St. Jozefschool in Malden, gemeente Heumen

<p>In opdracht van de gemeente Heumen heeft RAAP tussen april en november 2016 archeologisch onderzoek uitgevoerd in verband met de voorgenomen bouw van een appartementencomplex en de herinrichting van het omliggende terrein van de voormalige St. Jozefschool in Malden in de gemeente Heumen. Het archeologische onderzoek is een vervolg op een archeologisch booronderzoek waarbij aanwijzingen gevonden werden voor de aanwezigheid van een archeologische vindplaats.</p><p>Het eerste gravende onderzoek vond plaats in de zomer van 2016 en betrof een inventariserend veldonderzoek in de vorm van proefsleuven. Dit onderzoek had zowel betrekking op het terrein van de voormalige St. Jozefschool tussen de Raadhuisstraat, Kerkstraat en Malderburchstraat als het terrein van de voormalige sporthal, ten noorden van de Raadhuisstraat. De daaropvolgende onderzoeken, bestaande uit een aanvullend proefsleuvenonderzoek, een archeologische begeleiding van munitiesanering en een opgraving, vonden in het in het najaar van 2016 plaats op terrein van de voormalige St. Jozefschool. Dit rapport bevat de resultaten van al deze archeologische onderzoeken.</p><p>Het primaire doel van beide proefsleuvenonderzoeken was het toetsen en aanvullen van de gespecificeerde archeologische verwachting voor het onderzochte gebied. Tijdens beide proefsleuvenonderzoeken zijn grondsporen aangetroffen en vondsten gedaan die worden geduid als overblijfselen van bewoning. Op het terrein van de voormalige sporthal zijn paalkuilen gevonden die mogelijk sporen van opslagschuren/platforms (spiekers) uit de IJzertijd betreffen. Op het terrein van de voormalige St. Jozefschol zijn sporen van een gebouw gevonden, dat gezien de aanwezigheid van een lineair spoor (mogelijke wandgreppel) en de aanwezigheid van enkele fragmenten Romeinse dakpan in eerste instantie als een plattegrond uit de Romeinse tijd is geïnterpreteerd.</p><p>In het zuiden van het plangebied zijn afvalkuilen uit de Tweede Wereldoorlog gevonden. Deze bleken verband te houden met militaire inkwartiering van Duitse en later ook Britse soldaten in de voormalige St. Jozefschool uit de periode 1944/45. De archeologische begeleiding van de munitiesanering had tot doel om de archeologische waarden ex situ te bewaren om daarmee informatie te behouden die van belang is voor kennisvorming over het verleden. In totaal zijn 27 kuilen gevonden met vondstmateriaal uit deze periode.</p><p>De opgraving had hetzelfde doel als de archeologische begeleiding, namelijk archeologische waarden ex situ te bewaren om daarmee informatie te behouden die van belang is voor kennisvorming over het verleden. Het onderzoek diende specifiek een bijdrage te leveren aan kennisvergaring met betrekking tot de vroege ontwikkeling van het dorp Malden. Voordat de school in 1930 gereed kwam, kende het terrein een landbouwkundig gebruik. De opgraving heeft echter uitgewezen dat hier in de Merovingische tijd (ongeveer 14 eeuwen daarvoor) gebouwen, waterputten en bijgebouwen stonden. Tijdens de opgraving zijn twee gebouwplattegronden, twee hutkommen en twee waterputten gevonden. De dakpanfragmenten uit de Romeinse tijd die in de sporen van de driebeukige gebouwplattegrond zijn gevonden, moeten gezien de datering van het aardewerk (500-700 na Chr.) en een 14C datering van een waterput (in de periode 474-646 na Chr.) als hergebruikt Romeins bouwmateriaal worden gezien. Ouder is een kuil met fragmenten aardewerk uit het eind van de Vroege of uit de Midden Bronstijd A. De kuil is mogelijk als opslagkuil (silo) voor voedsel gebruikt. Het enige fragment vuursteen dat gevonden is dateert mogelijk uit dezelfde periode.</p>

受黑嫩（Heumen）市镇委托，RAAP于2016年4月至11月间开展考古调查，以配合马尔登（Malden，黑嫩市镇辖内）前圣约瑟夫学校周边场地拟建公寓楼群及场地改造工程。本次考古调查为此前考古钻探调查的后续工作，此前钻探已发现存在考古遗址的相关线索。
首次发掘工作于2016年夏季开展，为以试掘沟为形式的考古性田野调查，调查范围涵盖市政厅街（Raadhuisstraat）、教堂街（Kerkstraat）与马尔登堡街（Malderburchstraat）围合的前圣约瑟夫学校场地，以及市政厅街北侧的前体育馆场地。后续的补充试掘沟调查、弹药清理考古监护及正式发掘工作，均于2016年秋季在前圣约瑟夫学校场地内开展。本报告汇总了上述全部考古调查的最终成果。
两次试掘沟调查的核心目标均为验证并补充研究区域的预设考古期望值。两次调查期间均发现了遗迹痕迹与人工遗物，被判定为古代人类居住活动的遗存。在前体育馆场地，考古人员发现柱洞遗存，推测为铁器时代储物棚/平台（桩柱基础）的遗迹。在前圣约瑟夫学校场地，则发现一处建筑遗迹，结合线性痕迹（疑似墙基沟）与少量罗马时期陶瓦碎片，最初将其判定为罗马时期的建筑平面。
在规划区域南部，考古人员发现了二战时期的废弃坑穴。这些坑穴与1944至1945年间德军及后续英军在前圣约瑟夫学校的军事驻防活动直接相关。本次弹药清理的考古监护工作，旨在通过异地保存考古遗存，留存对历史研究具有重要学术价值的信息。本次调查共发现27处该时期的遗存坑穴，内含相关出土遗物。
本次正式发掘的目标与考古监护工作一致，即通过异地保存考古遗存，留存对历史研究具有重要学术价值的信息。本项调查同时旨在为探索马尔登村落的早期发展提供学术支撑。1930年该校建成前，该场地曾被用于农业生产。但本次发掘结果显示，早在墨洛温王朝时期（约比学校建成早1400年），此处便已存在建筑、水井及附属设施。本次发掘共发现两处建筑平面、两处棚屋遗迹与两口水井。此前在该建筑遗迹的线性痕迹中发现的罗马时期陶瓦碎片，结合陶器测年结果（公元500-700年）与一处水井的碳14（14C）测年结果（公元474-646年），可判定为再利用的罗马建筑材料。更早的遗存为一处出土早青铜时代末期至中青铜时代A期陶片的坑穴，该坑穴或曾被用作食物储存窖穴。本次发现的唯一一件燧石碎片，测年结果也大概率属于同一时期。