Getuigen Verhalen, Kamp Amersfoort, interview 025

Wilde zich niet melden voor de Arbeitseinsatz en hield zich schuil op de boerderij van zijn vader. Ging op het verkeerde moment naar het distributiekantoor, waar net een overval was geweest door een verzetsgroep en werd gearresteerd. Overgebracht naar Leeuwarden en later naar Amersfoort (31 augustus 1943). In Kamp Amersfoort maakte hij al snel kennis met de leiding; Kotälla gaf hem toen hij niet snel op zijn naam reageerde een enorme pijnlijke trap. Op de vraag van commandant Berg, wat zijn vak was, zei hij kunstschilder en zo werd hij ingedeeld bij de schilders en moest hij raampjes vervangen en kozijnen schilderen. Op 17 november 1943 ging hij op het Riga-transport. Zijn ouders stuurden, op verzoek, een zwarte kist met kleding. Ging via Berlijn, waar hij ingelegerd werd, maar vrij de stad in mocht. Daarna naar Riga, daar werd hij SS-frontarbeider, bouwkundig tekenaar en werkte aan de bouw van een opleidingscentrum voor SS-soldaten. Omdat hij SS-frontarbeider is, werd hij bij de bevrijding van Riga door de Russen niet op transport gesteld naar Nederland, maar naar het Oosten. Kwam terecht in de kopermijnen in Siberië. Omdat hij te zwak was de mijn in te gaan, kreeg hij ander werk en moest mozaïeken (kunstwerken) leggen voor de leiding. Werd door zijn zwakte op transport gesteld naar Nederland en kwam via Maastricht en Doorn thuis op 7 december 1945. Heeft vanaf het begin een dagboekje bijgehouden, het boekje was altijd bij hem, of in zijn zak of in zijn schoen verstopt. Dit boekje is voor hem aanleiding tot het uitgeven van een boek: Dwangarbeid tussen twee fronten.

他未响应强制劳动征召（Arbeitseinsatz），藏身于父亲的农场中。因在错误的时间前往物资分发办公室——彼时该办公室刚遭到抵抗组织袭击——而被捕。他先被押解至吕伐登，随后于1943年8月31日转往阿默斯福特。在阿默斯福特集中营（Kamp Amersfoort）内，他很快便与狱方管理人员产生冲突：因未能及时回应点名，科塔拉（Kotälla）对他施以凶狠踹击，令其剧痛难忍。当伯格指挥官（commandant Berg）询问其职业时，他自称美术画家，因此被编入油漆班组，负责更换窗玻璃并涂刷窗框。1943年11月17日，他被编入里加运输队。应他的请求，其父母寄来一只装有衣物的黑色木箱。他途经柏林，在当地被临时收容，但获准自由出入市区。随后抵达里加，在此以党卫军（Schutzstaffel，简称SS）前线劳工的身份担任建筑绘图员，参与党卫军士兵培训中心的建设工作。由于身份为党卫军前线劳工，在里加被苏军解放时，他并未被遣返回荷兰，而是被押往东方。最终他被送至西伯利亚的铜矿中，因身体过于虚弱无法下矿，被分配至其他工作，为管理人员铺设马赛克艺术作品。因身体孱弱，他被送上返回荷兰的运输队，于1945年12月7日途经马斯特里赫特和多伦后返回家中。他自始至终坚持撰写日记，这本日记始终随身携带，要么藏在口袋里，要么塞在鞋中。这本日记成为他日后出版著作《两线之间的强制劳役》（Dwangarbeid tussen twee fronten）的契机。