Plangebied Ritahuis in de Hoogstraat te Eindhoven, gemeente Eindhoven

Inleiding. In opdracht van Mulleners Vastgoed heeft RAAP in maart 2021 een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd voor het plangebied Ritahuis in de Hoogstraat te Eindhoven. Het onderzoek vond plaats in het kader van een nieuw bestemmingsplan. Het gaat om de bouw van circa 72 appartementen aan Hoogstraat 231 in Eindhoven. Het plan is de achterliggende bebouwing te slopen en twee nieuwe gebouwen op te richten, met twee verdiepte parkeerkelders. Het Rijksmonumentale Ritahuis blijft behouden. Landschap. Op de geomorfologische kaart is het plangebied niet gekarteerd wegens bebouwing. Uit de gemeentelijke Erfgoedkaart fysisch landschap blijkt dat het onderzoeksgebied centraal op een noordwest-zuidoost georiënteerde dekzandrug ligt. Ten oosten en westen van de smalle rug helt het terrein af naar lager gelegen dekzandvlakten en beekdalen van respectievelijk de Dommel en de Gender. Uit het booronderzoek is gebleken dat de bodem tot minimaal 110 cm en maximaal 170 is verstoord. De verstoring blijkt het vermengd zijn van bodemlagen en/of recente insluitsels zoals puin, glas en kachelslik. Die verstoring bestaat uit twee pakketten. De bovenste laag is donker en sterk humeus en bevat alleen bouwpuin. De laag daar onder is grijsbruin, vaak met gele spikkels of humusvlekken, heeft een vieze schijn, bevat minder puin, maar ook kachelslik en vensterglas. Op basis van deze relatief recente insluitsels wordt het zeer waarschijnlijk geacht dat de verstoorde lagen niet het gevolg zijn van historische bebouwing. Waarschijnlijk gaat het om recente (Nieuwste tijd) verstoringen en/of ophogingen. Archeologie. In het plangebied of direct rondom het plangebied bevinden zich geen archeologische vindplaatsen. Het maakt echter wel deel uit van een archeologisch monument (terrein van hoge archeologische waarde), namelijk de historische kern van Gestel. De omgeving van het plangebied wordt gekenmerkt door archeologische resten uit de periode Late Middeleeuwen-Nieuwe tijd. Dit hangt natuurlijk samen met het feit dat het plangebied en omgeving deel uit maken van de historische kern van Gestel. De resten van waterputten en tuinbouw wijzen op bewoning. Het plangebied bevindt zich waarschijnlijk op een dekzandrug tussen de Dommel en Gender: dat wil zeggen een gunstige locatie voor landbouwers. Derhalve worden resten van deze samenlevingen verwacht in het plangebied. En dan (vanwege de ligging in een historische kern) vooral uit de periode Late Middeleeuwen-Nieuwe tijd. De resten die worden verwacht bestaan uit bakstenen funderingen en kelders, water- en beerputten, (paal)kuilen, greppels, wegen en afval in de vorm van vooral aardewerk. Advies. Er is sprake van een verstoorde bodem, maar archeologische resten (uit met name de perioden middeleeuwen-nieuwe tijd) kunnen niet worden uitgesloten, met namen niet onder de huidige (te slopen) bebouwing. Derhalve is archeologische vervolgonderzoek zinvol.

引言

2021年3月，受穆伦纳地产（Mulleners Vastgoed）委托，RAAP针对埃因霍温市霍格斯特拉特街（Hoogstraat）的里特豪斯（Ritahuis）规划区域开展了案头考古与勘探钻探调查。本次调查服务于全新土地利用规划项目，拟在霍格斯特拉特街231号建设约72套公寓。方案内容包括拆除后侧既有建筑，新建两栋楼宇，并设置两层地下停车场；荷兰国家级文保单位里特豪斯（Rijksmonumentale Ritahuis）将予以保留。

地貌与土壤

因区域已被建筑覆盖，规划区域未在地貌图中予以标注。根据市级自然遗产地貌地图显示，调查区域坐落于一条西北-东南走向的狭窄沙垄之上。沙垄东西两侧的地形分别向更低的沙质平原及多梅尔河（Dommel）、让德尔河（Gender）河谷倾斜。钻探调查结果显示，土壤扰动深度介于110厘米至170厘米之间，扰动表现为土层混合以及/或存在近代侵入物，如碎石、玻璃与炉灰。该扰动可分为两层：上层为深色富腐殖质层，仅混杂建筑碎石；其下为灰棕色土层，常带有黄色斑点或腐殖质斑，外观污浊，混杂的碎石较少，但含有炉灰与窗玻璃。结合上述相对近代的侵入物，可高度认定本次土层扰动并非历史建筑遗存所致，大概率为近现代（最新世）的扰动或填土抬升活动造成。

考古评估

规划区域及周边范围内未发现考古遗址，但该区域属于盖斯特尔（Gestel）历史核心区，为一处高考古价值的考古保护地。规划区域周边分布有中世纪晚期至近现代的考古遗存，这与该区域隶属于盖斯特尔历史核心区的属性直接相关。已发现的水井与园艺遗存证明此处曾有人类居住活动。规划区域地处多梅尔河与让德尔河之间的沙垄，属于对农耕者而言的优质区位，因此预期该区域内存在该时期人类社会的遗存，尤以中世纪晚期至近现代的遗存为主，具体包括砖基与地窖、水井与储水池、柱坑、沟渠、道路，以及以陶器为主的生活垃圾遗存。

咨询建议

尽管本次调查已发现土壤存在扰动，但仍无法排除中世纪至近现代考古遗存的存在，尤其是在当前待拆除建筑的下方区域。因此，开展后续考古调查具有实际必要性。