Een definitief archeologisch onderzoek (DO) op het stateterrein Hoxwier te Mantgum, gemeente Littenseradiel (Fr.).

In opdracht van dhr. N.J. Swierstra en Architectenburo Syb C. Eldering bv. te Wieuwerd heeft Archaeological Research & Consultancy (ARC bv) uit Groningen van 7 tot en met 29 april 2003 op het terrein van de voormalige state Hoxwier te Mantgum een definitief archeologisch onderzoek (DO) uitgevoerd. Het voornemen van de opdrachtgevers om het stateterrein te reconstrueren en landschappelijk inzichtelijk te maken vormde de aanleiding tot dit onderzoek. Ook zou de komende aanleg van nieuwe tochtsloten door hetWaterschap Friesland de waterhuishouding van het terrein ingrijpend kunnen veranderen. Kennis van de oorspronkelijke situatie zou een vruchtbare combinatie van de plannen van de eigenaar en van het Waterschap mogelijk moeten maken.Conclusie:De eerste middeleeuwse eigenaren van het stateterrein Hoxwier bewoonden een stins, die was gebouwd op een kleine terp, een stinswier. Behalve deze stins bevond zich ook een boerderij, een sate, op het terrein.Een stelsel van grachten omringde en doorsneed het stateterrein.Vermoedelijk hebben we hier te maken met de laatmiddeleeuwse voorhof van de stins.Tegen de tijd dat de bewoners van Hoxwier het nodig vonden hun stins in te ruilen voor een nieuwe state, ergens in de 17e eeuw, was deze voorhof waarschijnlijk de meest logische plek om de state te bouwen. Hierbij is het terrein opnieuw ingericht, en als het ware verschoven in westelijke richting.Dit terrein werd omgeven door een singel, bestaande uit twee grachten.Op archeologische gronden kan gesteld worden dat de herinrichting van het terrein, en daarmee de bouw van de state, niet veel eerder kan hebben plaatsgevonden dan ongeveer in het midden van de 17e eeuw.Een recente poging tot reconstructie van de state op basis van de tekening van Stellingwerf uit 17221 wijst erop dat de afgebeelde stijlelementen gebruikelijk waren vanaf de late 16e en gedurende de gehele 17e eeuw. Dit maakt een 17e-eeuwse bouw nog waarschijnlijker.De plaats van de state kon helaas niet met zekerheid worden vastgesteld. De meest logische locatie lijkt toch het terrein direct ten zuiden van, en aansluitend op, de ‘kademuur’.

受N.J.斯维尔斯塔（N.J. Swierstra）先生与位于温厄沃德（Wieuwerd）的Syb C. Eldering bv建筑事务所委托，格罗宁根（Groningen）的考古研究与咨询公司（Archaeological Research & Consultancy, ARC bv）于2003年4月7日至29日，在曼特古姆（Mantgum）原霍克斯维尔庄园（state Hoxwier）场地内开展了正式考古勘察（definitief archeologisch onderzoek，简称DO）。委托方计划对该庄园场地进行重建并开展景观展示，此为本次调查的发起缘由。此外，弗里斯兰水利管理局（Waterschap Friesland）即将实施的新建航道船闸工程，将对场地的水文状况造成显著改变。掌握场地原始风貌的考古资料，应能为业主与水利管理局的规划方案实现有机融合提供支撑。

结论：
霍克斯维尔庄园场地的首批中世纪所有者曾居住于一座建于小型人工居住土墩（terp）之上的土墩庄园宅邸（stinswier）。该场地内除这座庄园宅邸外，还存在一座传统农舍（sate）。一套沟渠系统环绕并贯穿整个庄园场地，据推测此处应为该庄园宅邸的中世纪晚期前庭院落。
约17世纪时，霍克斯维尔的住户将原有庄园宅邸替换为新式庄园（state），该前庭院落大概率是建造新式庄园的最优选址。在此过程中，场地被重新规划，整体大致向西迁移。新场地由双重沟渠构成的庄园护城河（singel）环绕。
基于考古学依据可推断，该场地的重新规划与新式庄园的建造，最早不会早于17世纪中叶。基于1722年斯蒂灵沃夫（Stellingwerf）的庄园图纸开展的最新重建尝试显示，图纸中描绘的建筑风格元素自16世纪晚期起直至整个17世纪都广为流行，这进一步提升了17世纪建造该新式庄园的可能性。
遗憾的是，新式庄园的具体位置无法完全确定。相较而言，紧邻护墙（kademuur）南侧的场地仍是最合理的选址。