AM25271 - Archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase door middel van boringen De Vaert III te Boekend (gemeente Venlo)

<p>In de periode mei – augustus 2025 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de De Vaert III te Boekend (gemeente Venlo).
Aanleiding hiertoe betreft het voornemen om 5 levensloopbestendige woningen te realiseren. De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend. Er wordt vooralsnog uitgegaan van een standaard funderingsdiepte zonder onderkeldering en met een bodemverstoring van tenminste 0,8 - 1,0 meter beneden maaiveld. Op de Archeologische Basiskaart van de gemeente Venlo (2015) ligt het noordwestelijk deel van de onderzoekslocatie in een zone met een hoge of middelhoge archeologische verwachting. Het zuidoostelijk deel van het de onderzoekslocatie ligt in een AMK-terrein, overig. </p><p>

Door meerdere verleggingen van de Maas ontstond er een geaccidenteerd landschap, waarbij hoge oeverwallen en laaggelegen restgeulen (verlaten meanders van de Maas) zich op korte afstand afwisselde. Het plangebied ligt op een Maasterras dat in het Allerød interstadiaal (circa 13.500 - 12.750 jaar geleden) is gevormd. Het plangebied maakte in het midden- en laat-paleolithicum onderdeel uit van de actieve riviervlakte van de Maas en was dus geen geschikte vestigingsplaats. Op circa 110 meter ten noordoosten van het plangebied ligt een oude Maasgeul. Deze waterloop is niet meer aanwezig in het huidige landschap. Indien het om een natuurlijke beekloop of restant van een smalle oude Maasgeul gaat dan is het plangebied een aantrekkelijke vestigingslocatie ten tijde van het mesolithicum. Op basis van de landschappelijke ligging wordt een hoge verwachting toegekend voor het mesolithicum. De ligging op een hoge terrasvlakte nabij water zal ook voor latere landbouwende samenlevingen een aantrekkelijke vestigingslocatie zijn geweest. Vindplaatsen uit het neolithicum, bronstijd, ijzertijd en uit de Romeinse tijd bevinden zich in de omgeving dan ook binnen deze delen van het landschap. Waaronder ook de vindplaats binnen het Maashof. Voor het plangebied geldt daarom een hoge verwachting voor zowel nederzettingsresten uit de periode neolithicum tot en met de ijzertijd als voor nederzettingsresten uit de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen. </p><p>

Het plangebied ligt aan de Heymansstraat. Deze straat vormde de kern waarlangs bebouwing van Boekend zich heeft ontwikkeld. Uit bestudering van historische kaarten blijkt dat het plangebied sinds tenminste circa 1800 onbebouwd was en grotendeels in gebruik was als bouwland. Vanaf de tweede helft van de 20e eeuw worden enkele gebouwen gerealiseerd in de directe omgeving van het plangebied. Het plangebied blijft onbebouwd en is als bouwland of mogelijk als gedeeltelijk als erf in gebruik. Er geldt een middelhoge verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd. Er worden in het plangebied ooivaaggronden verwacht. Hierboven ligt geen dik bouwlanddek die het archeologisch niveau heeft afgedekt. Tijdens het gebruik als bouwland kan de top van het archeologisch niveau verstoord zijn geraakt. Ooivaaggronden hebben een lage grondwaterstrand (GWT VI) waarin organische resten vaak enkel in dieper, waterhoudende sporen zoals waterputten bewaard blijven.
</p><p>
Op basis van het uitgevoerd verkennend veldonderzoek door middel van boringen kan worden gesteld dat de bodemopbouw binnen het plangebied intact is. De natuurlijke ondergrond bestaat uit afzettingen van de Maas. Voor de periode mesolithicum geldt een hoge verwachting voor vindplaatsen. De hoge verwachting voor de periode neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen en de middelhoge verwachting voor de periode volle middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd kunnen gehandhaafd blijven. </p><p>
Gezien de ligging van tussen twee oude restgeulen van de Maas en de verwachtingswaarde (archeologische vindplaats) op de archeologische beleidskaart van de gemeente Venlo is het aannemelijk dat ook binnen het plangebied archeologische resten aanwezig kunnen zijn. </p><p>
Eventueel aanwezige archeologische resten worden direct onder de A-horizont (30 centimeter onder maaiveld) verwacht. Omwille hiervan wordt er een vervolgonderzoek geadviseerd. Dit vervolgonderzoek vindt bij voorkeur in de vorm van een proefsleuvenonderzoek plaats. Hiervoor dient voorafgaand een Programma van Eisen (PvE) ter toetsing te worden voorgelegd te worden aan de bevoegde overheid (gemeente Venlo).</p><p>
De resultaten van dit onderzoek zijn getoetst door de bevoegde overheid (gemeente Venlo) en akkoord. </p><p>
Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat er al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. </p><p>
Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het inzichtelijk maken van de toestand van het bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging, dan wel vernietiging, als gevolg van de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt.</p>

