Utrecht Riolering Catharijnesingel Begeleiding Opgraving

<p>Inleiding In opdracht van de Projectorganisatie Stationsgebied (POS) heeft ADC ArcheoProjecten een definitieve opgraving en een archeologische begeleiding uitgevoerd voor het plangebied Catharijnesingel in Utrecht in het kader van de aanleg van een diepriool. Voor het gehele rioleringstracé geldt een hoge archeologische verwachting, waarop de bevoegde overheid heeft bepaald dat archeologisch onderzoek hier noodzakelijk is. Het veldwerk is uitgevoerd van 17 tot en met 26 juni 2009 en de archeologische begeleiding heeft plaatsgevonden op 20 en 21 juli 2009. Voorafgaand aan het onderzoek is de rioolsleuf door de civiele aannemer tot ca. 1 m –mv ontgraven en zijn rondom de sleuf damwanden geplaatst. De ondergrond is vervolgens geïnjecteerd. Dit maakte het mogelijk om tot 4 m –mv onder droge omstandigheden op te kunnen graven. </p><p>De middelste 1,20 m van de 2,40 m brede sleuf is laagsgewijs verdiept. Er is opgegraven in vakken met een lengte tussen ongeveer 3 en 6 m in verband met de stempels van de damwanden. Aan weerszijden van het verdiepte deel van de sleuf bleven langs de damwanden profielen staan met een breedte van elk 60 cm. Er zijn archeologische vlakken aangelegd op niveaus waarop grondsporen zich begonnen af te tekenen. Na vlakaanleg is de oostzijde van het profiel geschaafd en gedocumenteerd. Na profieldocumentatie zijn beide 60 cm brede profielwanden langs de damwanden afgegraven en is vanaf vlakniveau verder verdiept in het midden van de sleuf. Dit proces is herhaald tot ca. 4 m –mv. Op deze manier is het volledige oostprofiel van de rioolsleuf tot ca. 4 m –mv aaneengesloten getekend en beschreven. Waar mogelijk is tijdens de archeologische begeleiding van het gedeelte van de sleuf tussen 4 m –mv en 5,80 m –mv het profiel zo goed als mogelijk gedocumenteerd.</p><p>De oudste vondst van de opgraving betreft een fragment Romeins importaardewerk, maar zekerheid omtrent bewoning en landgebruik in het plangebied is er pas vanaf de 12e eeuw. De sporen en vondsten wijzen op een relatief extensief gebruik van het land met een duidelijk landelijk karakter. Het sporenvlak wordt afgedekt door een pakket ophogingslagen uit de 14e eeuw. Hierin zijn enkele vlijlagen, een uitbraakspoor en kuilen met relatief veel puin- en baksteenresten (waaronder enkele kloostermopfragmenten) en mortelresten aangetroffen. Ter hoogte van deze sporen is een puinlaag aanwezig met veel puin-, baksteen- en mortelresten. De sporen en puinlaag duiden mogelijk op de afbraak van een stenen gebouw in de directe omgeving van het plangebied. Daarentegen kunnen de vlijlagen en de puinlaag ook wijzen op een mogelijk wegniveau. Het volledig ontbreken van vondstmateriaal uit de Nieuwe tijd in het ophogingspakket wijst er wellicht op dat er in deze periode geen bebouwing aanwezig is geweest in het onderzoeksgebied. Ook de beschikbare historische kaarten en afbeeldingen tonen binnen het onderzoeksgebied geen stenen bebouwing. Het is daarom heel goed mogelijk dat de puinlaag en vlijlagen overblijfselen zijn van de singelweg langs de Catharijnesingel.</p>

引言
受车站区域项目组织（POS）委托，ADC考古项目（ADC ArcheoProjecten）于荷兰乌得勒支市卡特里内辛格运河（Catharijnesingel）规划区域内，针对深沟槽式排水管道施工项目开展正式考古发掘与考古监理工作。整条排水管道线路区域考古潜力较高，主管部门已判定此处需开展考古调查。野外作业实施于2009年6月17日至26日，考古监理工作则于2009年7月20日至21日开展。作业前，土建承包商已将管沟开挖至约1米地下深度（–mv，即以地面为基准的地下深度单位），并在管沟周边布设防渗挡墙，随后对地层进行注浆加固，以此实现干燥环境下开挖至地下4米深度的作业要求。

本次施工将2.40米宽的管沟中央1.20米区域逐层加深开挖。结合防渗挡墙的桩柱布局，开挖单元长度设置为约3至6米。在管沟加深区域的两侧，沿防渗挡墙保留了宽度各60厘米的剖面壁。在遗迹开始显现的地层层面布设考古发掘面，发掘面清理完成后，对东侧剖面壁进行修整并记录。剖面记录完成后，移除两侧各60厘米宽的剖面壁，从发掘面开始继续向管沟中部加深开挖，该流程重复直至地下约4米深度。通过该方式，管沟东侧完整剖面被连续测绘并记录至地下约4米处。对于地下4米至5.80米区间的管沟段，考古监理人员已尽可能对其剖面进行了记录。

本次发掘的最古老遗物为罗马时期进口陶器残片，但规划区域内明确的居住与土地利用证据，直至12世纪才出现。遗迹与遗物显示该区域曾被相对集约地利用，且具有显著的乡村属性。该发掘面被14世纪的抬升堆积层组覆盖，堆积层中发现了若干黏土层、一处冲沟遗迹，以及内含大量碎石与砖块残件（含少量修道院瓦片残件）与灰浆残件的坑穴。在该遗迹对应位置存在一层碎石堆积，内含大量碎石、砖块与灰浆残件，该遗迹与碎石堆积或表明规划区域附近曾有砖石建筑被拆毁。另一方面，黏土层与碎石堆积也可能指向一处道路路基。抬升堆积层组中完全未发现近代遗物，这或许表明该研究区域在近代并无建筑存在。现有历史地图与影像资料也未显示该区域存在砖石建筑，因此碎石堆积与黏土层极有可能是卡特里内辛格运河沿岸堤道的遗存。