การฝึกอบรมทางวัฒนธรรมของบริษัทนานาชาติในประเทศไทย

ศึกษาสถานภาพการฝึกอบรมทางวัฒนธรรมของบริษัทนานาชาติในประเทศไทย ศึกษาลักษณะเนื้อหา วิธีการ และองค์ประกอบต่างๆ ในการฝึกอบรมทางวัฒนธรรม ตลอดจนข้อมูลที่สะท้อนค่านิยมไทย และแหล่งข้อมูลที่นำมาใช้ในการฝึกอบรม ตลอดจนสำรวจความคิดเห็นของบุคลากรต่างชาติ เกี่ยวกับความสำคัญและความจำเป็นของการฝึกอบรมทางวัฒนธรรม ตลอดจนความพึงพอใจต่อการฝึกอบรมดังกล่าว นอกจากนี้ยังศึกษาถึงปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ ต่อการจัดอบรมทางวัฒนธรรม รูปแบบการวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพ ประกอบด้วย การวิจัยเชิงสำรวจที่เก็บข้อมูลจากการตอบแบบสอบถาม ของบุคลากรต่างชาติจาก 76 บริษัท และการสัมภาษณ์เจาะลึกผู้บริหารและฝ่ายทรัพยากรบุคคลจาก 16 บริษัท ส่วนการศึกษาวิจัยจากเอกสาร เป็นการวิเคราะห์เนื้อหาเอกสารการฝึกอบรมทางวัฒนธรรม และเอกสารที่ทางบริษัทนานาชาติให้บุคลากรศึกษาด้วยตนเอง ผลการวิจัยพบว่า 1. การฝึกอบรมทางวัฒนธรรมเป็นรูปแบบการพัฒนาบุคลากรต่างชาติ ที่ได้รับความนิยมจากบริษัทนานาชาติในประเทศไทยมากที่สุด โดยร้อยละ 39.5 ของบริษัทที่ศึกษามีการฝึกอบรมดังกล่าว 2. เนื้อหาของการฝึกอบรมทางวัฒนธรรม มีขอบข่ายครอบคลุมทั้งแนวคิดทฤษฎีวัฒนธรรมกว้างๆ (Culture General) และเกี่ยวกับวัฒนธรรมไทยโดยเฉพาะ (Culture Specific) โดยผสมผสานข้อมูลที่ให้ความรู้ (Cognitive Domain) ปรับความรู้สึก (Affective Domain) และแนะแนวทางปฏิบัติ (Behavioral Domain) โดยเน้นหนักด้านการสื่อสารตามมิติวัฒนธรรมไทย วิธีการอบรมมักใช้มากกว่า 2 วิธีขึ้นไป โดยใช้วิธีบรรยายและการสนทนากลุ่มเป็นหลัก การอบรมทางวัฒนธรรมมักจัดโดยศูนย์การฝึกอบรม โดยวิทยากรผู้ฝึกอบรมส่วนใหญ่เป็นชาวไทยและชาวต่างชาติผสมกัน เช่นเดียวกับผู้รับการฝึกอบรมบริษัทนานาชาติ มักให้การอบรมทางวัฒนธรรมหลังจากที่บุคลากรต่างชาติ มีประสบการณ์การทำงานในประเทศไทยสักระยะหนึ่ง โดยส่วนใหญ่การอบรมใช้เวลาประมาณ 2-3 วัน ติดต่อกัน 3. ค่านิยมไทยที่นำเสนอ ให้กับบุคคลกรต่างชาติ 5 ลำดับแรกได้แก่ การเคารพอาวุโส การไม่เผชิญหน้า ความเกรงใจ การยึดความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล และความเป็นมิตร ใจดี โดยข้อมูลมาจากชาวต่างชาติเรียบเรียงขึ้นเป็นหลัก 4. บุคลากรต่างชาติทุกราย ที่เคยได้รับการอบรมทางวัฒนธรรมระบุว่า การอบรมดังกล่าวเป็นสิ่งสำคัญ โดยส่วนมากมีความพึงพอใจต่อการฝึกอบรมที่ตนได้รับ ส่วนผู้ที่ยังไม่เคยได้รับการฝึกอบรมทางวัฒนธรรม ระบุว่าการอบรมทางวัฒนธรรมเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับบุคลากรต่างชาติในประเทศไทย 5. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการฝึกอบรมทางวัฒนธรรมของบริษัท พบว่า มีทั้งปัจจัยระดับบุคคล ปัจจัยระดับองค์กร และปัจจัยระดับวัฒนธรรม ที่เป็นตัวกำหนดการจัดหรือไม่จัดอบรมทางวัฒนธรรม ทั้งนี้ ปัจจัยมีผลมากที่สุดได้แก่ นโยบายขององค์กร

本研究针对泰国境内外资企业的文化培训现状展开调研，旨在探析文化培训的内容、形式与核心构成要素，同时梳理体现泰国本土价值观的相关信息及培训所用的资源来源；此外还将调研外籍员工对文化培训重要性与必要性的看法，以及其对该培训的满意度。此外，本研究亦探讨与文化培训开展相关的影响因素。本次研究采用混合研究方法，包含两大模块：一是基于问卷调查的探索性研究，从76家企业的外籍员工处收集数据；二是针对16家企业的管理层及人力资源部门开展深度访谈。同时，本研究还通过文献研究法，对文化培训材料及外资企业为员工提供的自主学习文档进行内容分析。
研究结果如下：
1. 文化培训是泰国境内外资企业最受青睐的外籍员工发展模式，本次调研的企业中有39.5%均开展了此类培训。
2. 文化培训内容涵盖通用文化理论（Culture General）与泰国本土特定文化（Culture Specific）两大范畴，融合了认知领域（Cognitive Domain）的知识传授、情感领域（Affective Domain）的态度塑造与行为领域（Behavioral Domain）的实践指导，重点聚焦泰国文化语境下的跨文化沟通。培训形式通常采用两种及以上方法，以讲授法与小组讨论为核心载体。文化培训一般由专业培训机构承办，讲师团队多由中籍与外籍人员混合组成，参训员工亦多为外资企业外籍员工。培训通常安排在外籍员工在泰国积累一定工作时长后开展，单次培训周期多为连续2至3天。
3. 外籍员工提及的前五名核心泰国本土价值观依次为：敬老尊贤、回避冲突、谦逊内敛、重视人际纽带与友善待人，相关调研数据主要来自对外籍员工反馈的整理。
4. 所有曾参与文化培训的外籍员工均认为该培训具有重要价值，且多数对自身参与的培训表示满意；而未参与过文化培训的员工则认为，此类培训对于泰国境内的外籍员工而言具有必要性。
5. 影响外资企业开展文化培训的因素可分为个体层面、组织层面与文化层面三大类，其中企业组织政策为影响程度最高的核心因素。