Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Kosterweg 14 te Rogat, gemeente Meppel (DR)

Laagland Archeologie heeft in maart 2023 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Kosterweg 14 te Rogat. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de bouw van een nieuwe loods, als uitbreiding op de bestaande loods.Het onderzoek is uitgevoerd conform e de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd. Het plangebied ligt van oudsher in een nat, drassig gebied. Gedurende het Midden-Neolithicum is vermoedelijk sprake geweest van veengroei. In de navolgende eeuwen ligt het in een dekzandgebied, grenzend aan veen. In de omgeving komt een vennetje voor (vermoedelijk een pingo-ruïne) en ook direct westelijk van het plangebied lag een (waarschijnlijk ondiep) ven. Bodemkundig ligt het plangebied in een zone met veldpodzolgronden. In de onmiddellijke omgeving komen ook beekeerdgronden en gooreerdgronden voor. Het plangebied ligt lager dan het aangrenzende bebouwde perceel. Het plangebied zal waarschijnlijk met 60-70 cm worden opgehoogd, waardoor de verstoring onder het huidige maaiveld ongeveer 40-50 cm zal bedragen. In het plangebied heeft vermoedelijk ruilverkaveling plaatsgevonden. Het terrein is in historische tijden tot op heden onbebouwd gebleven. In de omgeving van het plangebied zijn geen archeologische resten geregistreerd.Op basis van de vermoedelijke aanwezigheid van een nabij ven kunnen resten van jagers/verzamelaars worden verwacht (middelhoge verwachting). In het verleden lag dit terrein lange tijd op een dekzandtong, omgeven door veen. De aanwezigheid van een veldpodzolbodem wijst erop dat het terrein in principe voldoende ontwaterd is geweest om bewoning mogelijk te maken. Echter, de ietwat zure en natte veldpodzolgronden vormen een weinig geschikte omgeving voor vroegere landbouwtechnieken. In historische tijden is het aldoor in gebruik geweest als grasland. Voor de periode Laat-Neolithicum tot en met Nieuwe Tijd kan daarom eveneens hooguit een middelhoge verwachting worden gegeven.Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen. Uit het verkennend booronderzoek blijkt dat de bodem tot in de C-horizont is verstoord. De kans dat het gebied nog archeologische resten met een intacte archeologische context bevat wordt daarom laag geacht. Geadviseerd wordt geen verder archeologisch vervolgonderzoek in het plangebied uit te voeren en het plangebied vrij te geven voor het aspect archeologie. Dit advies is in handen van de bevoegde overheid, de gemeente Meppel. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, A. Vissinga.Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).

拉格兰德考古（Laagland Archeologie）于2023年3月，在罗加特（Rogat）科斯特路14号开展了办公室调查与系统性野外调查——勘探阶段。本次调查系为配合现有仓储库房扩建新建库房的空间审批流程而实施，调查严格遵循SIKB KNA 4002与4003号规程执行。本次办公室调查的核心目标为构建考古预期模型，核心研究问题为：规划地块内是否存在考古遗存，若存在则需明确其组合类型、年代、埋藏深度与保存完整性（complextype, datering, diepteligging en gaafheid）。为此，研究团队查阅了地貌、考古与历史文献资料。该规划地块自古以来便属于潮湿泥泞区域，中新石器时代（Midden-Neolithicum）期间，此地大概率发生了泥炭堆积。后续数个世纪，地块位于覆盖砂区（dekzandgebied），毗邻泥炭沼泽；区域内存在一处小型沼泽（vennetje，疑为冰胀丘（pingo）残迹），且地块正西方向曾存在一处（大概率为浅水区）沼泽。土壤学层面，规划地块属于普通灰化土（veldpodzolgronden）分布区，周边区域还分布有溪积土（beekeerdgronden）与沼积土（gooreerdgronden）。地块海拔低于相邻已开发地块，本次建设计划将地块垫高60-70厘米，届时现今地表下的扰动深度约为40-50厘米。规划地块大概率曾经历过互换式土地垦殖（ruilverkaveling），且历史时期至今均未进行建设开发，周边区域未登记有任何考古遗存。基于附近存在沼泽的推测，可预期存在狩猎采集者遗存（预期等级为中高）。历史上，该地块长期位于砂质舌状高地（dekzandtong），四周被泥炭沼泽环绕；普通灰化土（veldpodzolbodem）的存在表明，该地块在理论上具备足够的排水条件以支持人类定居。然而，偏酸性且湿润的普通灰化土并不适配早期农耕技术，历史时期以来此地一直被用作牧草地，因此晚新石器时代（Laat-Neolithicum）至近代（Nieuwe Tijd）的遗存预期等级同样仅为中高。本次开展的勘探钻探调查（verkennende booronderzoek）旨在验证并补充前述考古预期模型，研究团队在规划地块的可通行区域布设了分散的勘探钻孔。现阶段，勘探钻探是探明规划地块考古潜力的最高效调查方式。勘探钻探结果显示，地块土壤直至母质层（C-horizont）均已受到扰动，因此该区域留存有完好考古埋藏环境的遗存的概率较低。专家组建议无需在规划地块内开展后续考古调查，并建议从考古层面豁免该地块的后续考古审查。该建议已提交至主管当局——梅珀尔市（gemeente Meppel），其相关事务由该市专家A.维辛加（A. Vissinga）对接。若施工过程中意外发现考古遗存，或存在合理依据推测为考古遗存的遗迹，依据荷兰《遗产法》（Erfgoedwet）第5.10条，需履行报告义务，报告可提交至荷兰文化遗产局（Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, RCE，www.cultureelerfgoed.nl）。