2025年5月至8月期间，Aeres Milieu在芬洛市布肯德的De Vaert III地块开展了考古室内研究与勘探钻探工作。本次勘探的缘起为拟建设5套终身宜居住宅。当前尚未明确未来土壤扰动的具体深度，目前暂按无地下室的标准基础埋深开展预设，对应土壤扰动范围至少为地面以下0.8至1.0米。根据芬洛市2015年版《考古基础地图》，本次勘探地块的西北区域属于考古潜力高或中等的区域，东南区域则属于AMK（Archeologische Monumentenkaart）地块范畴。
马斯河多次改道造就了错落起伏的地貌，高起的河漫滩堤与低洼的古河道残迹（马斯河废弃弯道）短距离交错分布。本次规划地块位于马斯河阶地之上，该阶地形成于阿勒罗德间冰期（Allerød interstadiaal，约公元前13500至12750年）。在旧石器时代中晚期，规划地块曾属于马斯河的活跃河漫滩区域，因此并不适合作为定居点。在规划地块东北约110米处曾存在一条古马斯河河道，但该水系现已不复存在。若该区域曾为自然溪流或狭窄古马斯河河道的残迹，则规划地块在中石器时代将是极具吸引力的定居选址。基于该地块的地貌区位，其在中石器时代的考古潜力被评定为高等级。该地块位于临河的高阶河漫滩之上，对于后世的农耕社会而言同样是极具吸引力的定居选址。新石器时代、青铜时代、铁器时代以及罗马时期的考古遗迹点均分布于该区域周边的同类地貌中，其中包括位于Maashof区域内的遗迹点。因此，规划地块在新石器时代至铁器时代的定居遗迹，以及罗马时期与中世纪早期的定居遗迹均具有较高的考古潜力。
规划地块位于Heymansstraat沿线，该街道曾是布肯德片区城镇建设发展的核心轴线。通过对历史地图的研究可知，至少自1800年起，规划地块便未进行任何建设，且大部分区域被用作农田。20世纪下半叶，规划地块周边区域陆续修建了少量建筑，但规划地块至今仍未开发，目前被用作农田，部分区域可能作为庭院使用。该地块在中世纪晚期至近现代的考古潜力被评定为中等等级。规划地块内预计存在腐殖质壤土，其表层未覆盖有较厚的农田耕作层，未对考古地层造成掩埋保护。在作为农田使用的过程中，考古地层的顶部可能已遭到扰动。腐殖质壤土的地下水位较浅（地下水位等级GWT VI），其中的有机遗存通常仅能在较深的含水孔隙（如水井）中得以保存。
基于本次钻探勘探野外工作的结果，可以确定规划地块内的地层结构保存完好。天然基底由马斯河沉积层构成。中石器时代的考古遗迹潜力仍被评定为高等级，新石器时代至中世纪早期的高考古潜力评级，以及中世纪盛期至近现代的中等考古潜力评级均予以保留。
鉴于规划地块位于两条古马斯河河道残迹之间，且结合芬洛市考古政策地图中的考古遗迹潜力评级，可以推断规划地块内大概率存在考古遗存。
潜在的考古遗存预计直接埋藏于A层（地面以下30厘米）下方。基于此，建议开展后续考古勘探工作，后续勘探优先采用探槽考古的形式开展。开展该工作前，需提前编制《技术要求说明书》（Programma van Eisen，PvE）并提交至主管部门（芬洛市）进行审核。
本次勘探结果已通过主管部门（芬洛市）的审核并获得认可。
我方特此提醒委托方，本遴选意见书并不代表可立即开展土壤扰动相关作业或其前期准备工作。
本次勘探工作严格按照既定要求与行业通用方法开展，旨在明确土壤考古遗存的保存现状，从而将拟实施的土壤扰动对潜在考古遗存造成的破坏乃至损毁降至最低。