Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Ringdijk 84, Rotterdam Gemeente Rotterdam

<p>IDDS Archeologie heeft in maart 2025 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Ringdijk 84 in Rotterdam, gemeente Rotterdam. De doel- en vraagstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Met het inventariserend veldonderzoek wordt deze verwachting getoetst en zo nodig aangevuld. </p><p>
Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied is gelegen op overstromingsafzettingen van de Formatie van Naaldwijk, op Hollandveen, op afzettingen van de Formatie van Echteld. Op grond van de verworven informatie over de historische situatie, de bodemopbouw ter plaatse en de bekende archeologische waarden in de omgeving van het plangebied kan de archeologische verwachting voor de bovenste 5 meter van de bodem in plangebied ‘Ringdijk 84’ worden aangegeven. Voor het gehele plangebied geldt een onbekende archeologische verwachting voor vindplaatsen uit het Mesolithicum, het Neolithicum en de Bronstijd op grotere diepte. De vindplaatsen kunnen aangetroffen worden in de top van de Afzettingen van Gorkum (thans Formatie van Echteld). De afzettingen zullen op basis van onderzoek uitgevoerd in plangebieden ‘Donkersloot’ (van de Meer & Dorst 2008) en ‘A. Kluitstraat – van Bijnkershoekweg’ (Stronkhorst 2007) op een diepte vanaf ca. -7,0 m NAP liggen. Op basis van het onderzoek uitgevoerd in het plangebied ‘Ringdijk 74’ (Koeman 2012) kunnen deze verwacht worden op een diepte vanaf vanaf 3,0 m -mv (-5,1 m NAP). De verwachte vindplaatsen, voornamelijk kleine kampementen, kenmerken zich door het voorkomen van onder meer haardkuilen, vuursteen, houtskool en (verbrand)bot. Voor het gehele plangebied geldt een middelhoge tot hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de IJzertijd, de Romeinse tijd en de Middeleeuwen in de top van het Hollandveen (thans Formatie van Nieuwkoop, Hollandveen Laagpakket). Indien intact, zal de top van het Hollandveen zich op een diepte vanaf circa -3,0 à -3,5 m NAP bevinden. Vindplaatsen uit de Middeleeuwen kunnen ook aanwezig zijn op de eventueel aanwezige kleilaag behorend tot een vroege fase van de Afzettingen van Duinkerke III (thans Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren). Het gaat dan om archeologische waarden als nederzettingsterreinen, maar ook resten van off-site activiteiten. De verwachte vindplaatsen kenmerken zich door het voorkomen van onder meer aardewerk, houtskool, (verbrand) bot, mest en een zogenaamde ‘vuile’ laag. Voor vindplaatsen uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd geldt voor het gehele plangebied een lage archeologische verwachting. Eventueel aanwezige vindplaatsen, voornamelijk resten van off-site activiteiten, bevinden zich in de top van het overstromingsdek dat gerekend wordt tot de Afzettingen van Duinkerke III. De verwachte vindplaatsen kenmerken zich door het voorkomen van onder meer aardewerk, houtskool, (verbrand) bot, mest en een zogenaamde ‘vuile’ laag. De kanttekening bij het bovenstaande is, dat door vervening de top van het veen niet (overal) intact meer aanwezig zal zijn. In geval van vervening ontbreken de Afzettingen van Duinkerke III (daar is dan doorheen gegraven om het veen te bereiken). Gezien de diepteligging van het maaiveld, gecombineerd met resultaten van onderzoek uit de omgeving, zal een bepaalde mate van vervening wel hebben plaatsgevonden.</p><p>
Uit het veldonderzoek blijkt dat in het plangebied een Hollandveenpakket voorkomt dat doorsneden wordt door een geul die waarschijnlijk watervoerend was in de Late Middeleeuwen en daarmee waarschijnlijk behoort tot het Laagpakket van Walcheren. Door de geul is op het veen een laag overstromingsklei afgezet en daarin en in de top van de geulopvulling is een oude bouwvoor ontwikkeld (waarschijnlijk gedurende de Nieuwe tijd). De archeologische verwachting voor het veenpakket is laag tot aan de Late Middeleeuwen. In het veen en aan de top van het veen zijn geen veraarde lagen aangetroffen die kunnen wijzen op stilstand in de veenvorming of bewerking van de veengronden door de mens. Ook voor de geul is de archeologische verwachting laag, omdat deze geul waarschijnlijk nog aanwezig was in de Late Middeleeuwen en pas in de Nieuwe tijd volledig is opgevuld. Die lage archeologische verwachting geldt ook voor de overstromingsklei en de oude bouwvoor, omdat deze wel is ontstaan en heeft bestaan sinds waarschijnlijk de Late Middeleeuwen, maar omdat dit gebied waarschijnlijk dusdanig nat was dat het nagenoeg onbruikbaar was voor de mens. Dat het om een nat landschap ging, is te zien aan het dikke ophoogpakket dat in de 20ste eeuw moest worden aangebracht om het terrein betreedbaar en bebouwbaar te maken.</p>

