การลวงให้รักทางออนไลน์ (romance scams): ความรู้และทัศนคติของกลุ่ม generation X

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการเปิดรับสื่อเกี่ยวกับการลวงให้รักทางออนไลน์ (Romance Scams) ในกลุ่ม Generation X (อายุ 44-59 ปี) จำนวน 300 คน ผลการวิจัยพบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศชาย อายุ 50-59 ปี สถานภาพสมรส การศึกษาระดับปริญญาตรี ประกอบอาชีพรับราชการ/พนักงานรัฐวิสาหกิจและรายได้เฉลี่ยต่อเดือน 30,001-45,000 บาท ส่วนใหญ่เปิดรับข่าวสารเกี่ยวกับการลวงให้รักทางออนไลน์อยู่ในระดับปานกลาง โดยช่องทางออฟไลน์ เช่น โทรทัศน์ หนังสือพิมพ์ วิทยุ เป็นช่องทางหลักที่กลุ่มตัวอย่างใช้ในการเข้าถึงข้อมูล และส่วนใหญ่มีความรู้เกี่ยวกับการลวงให้รักทางออนไลน์ในระดับปานกลาง และมีส่วนน้อยที่มีความรู้ในประเด็นนี้ในระดับสูง นอกจากนี้กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ยังมีทัศนคติที่ไม่ดีเกี่ยวกับการลวงให้รักทางออนไลน์ โดยส่วนใหญ่เห็นว่าเป็นภัยคุกคามร้ายแรงที่สมควรได้รับโทษทางกฎหมาย และเป็นการกระทำที่ผิดศีลธรรม ขาดความรับผิดชอบ เห็นแก่ตัว น่ารังเกียจ น่าละอาย และเป็นภัยต่อความปลอดภัยของผู้ใช้อินเทอร์เน็ต กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่จะไม่เคยได้รับข้อความหรือการติดต่อที่น่าสงสัยว่าเป็นการลวงให้รักทางออนไลน์แต่ผู้ที่เคยได้รับข้อความหรือการติดต่อดังกล่าวมีพฤติกรรมการรับมืออยู่ในระดับสูง โดยนิยมบล็อกผู้ส่งข้อความ นอกจากนี้กลุ่มตัวอย่างมีแนวโน้มพฤติกรรมการรับมือกับการลวงให้รักทางออนไลน์อยู่ในระดับปานกลาง โดยมีความตั้งใจมากที่สุดในการระมัดระวังการให้ข้อมูลส่วนตัว และมีความตั้งใจน้อยที่สุดในการรายงานโปรไฟล์ที่น่าสงสัย ทั้งนี้ยังพบว่าการเปิดรับสื่อเกี่ยวกับการลวงให้รักทางออนไลน์มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับความรู้และทัศนคติที่ไม่ดีเกี่ยวกับการลวงให้รักทางออนไลน์ และไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างความรู้กับทัศนคติ และระหว่างทัศนคติกับแนวโน้มพฤติกรรมการรับมือกับการลวงให้รักทางออนไลน์ ผลการวิจัยนี้เน้นย้ำถึงความจำเป็นในการเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการลวงให้รักทางออนไลน์ในกลุ่ม Generation X เพื่อให้สามารถรับมือกับภัยคุกคามทางไซเบอร์นี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ลดความเสี่ยงในการตกเป็นเหยื่อและเสริมสร้างความมั่นใจในการใช้สื่อออนไลน์ได้อย่างปลอดภัย

本研究旨在探究X世代（Generation X，年龄44-59岁）共300名群体，针对网络浪漫诈骗（Romance Scams）相关信息的认知水平、态度及信息接受行为。研究结果显示，该样本群体以男性居多，年龄集中于50-59岁，婚姻状况多为已婚，学历达大学本科，职业以公职人员/国有企业员工为主，月均收入区间为30001-45000泰铢。该群体对网络浪漫诈骗相关资讯的接受程度多处于中等水平，其获取信息的主要渠道为线下渠道，包括电视、报纸与广播；同时，该群体对网络浪漫诈骗的认知水平多处于中等，仅有少数群体认知水平较高。此外，多数样本群体对网络浪漫诈骗持有负面态度，普遍认为其属于严重的网络安全威胁，应受到法律制裁，是违背社会道德、缺乏责任感、自私自利、令人厌恶与羞耻的行为，且会对互联网用户的安全造成危害。大部分样本群体未曾收到过疑似网络浪漫诈骗的消息或联系，但曾收到此类信息的群体，其应对行为水平较高，倾向于拉黑发送者。整体而言，样本群体对网络浪漫诈骗的应对行为倾向处于中等水平，其中最重视谨慎泄露个人信息，而最不倾向于举报可疑账号。此外，研究发现，对网络浪漫诈骗相关信息的接受程度，与该类诈骗的认知水平及负面态度呈正相关；未发现认知水平与负面态度之间、以及负面态度与应对行为倾向之间存在显著统计学关联。本研究强调，需加强X世代群体对网络浪漫诈骗的认知与理解，以提升其对该类网络安全威胁的应对能力，降低沦为受害者的风险，并增强其安全使用在线媒体的信心。