АСАЛ БЕРУВЧИ ЎРМОН ДАРАХТЛАРИ ВА БУТАЛАРИНИНГ АСАЛ МАҲСУЛДОРЛИГИНИ КЎП ЙИЛЛИК КЎРСАТГИЧЛАРИ

Мақолада лалми (суғорилмайдиган) шароитда асал берувчи ўрмон дарахтлари ва буталарининг асал маҳсулдорлигини кўп йиллик (5 йил) кўрсаткичлар асосида баҳолаш натижалари келтирилган. Тадқиқот объекти сифатида жўка (Tilia cordata), оқ акация (Robinia pseudoacacia), япон софораси (Sophora japonica), гожий бутаси (Lycium barbarum), лигиструм (Ligustrum vulgare), арслонқуйруқ (Leonurus cardiaca) ва фацилия (Phacelia tanacetifolia) танланди. Асал маҳсулдорлиги назорат (ўғитсиз) ва минерал ўғитлар (NPK) қўлланилган вариантларда кг/га ҳисобида аниқланди. Олинган маълумотлар кўп йиллик такрорланиш асосида ўртачалаштирилиб, M ± m кўринишида ифодаланди. Натижаларга кўра, барча ўрганилган турларда NPK қўлланилиши асал маҳсулдорлигини 31,2–51,6 % га оширди. Энг юқори мутлақ асал маҳсулдорлиги оқ акация ва жўкада, энг юқори нисбий ўсиш эса арслонқуйруқ, гожий бутаси ва фацилияда қайд этилди. Тадқиқот натижалари лалми шароитда асал берувчи ўрмон плантацияларини ташкил этишда минерал озиқланишнинг ҳал қилувчи аҳамиятга эга эканини илмий асосда тасдиқлайди本研究在无风（无气流扰动）环境下，报告了蜜源乔木与灌木的蜂蜜产量基于5年长期观测指标的评估结果。本研究选取的供试物种包括：心叶椴（Tilia cordata）、刺槐（Robinia pseudoacacia）、日本槐（Sophora japonica）、宁夏枸杞（Lycium barbarum）、欧洲女贞（Ligustrum vulgare）、欧益母草（Leonurus cardiaca）及蜂草（Phacelia tanacetifolia）。蜂蜜产量分别在空白对照（不施肥）与施用矿物肥料（NPK）的处理组中以千克每公顷（kg/ha）为单位进行测定。所得试验数据基于多年重复试验取平均值，以均值±标准差（M ± m）的形式进行表述。结果表明，在所有供试物种中，施用NPK矿物肥料均可使蜂蜜产量提升31.2%~51.6%。其中，刺槐与心叶椴的绝对蜂蜜产量最高，而相对增幅最为显著的则为欧益母草、宁夏枸杞及蜂草。本研究结果从科学层面证实，在无风环境下构建蜜源人工林时，矿物营养供给具有不可或缺的重要作用。