10 kV kabelverbinding Zonnepark Elsenpas OS15 EARTH Integrated Archaeology rapporten 251

In opdracht van Van Gelder Kabel-, leiding- en Montagewerken B.V. heeft EARTH Integrated Archaeology in de periode april-juli 2023 een bureauonderzoek en een verkennend booronderzoek uitgevoerd voor het plangebied 10kV kabelverbinding Zonnepark Elsenpas, gelegen in de gemeenten Beuningen, Wijchen en Nijmegen. De kabelverbinding zal gedeeltelijk worden aangelegd door middel van gestuurde boringen en gedeeltelijk met open ontgravingen. Er wordt vanuit gegaan dat de graafwerkzaamheden doorgaans max. 1,3 m –mv bedragen en max. 1 m breed zijn.Uit een eerder uitgevoerde quickscan is gebleken dat er een hoog risico is op het aantreffen van archeologische resten. Voor grote delen van het plangebied geldt een dubbelbestemming ‘waarde archeologie’. Vanwege het hoge archeologisch risico is besloten een archeologisch vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een gecombineerd bureau- en verkennend booronderzoek.Het doel van het bureauonderzoek is het vaststellen van bekende archeologische waarden en het bepalen van archeologische risico’s binnen het plangebied. Het doel van het verkennend booronderzoek is het vaststellen of de gespecificeerde verwachting op basis van het bureauonderzoek klopt en om eventueel de verwachting op basis van het booronderzoek bij te stellen.In principe geldt er vanwege de landschappelijke situering op een relatief hooggelegen laat pleistoceen landschap in de nabijheid van water een middelhoge verwachting voor alle perioden. De onzekere factor hierbij is dat het tegelijkertijd ook mogelijk is geweest dat vanwege het dynamische karakter van actieve rivieren en het microreliëf delen van het landschap te nat zijn geweest voor permanent gebruik en/of bewoning. Vondsten uit diverse perioden (o.a. Laat-Neolithicum, IJzertijd, Romeinse Tijd en later Middeleeuwen/Nieuwe Tijd) ondersteunen een middelhoge verwachting voor het gebied. De bodemopbouw in het plangebied bestaat uit een basis die gevormd wordt door rivierafzettingen die een laat pleistoceen rivierterras vormen. Dit terras wordt afgedekt met laat-pleistocene - vroegholocene overstromingssedimenten die tot de Laag van Wijchen worden gerekend.In het centrale en zuidelijke deel van het plangebied vormen deze sedimenten de top van de onverstoorde natuurlijke ondergrond, in deze delen is de bovenste meter van de bodemopbouw veelal sterk verstoord. In het centraal noordelijke deel van het plangebied bevindt zich een vermoedelijk vroeg Holocene geul, die is opgevuld met humeuze klei en veen. Aan weerszijden hiervan is eveneens de Laag van Wijchen aantroffen, welke hier wordt afgedekt met een pakket jonge overstromingssedimenten (komklei). Op enkele locaties is in dit jonge kleipakket een vegetatiehorizont aangetroffen. In de top van het pleistocene rivierterras en in de sedimenten van de Laag van Wijchen zijn geen aanwijzingen voor bodemvorming (en daarmee stabiliteit) van het landschap aangetroffen. Voor het zuidelijke en centrale deel van het plangebied geldt daarbij dat de oorspronkelijke top van deze afzettingen door (recente) antropogene verstoringen is verdwenen.

受Van Gelder电缆、管道及安装工程有限公司（Van Gelder Kabel-, leiding- en Montagewerken B.V.）委托，EARTH综合考古（EARTH Integrated Archaeology）于2023年4月至7月期间，针对位于Beuningen、Wijchen和Nijmegen三市范围内的“埃尔森帕太阳能公园10kV电缆连接”项目场地，开展了案头考古调查（bureauonderzoek）与勘探钻探调查（verkennend booronderzoek）。
本次电缆连接工程将部分采用定向钻进施工，部分采用明挖施工。预估开挖作业的最大深度通常为1.3米（以自然地面为基准），最大宽度为1米。
此前开展的快速勘查（quickscan）结果显示，该场地存在较高的考古遗存发现风险。项目场地的大片区域被划定为“考古价值双重用途”区域。鉴于较高的考古风险，相关方决定采用案头调查与勘探钻探相结合的方式开展考古后续研究。
案头考古调查的目标是明确场地内已知的考古价值，并评估场地内的考古风险。勘探钻探调查的目标是验证基于案头调查得出的预期是否准确，并可根据钻探结果对相关预期进行修正。
由于该场地位于邻近水体的相对较高的晚更新世（late pleistoceen）古地貌之上，原则上各时期的考古遗存预期等级为中等偏高。但存在一项不确定因素：受活跃河流的动态演化过程与微地貌影响，场地内部分区域可能曾因积水过多而无法被长期占用或定居。
不同时期的考古发现（包括晚新石器时代、铁器时代、罗马时期以及中世纪晚期/近现代时期）均佐证了该场地的考古遗存预期等级为中等偏高。
该场地的地层结构以晚更新世河流阶地的河流沉积层为基础，该阶地之上覆盖有晚更新世-早全新世（vroegholocene）的洪积沉积物，该沉积物被划归为Wijchen地层（Laag van Wijchen）。
在场地的中部与南部区域，上述洪积沉积物构成了未受扰动的自然地下层的顶部，该区域内地层表层一米通常已遭到严重扰动。场地中北部区域存在一处疑似早全新世的古冲沟，其内填充有腐殖质黏土与泥炭。该冲沟两侧同样分布有Wijchen地层，其上覆盖有一套年轻的洪积沉积物（细粒黏土komklei）。在部分点位的这套年轻黏土沉积层中发现了植被层遗迹。
在晚更新世河流阶地顶部与Wijchen地层的沉积物中，未发现任何能够证明该区域地貌稳定的成壤作用迹象。针对场地南部与中部区域而言，这些沉积物的原始顶面已因近期人类活动造成的扰动而消失。