IDDS考古（IDDS Archeologie）于2025年3月在鹿特丹市辖区内的林迪克（Ringdijk）84号开展了室内考古研究与勘探性野外调查（Inventariserend Veldonderzoek, IVO，勘查阶段）。本次室内考古研究的目标与研究设问为拟定研究区域的明确考古预期。通过本次勘探性野外调查，将对该预期进行验证并视实际情况予以补充。

室内研究结果显示，研究区域坐落于奈尔德魏克组（Formatie van Naaldwijk）的洪泛沉积物之上，同时覆盖荷兰泥炭层（Hollandveen）与埃赫特尔德组（Formatie van Echteld）沉积物。基于现有历史环境资料、现场土层结构以及研究区域周边已知的考古遗存，可以明确研究区域“林迪克84号”地下5米深度范围内的考古预期。针对整个研究区域，中石器时代、新石器时代与青铜时代的遗迹在较深地层的考古预期等级为未知。此类遗迹可能发现于古尔肯姆沉积物（现埃赫特尔德组）的顶部。根据对“唐克斯洛特”（Donkersloot，van de Meer & Dorst 2008）与“A.克卢伊特街-比扬克霍克路”（A. Kluitstraat – van Bijnkershoekweg，Stronkhorst 2007）两处研究区域的勘查成果，该类遗迹的埋藏深度约为荷兰阿姆斯特丹基准面（Normaal Amsterdams Peil, NAP）-7.0米以深。结合“林迪克74号”研究区域的勘查结果（Koeman 2012），此类遗迹的埋藏深度可确定为地下3.0米以深（对应NAP -5.1米）。预期发现的遗迹以小型营地为主，其遗存特征包括火坑、燧石、木炭以及（焚烧过的）动物骨骼等。针对整个研究区域，铁器时代、罗马时期与中世纪的遗迹在荷兰泥炭层（现纽科普组，荷兰泥炭层低部单元，Formatie van Nieuwkoop, Hollandveen Laagpakket）顶部的考古预期等级为中等到较高。若泥炭层顶部保存完好，其埋藏深度约为NAP -3.0至-3.5米。中世纪遗迹也可能存在于属于杜因克尔克三期沉积物（现奈尔德魏克组，瓦尔赫伦低部单元，Afzettingen van Duinkerke III, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren）早期阶段的潜在黏土层中，此类遗存包括定居点遗址与非原位活动遗迹，其特征包括陶器、木炭、（焚烧过的）动物骨骼、粪便以及所谓的“脏污”土层。针对晚期中世纪与近代遗迹，整个研究区域的考古预期等级为较低。潜在存在的遗迹以非原位活动遗迹残体为主，埋藏于属于杜因克尔克三期沉积物的洪泛滥积层顶部。此类遗迹的特征同样包括陶器、木炭、（焚烧过的）动物骨骼、粪便以及“脏污”土层。需特别说明的是，受泥炭化作用影响，泥炭层顶部并非全域保存完好。若发生泥炭化作用，杜因克尔克三期沉积物将不复存在（此时地层已被穿透以开采泥炭）。结合研究区域的地表埋深以及周边区域的勘查结果，该区域大概率已发生一定程度的泥炭化作用。

野外调查结果显示，研究区域内存在荷兰泥炭层单元，该单元被一条沟渠切割，该沟渠大概率在中世纪晚期具备输水功能，因此隶属于瓦尔赫伦低部单元。该沟渠之上沉积了一层泛滥黏土，在该黏土与沟渠填充物顶部形成了一处古老的建筑基面（大概率形成于近代）。针对泥炭层单元的考古预期至中世纪晚期均为较低等级。在泥炭层及其顶部未发现可反映泥炭沉积停滞或人类改造泥炭土地的炭化土层。针对该沟渠的考古预期同样较低，因为该沟渠大概率在中世纪晚期仍在使用，直至近代才被完全填充。泛滥黏土与古老建筑基面的考古预期也较低，原因在于二者大概率形成于中世纪晚期之后，但该区域长期处于高湿状态，几乎无法被人类利用。该区域为湿生景观的佐证是，20世纪需铺设大量垫高土层以实现场地可通行与可建设。