een plangebied in de gemeente Alphen aan den Rijn (afbeelding 1, kaart 1). Vibu Projectontwikkeling is bezig met de herontwikkeling van het plangebied Tussen de Kerken in de kern van Koudekerk aan den Rijn. Het plangebied heeft een oppervlakte van ca. 5,9 hectare. Er is sprake van een stapsgewijze invulling van het inrichtingsplan, waarbij in de komende jaren op verschillende percelen nieuwbouw zal plaatsvinden, voor een deel op de plaats van de bestaande bebouwing. Met het oog op de verdere vormgeving van het plan is in kaart gebracht of zich binnen het onderzoeksgebied behoudenswaardige archeologische resten (zouden kunnen) bevinden, die bij toekomstige bodemingrepen zouden kunnen worden aangetast. Begonnen is met een uitgebreid bureau- onderzoek, dat is aangevuld met een verkennend booronderzoek en een archeologische begeleiding De aanwezigheid van twee opeenvolgende fossiele geulsystemen op korte afstand van elkaar, maakt het lastig de bodemopbouw binnen het plangebied precies te doorgronden. Beide systemen kennen een eigen sedimentatiedynamiek, die samen leiden tot relatief grote verschillen in de bodemopbouw over korte afstand. De geringe toegankelijkheid voor booronderzoek van de erven met historische bebouwing langs de Dorpstraat draagt eveneens bij aan het enigszins onvolledige beeld. Tenslotte geven de uitkomsten van de boringen de indruk dat zeker de bovengrond, maar ook de wat diepere ondergrond, op verschillende percelen plaatselijk flink is geroerd. Die bodemroering c.q. –verstoring kan uiteenlopen van plaatselijk afvletten of afkleien, het dempen van sloten, het aanbrengen van funderingen voor (bij) gebouwen tot het opvullen van de depressies met van elders aangevoerd materiaal. Op de erven langs de Dorpsstraat is sprake van een antropogeen ophogingspakket. De activiteiten die met deze vormen van bodemroering hebben samenhangen zijn van invloed geweest op de conservering van eventuele archeologische resten in de ondiepe ondergrond. De aanwezigheid van een of meer goed geconserveerde archeologische vindplaatsen is niet aangetoond, maar kan op dit moment –zeker als het gaat om wat kleinere relicten – ook niet worden uitgesloten. De archeologisch gezien meest kansrijke c.q. risicovolle gebieden binnen het plangebied zijn naar het oordeel van Vestigia momenteel: 1. De meest oostelijke percelen met oeverafzettingen rond de boringen 18-21 en 27-33. De aanwezigheid van de fossiele nevengeul en de ligging tussen de vroeg-middeleeuwse nederzettingslocatie en de historische bewoning tussen Dorpsstaat en Kerk maken dit een kansrijke locatie indien sprake is geweest van geleidelijke opschuiving van de bewoning in de vroege of hoge middeleeuwen. Romeinse bewoning kan echter ook niet worden uitgesloten. De bodemopbouw van deze percelen lijkt ook minder aangetast dan de percelen ten westen hiervan; 2. Ook het perceel met de boringen 11-14 lijkt een redelijk ongestoorde bodemopbouw te hebben. Hetzelfde geldt voor de percelen met de boringen 1,3 en 4 aan de westkant van het plangebied. Hierbij wordt wel aangetekend dat bewoningsindicatoren hier (nog) geheel ontbreken; 3. De bestaande, opgehoogde erven langs de Dorpsstraat, met uitzondering van dat van Dorpsstraat 55a dat inmiddels grotendeels is afgegraven. Voor de gehele zone geldt verder dat onder de bestaande bebouwing en verharding restanten van oudere (laat-middeleeuwse) bewoning en bebouwing te verwachten zijn. Wel dient rekening te worden gehouden met recente ophoging van ca. 80cm tot een meter. De kans op oudere bewoning uit de Romeinse tijd of eerder wordt gezien nabijheid van de actieve rijnbedding hier klein geacht.</p>