Rijksstraatweg naast nummer 102, Elst (gemeente Rhenen)

<p>ADC ArcheoProjecten heeft in de periode april t/m september 2017 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Rijksstraatweg naast nummer 102 in Elst, gemeente Rhenen. De aanleiding van het onderzoek is de oprichting van een brandweerpost op de betreffende locatie. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Gezien de landschappelijke ligging, op de flank van de Utrechtse Heuvelrug, moet in het plangebied rekening worden gehouden met de aanwezigheid van archeologische resten uit de periode vanaf het Mesolithicum. Hierbij moet worden aangetekend dat resten uit de periode Mesolithicum t/m Midden- Bronstijd tot op heden in de omgeving van het plangebied niet bekend zijn. De oudste aanwijzingen voor bewoning betreffen nederzettingssporen uit de Late Bronstijd en de IJzertijd, die in de omgeving van de Rijksstraatweg/Woudweg aan het licht zijn gekomen. Daarnaast moet op grond van waarnemingen in dit gebied rekening worden gehouden met het aantreffen van restanten van vroegmiddeleeuwse grafvelden. Indien aanwezig zullen resten uit de periode IJzertijd - Vroege Middeleeuwen zich vermoedelijk manifesteren in de vorm van een cultuurlaag, dat wil zeggen een ‘vuile’ laag onder een plaggendek met daarin aardewerkscherven en houtskool. Organische resten en bot zullen door de relatief droge en zure bodemomstandigheden slecht zijn geconserveerd. Eventuele grondsporen (uitgezonderd diepe paalsporen, waterputten et cetera) zullen zich tot circa 50 cm in de top van de natuurlijke ondergrond (dekzand of smeltwaterafzettingen) bevinden. Kaartmateriaal uit de 19e en 20e eeuw geven geen aanknopingspunten voor de aanwezigheid van aan het huidige dorp Elst gerelateerde bebouwing. Gezien de ligging aan een doorgaande weg kunnen sporen van bewoning uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd echter niet worden uitgesloten. Indien aanwezig zullen zij zich manifesteren als een omgewerkte laag met baksteen, puin en fragmenten van allerlei gebruiksvoorwerpen. Deze laag zal zich direct onder de huidige bouwvoor bevinden. Bekend is dat in Elst en omgeving tijdens de Tweede Wereldoorlog verschillende oorlogshandelingen hebben plaatsgevonden. Dit is bevestigd tijdens verschillende onderzoeken naar conventionele explosieven. Hieruit is tevens naar voren gekomen in of nabij het plangebied veldmatige verdedigingswerken met (lichte) wapenopstelling hebben gelegen en dat mogelijk verschillende typen explosieven zijn achtergebleven. Teneinde bovengenoemde verwachting te toetsen en waar nodig aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Het booronderzoek heeft uitgewezen dat het plangebied zich in overeenstemming met het bureauonderzoek op een smeltwaterwaaier uitstrekt. De natuurlijke ondergrond bestaat uit kalkloos grindhoudend zeer grof zand, dat als smeltwaterafzettingen wordt geïnterpreteerd. In het bovenste deel van de smeltwaterafzettingen bevinden zich sporen van een podzolprofiel in de vorm van een humusinspoelingshorizont (Bhhorizont) of een overgangshorizont tussen de inspoelingshorizont en het moedermateriaal (BhChorizont). De bovengrond wordt gevormd door een 35 tot 45 cm dik plaggendek (Aap-horizont). Verspreid in het plaggendek zijn verschillende vondsten gedaan. Deze zijn niet nauwkeuriger te dateren dan in Nieuwe tijd. Ze zijn vermoedelijk door bemesting van elders aangevoerd en duiden niet op een ter plaatse aanwezige vindplaats.</p>