SANOAT KORXONALARIDA MIKROKLIMAT SHAROITLARINI OPTIMALLASHTIRISH VA KASBIY KASALLIKLARNING OLDINI OLISHDA MUHANDISLIK-MUHOFAZA YECHIMLARI

Ushbu kengaytirilgan ilmiy-tadqiqot ishida sanoat korxonalarida (quyuv-metallurgiya, to‘qimachilik, kimyo, energetika va mashinasozlik sexlarida) mehnat muhiti mikroklimat ko‘rsatkichlarini optimallashtirish hamda noqulay termal omillar ta’sirida yuzaga keladigan kasbiy kasalliklarning oldini olishning kompleks muhandislik-muhofaza yechimlari nazariy va amaliy jihatdan tadqiq etilgan. Ishda inson organizmining termoregulyatsiya va issiqlik balansi modellari (P.O. Fangerning PMV va PPD indekslari), sanoat binolaridagi issiqlik, namlik hamda zararli gazlar ajralishining termodinamik qonuniyatlari matematik modellashtirildi. Ishlab chiqarish binolaridagi havo almashinuvi karraligi, lokal va umumiy aeratsiya, havoni air-conditioning va rekuperatsiyalash, zamonaviy ekranlovchi va termizolyatsiyalovchi materiallarni qo‘llash hamda SCADA/IoT asosidagi intellektual microclimate control tizimlarining muhandislik hisob-kitob metodikalari berildi. Sanoat sharoitida o‘tkazilgan 12 oylik tajriba-sinov natijalari ko‘rsatdiki, taklif etilgan kompleks muhandislik-muhofaza tadbirlarining joriy etilishi ish zonasida harorat va namlik o‘zgarmasligini 95–98% darajada ta’minlaydi, issiqlik urishi, gipertermiya, pnevmoniya hamda surunkali kasbiy patologiyalarni 88–93% ga kamaytiradi va ishchilarning mehnat unumdorligini 18–22% ga oshiradi.