ประสบการณ์การผ่านพ้นของผู้ติดสุรา: กรณีศึกษา เจ้าหน้าที่ผู้ช่วยเหลือคนไข้ สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทำความเข้าใจถึงประสบการณ์ในการก้าวข้ามผ่านปัญหาที่เกิดขึ้นในการพยายามหยุดดื่มสุรา พร้อมทั้งปัจจัยที่สามารถสนับสนุนให้เจ้าหน้าที่ผู้ช่วยเหลือคนไข้สามารถหยุดดื่มสุราได้อย่างถาวร การศึกษาในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพที่ใช้วิธีการเก็บข้อมูล จากผู้มีส่วนร่วมในการวิจัยผ่านการสังเกตและการสัมภาษณ์เชิงลึก โดยผู้มีส่วนร่วมในการวิจัยครั้งนี้ มีทั้งสิ้น 12 ราย แบ่งเป็นผู้ติดสุรา (เจ้าหน้าที่ผู้ช่วยเหลือคนไข้) จำนวน 4 ราย บุคคลใกล้ชิดผู้ติดสุรา จำนวน 4 ราย และเจ้าหน้าที่ที่ผู้เคยดูแลผู้ติดสุรา จำนวน 4 ราย ผลการศึกษาพบว่า ในการก้าวข้ามผ่านปัญหาที่กว่าจะมาประสบการณ์ในการผ่านพ้นของผู้ติดสุรานั้น ล้วนต้องเผชิญกับอุปสรรคที่เป็นเสมือนปัจจัยกระตุ้นที่ผลต่อความเปราะบางทางอารมณ์ อันสามารถก่อให้เกิดการอนุญาตให้ตนเองกลับไปดื่มสุราซ้ำ โดยปัจจัยที่ก่อให้เกิดพฤติกรรมการติดสุรานั้น สามารถแบ่งเป็นปัจจัยภายนอก ได้แก่ การดื่มเพื่อหลีกหนีปัญหา การดื่มเพื่อทดแทนสารเสพติดอื่น และปัจจัยภายใน เช่น การดื่มเพื่อกลบเกลื่อนความเศร้า ผิดหวัง หรือเสียใจ ซึ่งการ ติดสุราได้ส่งผลกระทบในด้านต่าง ๆ ตามมา อันนำไปสู่การพยายามหยุดดื่มสุราที่มีสาเหตุมาจากการอยากฟื้นฟูสภาพร่างกาย การตระหนักรู้ถึงโทษของสุรา และการหลีกเลี่ยงความขัดแย้งในครอบครัว และการทำให้ครอบครัวสบายใจ หากแต่เมื่อหยุดสุราได้ไม่นาน ก็มีเหตุให้กลับไปดื่มซ้ำอันเกิดจาก การใช้สารเสพติดอื่นทดแทน การเข้าใกล้ความเสี่ยง การขาดทักษะในการแก้ปัญหาและจัดการ ความอยาก การไม่ยอมรับว่ามีปัญหาจากการดื่มสุรา การมีทัศนคติที่ดีต่อการดื่มสุรา การกลับไป คลุกคลีกับเพื่อนที่ดื่มสุรา และการขาดความรักจากครอบครัว หากแต่เมื่อการติดสุราเริ่มส่งผลกระทบที่มากขึ้นก็เป็นเหตุให้ผู้ติดสุราตั้งใจที่จะหยุดดื่มสุรา โดยมีจุดเปลี่ยนสำคัญ คือ ต้องการลบคำ สบประมาท การรับรู้ว่าตนเองมีคุณค่า และการยอมรับความเจ็บป่วยที่เกิดขึ้นจากการติดสุรา และ สิ่งที่เป็นแรงผลักดันให้สามารถหยุดดื่มสุราอย่างต่อเนื่องนั้น ได้แก่ การเรียนรู้จากประสบการณ์ การรับรู้คุณค่า การมีเป้าหมายในชีวิต การยอมรับข้อผิดพลาดและให้อภัยตนเอง อีกทั้งการสนับสนุนทางสังคมจากครอบครัว บุคลากรทางการแพทย์ และเครือข่ายอื่น ๆ ยังถือเป็นสิ่งหนึ่งที่สามารถช่วยกระตุ้นให้ ผู้ติดสุรามีความพยายามในการเปลี่ยนแปลงตนเอง จนสามารถหยุดดื่มสุราได้อย่างถาวร

本研究旨在探讨试图戒酒过程中所遭遇的困境经历，以及能够辅助酒精成瘾者实现长期戒酒的影响因素。本次研究为质性研究，采用观察法与深度访谈法收集研究参与者的数据。本研究共纳入12名参与者，分为三组：作为医护辅助人员的酒精成瘾者4名、酒精成瘾者的密切家属4名，以及曾照料酒精成瘾者的医护人员4名。研究发现，酒精成瘾者在摆脱戒酒困境的过程中，往往会遭遇可诱发情绪脆弱性的阻碍因素，进而可能导致自身再度饮酒。导致成瘾行为的因素可分为外部因素与内部因素：外部因素包括借酒逃避问题、以饮酒替代其他成瘾物质；内部因素则包括借酒平复悲伤、失望或懊悔情绪。酒精成瘾会带来多方面的负面影响，进而促使人们尝试戒酒，其初始动机包括恢复身体健康、认清酒精的危害、避免家庭矛盾以及缓解家人的担忧。然而，戒酒初期后再度饮酒的原因包括：使用其他成瘾物质替代饮酒、接触高危场景、缺乏问题解决技能与饮酒渴求管理能力、否认饮酒带来的问题、对饮酒持有正向态度、重回饮酒社交圈，以及缺乏家庭关爱。当成瘾的负面影响加剧时，酒精成瘾者才会下定决心戒酒，其中关键转折点包括：摒弃负面自我评价、意识到自身的价值，以及正视酒精成瘾带来的健康问题。而能够推动个体持续戒酒的因素包括：从过往经历中学习、认知自我价值、确立人生目标、接纳自身过错并自我宽恕；此外，来自家庭、医护人员及其他社会网络的社会支持，也可有效激励酒精成瘾者做出改变，最终实现长期戒酒。