Bureauonderzoek en Karterend Booronderzoek Archeologie Plangebied Meijersweg 8 (De Herterij) te Geesteren Gemeente Tubbergen

Hamaland Advies heeft in opdracht van Ad Fontem Juridisch Bouwadvies uit Zenderen een archeologisch bureauonderzoek en een karterend booronderzoek uitgevoerd voor het plangebied Meijersweg 8 (De Herterij) te Geesteren, Gemeente Tubbergen. Het betreft een geplande ontwikkeling van 16 recreatiewoningen. De totale oppervlakte van het plangebied bedraagt 4.905 m2, hiervan zal 3.325 m2 omgezet worden van agrarisch gebied naar recreatiegebied en 1580 m2 van agrarisch gebied naar natuurgebied. De exacte verstoringsdiepte is nog niet bekend, maar zal dieper zijn dan de vrijstellingsgrens van 40cm-mv.Het plangebied ligt volgens de archeologische waarden- en beleidskaart van de Gemeente Tubbergen (2008) voor een deel in een gebied met een hoge archeologische verwachting voor archeologische resten uit alle perioden (dekzandhoogten), en voor een deel in een gebied met een lage archeologische verwachting (beekdal en erosiedal). Gemeentelijk beleid voor het gebied met een hoge verwachting is een onderzoeksplicht voor bodemingrepen met een oppervlak groter dan 2.500 m2 en dieper dan 40 centimeter onder het maaiveld. Voor een lage verwachting is dit 5.000 m2 en dieper dan 40 centimeter onder het maaiveld.Aangezien de omvang van de bodemingrepen de onderzoeksgrens overschrijdt, wordt een archeologisch onderzoek verplicht gesteld. Het door Hamaland Advies uitgevoerde onderzoek bestaat uit een KNA conform bureauonderzoek dat aangevuld is met een inventariserend veldonderzoek middels boringen (karterende fase) om de intactheid van de bodemopbouw te toetsen en de aanwezigheid van vindplaatsen vast te stellen.ConclusieHet bureauonderzoek toont aan dat er een hoge kans is op archeologische waarden in het plangebied. Indien de bodem nog niet geroerd is tot in de top van het dekzand, dan kunnen vindplaatsen uit de Vroege Prehistorie tot en met Nieuwe Tijd aanwezig zijn. Dit zal door middel van een karterend booronderzoek getoetst moeten worden. Archeologische resten kunnen bestaan uit nederzettingsterreinen en graven, maar ook archeologische resten uit de nabijheid van dit soort complexen, zoals akkerlagen, karrensporen, wegen, meilers, vuursteenstrooiingen etc. Hierbij dient wel opgemerkt te worden dat resten van graven en andere kleinschalige fenomenen als dumps en veldovens lastig op te sporen zijn met behulp van booronderzoek.Uit het booronderzoek blijkt dat in het plangebied sprake is van een gordeldekzandrug die bedekt is met een oud landbouwdek (plaggendek, eerdlaag). Tevens is in een deel van het plangebied een intacte podzolbodem (veldpodzol) aangetroffen. Hoewel de bodemopbouw van het plangebied nog grotendeels intact is, zijn er geen archeologische vindplaatsen van landbouwende samenlevingen en/of steentijdsamenlevingen aangetroffen. Er zijn wel archeologische vondsten aangetroffen maar die worden geïnterpreteerd als bemestingsmateriaal.SelectieadviesVanwege de aanwezigheid van een intacte veldpodzol in delen van het terrein zijn er geen archeologische vindplaatsen te verwachten uit de Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd. Indicaties voor bewoning in de Steentijd zijn evenmin aangetroffen in het plangebied. Op grond van het ontbreken van archeologische vindplaatsen adviseren wij om geen vervolgonderzoek in het plangebied uit te laten voeren.VoorbehoudBovenstaand advies vormt een zogenaamd selectieadvies. Met nadruk wijst Hamaland Advies erop dat dit selectieadvies nog niet betekent dat reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten en aanbevelingen uit dit rapport dienen te worden getoetst en onderschreven door het bevoegd gezag, de gemeente Tubbergen, en diens archeologisch adviseur, drs. J.A.M. Oude Rengerink, waarna zij een selectiebesluit zullen nemen.SelectiebesluitHet conceptrapport en het selectieadvies zijn op 1 december 2015 beoordeeld door het bevoegd gezag, gemeente Tubbergen en diens adviseur, drs. J.A.M. Oude Rengerink van Het Oversticht. De beoordeling van het concept rapport geeft geen aanleiding tot het maken van noemenswaardige (inhoudelijke) opmerkingen. Op basis van de resultaten van het archeologisch vooronderzoek wordt in het plangebied geen archeologische vindplaats verwacht. Er wordt geadviseerd geen vervolgonderzoek te laten uitvoeren en het plangebied voor wat betreft het omgevingsaspect ‘archeologische waarden’ vrij te geven. Ten behoeve van een omgevingsvergunning is geen archeologisch vervolgonderzoek vereist. Dit selectieadvies wordt onderschreven. Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 en 54 Monumentenwet 1988, herzien in 2007) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort (vondstmelding via Archis) en de verantwoordelijk beleidsadviseur archeologie van de gemeente Tubbergen.

