five

เมื่อร่าง (กลาย) เป็นทุน: ปฏิบัติการสื่อสารเพื่อสร้างความหมายของเรือนร่างในแวดวงการทำศัลยกรรมเรือนร่างชายข้ามเพศ

收藏
DataCite Commons2025-10-09 更新2026-05-04 收录
下载链接:
http://doi.nrct.go.th/?page=resolve_doi&resolve_doi=10.14457/TU.the.2024.979
下载链接
链接失效反馈
官方服务:
资源简介:
งานวิจัย “เมื่อร่าง (กลาย) เป็นทุน : ปฏิบัติการสื่อสารเพื่อสร้างความหมายของเรือนร่างในแวดวงการทำศัลยกรรมเรือนร่างชายข้ามเพศ” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปฏิบัติการสื่อสารเพื่อกำหนดโครงสร้างวิธีคิดเกี่ยวกับเรือนร่างและเพศวิถีของชายข้ามเพศโดยสถาบันทางการแพทย์ทั้งรัฐและเอกชน และปฏิบัติการสร้างและสื่อสารความหมายเรือนร่างของชายข้ามเพศ ซึ่งสะท้อนถึงการต่อรองกับโครงสร้างวิธีคิดเกี่ยวกับเรือนร่างและเพศวิถีที่ถูกกำหนดโดยสถาบันทางการแพทย์ โดยวิเคราะห์ตัวบทจากสื่อของโรงพยาบาลรัฐและเอกชนประกอบด้วย สื่อโฆษณาและเนื้อหาเกี่ยวกับศัลยกรรมข้ามเพศจากหญิงเป็นชายที่เผยแพร่ผ่านสื่อใหม่ ได้แก่ สื่ออินเทอร์เน็ต (internet media) และสื่อสังคม (social media) รวมทั้งสื่อดั้งเดิมที่เป็นหนังสือและคู่มือทางการแพทย์ ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับกระบวนการข้ามเพศจากหญิงเป็นชาย นอกจากนี้ ยังวิเคราะห์ข้อมูลภาคสนามทั้งการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลที่เป็นสมาชิกของชุมชนชายข้ามเพศแบบไม่เป็นทางการ การสังเกตแบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วมผ่านการทำกิจกรรมต่าง ๆ ร่วมกับสมาชิกในชุมชนชายข้ามเพศ อีกทั้งยังวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์แบบเจาะลึกผู้ให้ข้อมูลชายข้ามเพศจำนวน 5 คน ผลการศึกษาพบว่า “เรือนร่างชายข้ามเพศ” เป็นเรือนร่างหนึ่งที่สาธิตให้เห็นกระบวนการเปลี่ยนผ่านเรือนร่างธรรมชาติที่เป็นอยู่ (being) ให้กลายมาเป็น (becoming) เรือนร่างที่มีเพศสภาพในแบบที่ต้องการด้วย “เทคโนโลยีทางการแพทย์” ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการพยายามปฏิเสธวิธีคิดเรื่องเพศของสังคมที่เชื่อว่า เพศคือสิ่งที่เกิดมาเป็นตามธรรมชาติ (natural sex) ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ และท้าทายด้วยวิธีคิดเรื่องเพศที่เชื่อว่า เพศเป็นสิ่งที่ประกอบสร้างได้ (constructed sex) ทั้งนี้ ในกระบวนการประกอบสร้าง (construction) เรือนร่างชายข้ามเพศด้วย “เทคโนโลยีทางการแพทย์” เพื่อเปลี่ยนแปลงเพศสภาพที่เป็นอยู่ (gender in itself) ให้กลายมาเป็นเพศสภาพในแบบที่ชายข้ามเพศต้องการ (gender for itself) ได้สะท้อนให้เห็นถึงการปะทะประสานกันระหว่างอำนาจของโครงสร้าง ได้แก่ สถาบันทางการแพทย์ ซึ่งอธิบายตัวตนของชายข้ามเพศที่แปลงเพศ (transexual) จากหญิงเป็นชายภายใต้ชุดความรู้ที่เป็นระบบและมีสถาบันรองรับ กับอำนาจการเป็นผู้กระทำการ (agency) ของปัจเจกบุคคลที่เป็นชายข้ามเพศในแวดวงการทำศัลยกรรมเรือนร่างชายข้ามเพศ ซึ่งพยายามต่อรองกับอำนาจความรู้ของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้วยทุนและจิตสำนึกที่มีอยู่ เรือนร่างชายข้ามเพศจึงไม่ใช่ “ร่างในเชิงวัตถุ” ที่หยุดนิ่งและถูกจัดการด้วยโครงสร้างและกลไกของสังคม แต่เป็น “ร่างในเชิงอำนาจ” หรือ “ร่างทางวัฒนธรรม” ภาคปฏิบัติการเชิงอำนาจของสถาบันทางการแพทย์ทั้งรัฐและเอกชน ได้ใช้กลวิธีทางอำนาจที่สร้างความชอบธรรมในการสร้างความหมายให้แก่เรือนร่างชายข้ามเพศผ่าน “ปฏิบัติการทางภาษา” ในสื่อต่าง ๆ ของสถาบันทางการแพทย์ทั้งสื่อดั้งเดิมและสื่อใหม่ เป็นเครื่องมือ “สำแดงพลังของอำนาจ” (the exercise of power) วาทกรรมการเปลี่ยนเพศสภาพด้วยกระบวนการทางการแพทย์ ทำให้ความหมายของเรือนร่างชายข้ามเพศที่เปลี่ยนเพศสภาพด้วยกระบวนการทางการแพทย์ เป็นที่ยอมรับในสังคมชายข้ามเพศเป็นวงกว้าง (valorize) จนกระทั่งกลายเป็นความจริง (truth) ที่ถูกหลอมรวมลึกลงไปถึงระดับจิตไร้สำนึก (unconscious) ส่งผลให้อำนาจของสถาบันทางการแพทย์มีความชอบธรรมในการเข้าไปจัดการเรือนร่างของชายข้ามเพศ ทั้งนี้ “โรงพยาบาลเอกชน” และ “โรงพยาบาลรัฐ” ต่างใช้ทุนที่ตนครอบครองในการแข่งขันช่วงชิง “ทุนวัฒนธรรม” ที่เป็นโครงสร้างวิธีคิดเกี่ยวกับเรือนร่างและเพศวิถีอย่างเข้มข้น อย่างไรก็ตาม แม้เรือนร่างชายข้ามเพศจะกลายเป็น “ร่างกายใต้บงการ” ที่ถูกจัดการควบคุมและเชิดชักด้วย “อำนาจทางการแพทย์” (medical power) ซึ่งเป็น “อำนาจชีวะ” หรือ “ชีวอำนาจ” (bio-power) แต่อำนาจทางการแพทย์ก็ไม่สามารถครอบงำชายข้ามเพศได้อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาดเสมอไป เรือนร่างชายข้ามเพศกลายเป็น “สนาม” แห่งการคัดง้างระหว่างอำนาจความรู้ทางการแพทย์สมัยใหม่ กับอำนาจการเป็นผู้กระทำการ (agency) ของปัจเจกบุคคล ซึ่งพยายามต่อรองกับอำนาจความรู้ของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้วยยุทธวิธี (tactics) ต่าง ๆ และสร้างความชอบธรรมให้กับกระบวนการรื้อถอน/รื้อสร้างความหมายของเรือนร่างด้วยปฏิบัติการสื่อสารผ่านสื่อใหม่ สื่อดั้งเดิม รวมทั้งการสื่อสารเพื่อสร้างความหมายของเรือนร่างผ่านพื้นที่สาธารณะ ทั้งนี้ “จิตสำนึก” กับการสร้างเรือนร่าง และ “เงื่อนไขทางสังคม” (social condition) เป็นเงื่อนไขสำคัญที่ทำให้ภาคปฏิบัติการ (practice) ในการสร้างและสื่อสารความหมายของเรือนร่างชายข้ามเพศเกิดขึ้นได้

