Archeologisch vooronderzoek ten behoeve van de nieuwbouw van een bedrijfspand aan de Egelweg 5 te Uden, gemeente Uden

Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie heeft een archeologisch bureauonderzoek verricht met betrekking tot een plangebied aan de Egelweg 5 te Uden, gemeente Uden. Het plangebied heeft een oppervlakte van ca. 0,5 ha en is deels bebouwd, deels in agrarisch gebruik. Heereco V.O.F. is voornemens op deze locatie een bedrijfspand (champignonkwekerij) te realiseren. Voor de fundering zal eerst de bovengrond worden afgegraven tot ca. 30-40 cm, waarna een stabilisatielaag wordt aangebracht. Vervolgens zal een staalconstructie op poeren worden aangelegd, waarbij het totale oppervlak van de poeren waarschijnlijk net de 250 m2 zal overschrijden (mogelijk rond 300 m2). Op de staalconstructie zal een vloer in het zand worden aangelegd, op de hoogte van het huidige maaiveld. Voorafgaand aan de ontwikkelingen dient in het kader van de omgevingsvergunning in kaart gebracht te worden of zich binnen het plangebied behoudenswaardige archeologische waarden (zouden kunnen) bevinden, die tegen de achtergrond van de bodemingrepen gevaar lopen. Gezien de aard van de ingrepen (nieuwbouw) kunnen de geplande ingrepen mogelijk tot in het relevante archeologisch niveau reiken. Op basis van het bureauonderzoek heeft het plangebied een lage archeologische verwachting. Op de bodemkaart en verstoringsbronnenkaart is het plangebied als vergraven aangeduid. Dit beeld komt niet terug op de ontgrondingenkaart van de provincie. Waarschijnlijk is het gebied als vergraven aangeduid vanwege de ruilverkavelingen van het gebied waarbij sloten zijn gedempt en aangelegd en de Egelweg is verlegd. De huidige hoogte van het maaiveld is vergelijkbaar met die op historisch kaartmateriaal van vóór de ruilverkaveling van het gebied. Toch geeft het bureauonderzoek geen aanleiding tot vervolgonderzoek. Een eventueel vervolgonderzoek bestaat doorgaans uit een verkennend booronderzoek om de bodemopbouw en de mate van verstoring te toetsen. Onderzoeken in de omgeving geven aan dat het gebied te nat is geweest voor bewoning, en dat er verstoring is opgetreden, waarschijnlijk door agrarisch gebruik. Een booronderzoek wordt in dit geval weinig zinvol geacht, gezien de lage verwachting op het aantreffen van archeologische sporen van bewoning. De kans op het aantreffen van archeologische resten behorend bij een beekdal is weliswaar aanwezig, maar wordt eveneens als laag ingeschat. Een booronderzoek is bij een dergelijke verwachting niet de geschikte prospectiemethode. Omdat het plangebied ook niet langs een bekende brug, voorde of historische weg ligt, maar midden in het laaggelegen gebied, wordt een verder vervolgonderzoek (bijvoorbeeld door middel van een archeologische begeleiding) evenmin zinvol geacht. Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie adviseert daarom geen verder onderzoek. Wel blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische ‘toevalsvondst’ wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, de gemeente Uden, en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Het is aan het bevoegd gezag, de gemeente Uden, om op basis van dit rapport en het daarin verwoorde advies, een besluit te nemen ten aanzien van het beëindigen van het archeologisch onderzoeksproces. Ook wanneer het bevoegd gezag op basis van het vooronderzoek besluit dat vervolgonderzoek niet noodzakelijk is en het plangebied wordt vrijgegeven voor de voorgenomen ontwikkelingen, blijft de meldingsplicht ex. Artikel 5.10 Erfgoedwet van kracht.

维斯蒂吉亚考古与文化史研究所（Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie）针对荷兰乌登市（Uden）艾格尔路5号（Egelweg 5）的规划地块开展了考古案头调研。该规划地块占地面积约0.5公顷，部分区域已建成，部分用于农业生产。Heereco V.O.F.计划在此地块建设一座厂房（蘑菇种植场）。为开展地基施工，将先剥离表层土壤至约30-40厘米深度，随后铺设稳定层。随后将搭建桩基础钢结构主体，该桩群的总占地面积预计将略超过250平方米（或约300平方米）。钢结构主体上将铺设砂质地面，标高与现有地面一致。为申请环境许可，需在开发活动启动前，对规划地块内是否存在可能受土壤开挖作业威胁的具有保存价值的考古遗存进行排查。鉴于本次施工为新建工程，计划实施的施工活动可能会波及相关考古层位。通过本次案头调研，该规划地块的考古遗存预期价值较低。在土壤类型图与扰动源分布图中，该地块被标记为已遭施工扰动，但该标注未在省级出土遗迹分布图中出现。该地块被标记为已遭施工扰动，大概率是因为该区域曾进行土地互换重整，期间沟渠被填埋与新建，且艾格尔路也进行了改道。当前地面标高与该区域土地互换重整前的历史地图所载标高基本一致。但本次案头调研未发现需开展后续考古工作的依据。常规后续考古工作通常为勘探钻探，用以核验土壤层结构与扰动程度。周边区域考古调查结果显示，该区域曾因积水过多而不适合人类居住，且因农业生产活动遭受过扰动。鉴于该区域发现人类居住考古遗存的预期较低，此次钻探勘探的实际价值有限。尽管该区域存在发现古河床遗迹的可能性，但该可能性同样被评定为较低。针对此类考古预期，钻探勘探并非适宜的探查手段。此外，该地块既不毗邻已知桥梁、渡口或历史道路，也处于低洼区域腹地，因此进一步开展后续考古工作（例如考古现场监理）同样不具备实际意义。因此，维斯蒂吉亚考古与文化史研究所（Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie）建议无需开展进一步考古工作。但考古意外发现或观测的报告义务仍然有效（依据《遗产法》（Erfgoedwet）第5.10条"考古意外发现"）。由于无法完全排除在后续土方施工中发现考古"意外发现物"的可能性，因此应提醒土方工程施工方，需尽快向主管部门——乌登市人民政府与荷兰国家文化遗产局（Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed）——履行报告义务。主管部门乌登市人民政府可依据本报告及其中所载建议，就是否终止考古调查流程作出决定。即便主管部门依据本次前置调研认定无需开展后续考古工作，并批准规划地块开展预设开发活动，《遗产法》（Erfgoedwet）第5.10条规定的报告义务仍然有效。