Hamaland Advies受位于曾德伦（Zenderen）的Ad Fontem Juridisch Bouwadvies委托，为吉斯特伦（Geesteren）特贝亨自治市（Gemeente Tubbergen）的迈耶斯路8号（德赫特里，De Herterij）规划区域开展了考古室内调查（bureauonderzoek）与钻探测绘调查（karterend booronderzoek）。本次规划涉及新建16栋休闲住宅。规划区域总面积为4905平方米，其中3325平方米将从农业用地转为休闲用地，剩余1580平方米将从农业用地转为自然保护用地。目前尚未明确确切的土层扰动深度，但该深度将超过40厘米的免调查基准面（地面以下，mv）。

根据特贝亨自治市2008年版《考古价值与政策地图》，规划区域部分位于所有时期考古遗存（沙丘高地）高考古潜力区，其余部分位于低考古潜力区（河谷与侵蚀谷）。针对高潜力区的市政政策规定：占地面积超过2500平方米且开挖深度超过地面下40厘米的土地开发活动，需履行考古调查义务；低潜力区的对应阈值为5000平方米且开挖深度超过地面下40厘米。

由于本次土地开发规模超出了调查阈值，因此必须开展考古调查。Hamaland Advies本次开展的调查包括符合KNA标准的室内考古调查，辅以钻探测绘的田野勘查（测绘阶段），以检验土层结构完整性并确认考古遗存的分布情况。

### 结论
室内考古调查结果显示，规划区域内存在较高的考古遗存概率。若土层未被扰动至沙丘顶层，则可能存在从早期史前时代至近代的各类遗存，这一点需通过钻探测绘调查加以验证。考古遗存可能包括定居点遗址与墓葬，也可能包括这类遗址周边的相关遗存，如耕作层、车辙痕迹、道路、烤炉、燧石散布堆积等。需注意的是，墓葬及小型遗存（如堆积坑、野外炉灶）难以通过钻探调查发现。

钻探调查结果显示，规划区域内存在覆盖有古农耕覆盖层（堆肥层、腐殖土层，plaggendek、eerdlaag）的带状沙丘脊。同时，在规划区域的部分区域发现了完整的森林灰化土（veldpodzol）。尽管规划区域的土层结构整体仍保存完好，但未发现农耕社会或石器时代社会的考古遗存。仅发现了少量考古遗物，经解读为施肥用物料。

### 选择建议
由于部分区域存在完整的森林灰化土，因此无需期待从中世纪至近代的考古遗存，也未在规划区域内发现石器时代居住活动的迹象。鉴于未发现考古遗存，我们建议无需在本规划区域开展后续考古调查。

### 保留说明
上述建议为所谓的"选择建议"。Hamaland Advies强调，本选择建议并不意味着可立即开展土地扰动活动或相关筹备工作。本报告的结果与建议需经主管当局——特贝亨自治市及其考古顾问J.A.M. Oude Rengerink博士审核并签署，随后主管当局将作出选择决定。

### 选择决定
本概念报告与选择建议于2015年12月1日由主管当局特贝亨自治市及其顾问——来自Het Oversticht的J.A.M. Oude Rengerink博士审核。审核结果未提出实质性修改意见。基于本次考古预调查结果，规划区域内未发现考古遗存的迹象。因此建议无需开展后续考古调查，并就"考古价值"这一环境要素对规划区域予以放行。申请环境许可证无需开展后续考古调查。本选择建议已获签署。此外，在发放环境许可证时，需始终告知法定申报义务（依据1988年《古迹法》（Monumentenwet 1988）第53、54条，2007年修订版），以确保对偶然发现遗存的记录："除发掘活动外，任何人发现其知晓或理应知晓属于可移动或不可移动文物的，应尽快向我国文化遗产主管部长报告"。该申报需向阿默斯福特的荷兰国家文化遗产局（Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed）通过Archis平台提交发现报告，同时告知特贝亨自治市负责考古政策的顾问。