本研究题为"‘身体(转化)为资本:跨性别男性整形领域的沟通实践与身体意义建构’",旨在探讨公立与私立医疗机构中针对跨性别男性的身体与性别思维框架,以及跨性别男性身体意义的建构与沟通实践——该实践反映了对医疗机构所定义的身体与性别思维框架的协商过程。本研究通过分析公立与私立医院的文本资料展开分析:包括通过互联网媒体(internet media)与社交媒体(social media)发布的女变男变性整形相关广告与内容,以及包含女变男变性手术流程的传统医学书籍、手册等资料。此外,本研究还分析了田野调查数据:包括与跨性别男性社区成员开展的非正式访谈、通过参与式与非参与式观察与社区成员共同参与各类活动的记录,以及对5名跨性别男性的深度访谈资料。 研究结果显示,"跨性别男性身体"是一类展现了将自然既存(being)的身体转化为(becoming)个体所期望的性别状态的身体,这一转化过程借助"医疗技术"完成。该现象展现了对社会固有性别思维的反抗:社会普遍认为性别是自然生成(natural sex)且不可改变的,而本研究的实践则挑战了"性别为社会建构产物(constructed sex)"的思维框架。在借助"医疗技术"建构跨性别男性身体,将既有的性别本身(gender in itself)转化为跨性别男性所期望的性别(gender for itself)的过程中,折射出结构性权力的碰撞:一方面是以医疗机构为代表的权力,该主体依托系统化知识体系与制度支持,定义了从女性转化为男性的跨性别者(transexual)身份;另一方面则是跨性别男性在整形领域的个体行动者能动性(agency),他们试图借助既有资本与意识,与专业医师的知识权力进行协商。因此,跨性别男性身体并非静态的、被社会结构与机制规训的"客体化身体",而是一种"权力化身体"或"文化身体"。 公立与私立医疗机构的权力实践,通过传统与新兴媒体中的"语言实践",将赋予跨性别男性身体意义的行为正当化,以此作为"权力的行使"(the exercise of power)的工具。医疗化的变性过程,使得借助医疗手段实现性别转化的跨性别男性身体意义在更广泛的跨性别群体中得到价值赋权(valorize),最终成为被内化至无意识(unconscious)层面的"真理"(truth),这使得医疗机构的权力获得了规训跨性别男性身体的正当性。 此外,"私立医院"与"公立医院"均依托自身掌控的资本,激烈争夺以身体与性别思维框架为核心的"文化资本"。尽管跨性别男性身体已成为被"医疗权力"(medical power)——即生命权力(bio-power)——所规训与管控的"被支配的身体",但医疗权力并无法完全彻底地支配跨性别男性群体。跨性别男性身体成为了现代医疗知识权力与个体行动者能动性之间的"角力场":个体通过各类策略(tactics)与专业医师的知识权力进行协商,并借助新兴媒体、传统媒体以及公共空间的沟通实践,建构与重构自身身体的意义。 最后,"无意识"与身体建构,以及"社会条件"(social condition)是促使跨性别男性身体意义的建构与沟通实践得以产生的核心条件。
提供机构:
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
创建时间:
2025-10-09
二维码
社区交流群
二维码
科研交流群
商业服务