Kortelanden Bunschoten

<p>Het plangebied Kortelanden ligt volgens de archeologische beleidskaart van gemeente Bunschoten in een gebied met een deels gematigde en deels lage verwachting op archeologische waarden. In het noordelijk deel van het plangebied is volgens de archeologische beleidskaart van Bunschoten geen archeologisch vooronderzoek noodzakelijk. In het zuidwesten van het plangebied bevindt zich het noordelijke deel van een AMK-terrein van hoge archeologische waarde, waar een mesolithische vindplaats verwacht wordt op een dekzandrug. Binnen dit deel van het plangebied is een vondstmelding van een vuursteenfragment (afslag).</p><p>Tijdens het verkennend booronderzoek is ter plekke van het AMK-terrein in de ondergrond een uitloper van een dekzandrug aangetroffen. In het westelijk deel ontbraken aanwijzingen die een gematigde archeologische verwachting ondersteunen. Op basis van de resultaten van het verkennend onderzoek is een karterend onderzoek in een verdicht boorgrid uitgevoerd rondom de boringen waarin een podzol is aangetroffen. Deze lagen binnen het noordelijke deel van het AMK-terrein. Het doel hiervan is vast te stellen of inderdaad een mesolithische vindplaats aanwezig is, in welke mate deze intact is en wat de aard en omvang ervan is. Tijdens dit karterend booronderzoek zijn archeologische indicatoren aangetroffen in de vorm van aardewerk en houtskool, die wijzen op menselijke activiteiten in het verleden. In boringen 28 en 23 zijn enkele fragmenten houtskool aangetroffen. Boring 23 ligt dicht bij een eerdere vondstmelding van vuursteen. In boring 20 is een fragment handgevormd middeleeuws aardewerk aangetroffen samen met een deel van een afgekant rondhout. Alle vondsten op deze vindplaats zijn ingebed in de A/E-horizont van de hier aangetroffen podzol.</p><p>De aangetroffen dekzandrug in het plangebied Kortelanden is gedurende de prehistorie geschikt geweest voor bewoning door de hoge ligging in het landschap. Dit wordt bevestigd door de, tijdens het karterend booronderzoek, aangetroffen archeologische indicatoren. Omdat de inhoudelijke en fysieke kwaliteit van de archeologische waarden potentieel bijzonder goed is door de beschermende en conserverende werking van de afdekkende veenlaag, adviseert Vestigia b.v. Archeologie & cultuurhistorie een aanvullend archeologisch onderzoek uit te laten voeren op het AMK-terrein op de dekzandrug in het zuidwesten van het plangebied, ofwel dit deel te integreren in de inrichting van het plangebied en te vrijwaren van bebouwing, andere bodemingrepen of grondwaterverlagingen. Indien dit niet mogelijk is adviseert Vestigia b.v. Archeologie & cultuurhistorie daar waar op het AMK-terrein archeologische indicatoren in intacte podzols zijn aangetroffen, een Inventariserend Veldonderzoek via proefsleuven te laten uitvoeren. Indien hierin behoudenswaardige archeologische resten in de vorm van sporen en/of vondsten aangetroffen worden, zal een integrale afweging moeten worden gemaakt tot behoud van de resten in situ door middel van planaanpassing of behoud ex situ door middel van een definitieve opgraving.</p><p>Omdat in hetzelfde gebied een aanwijzing is aangetroffen voor bewoning uit de periode van (her)ontginning van het gebied, dient bij het proefsleuvenonderzoek ook rekening gehouden te worden met sporen uit deze periode.</p><p>Vestigia adviseert DHV het vervolgtraject als volgt in te richten:<br>• het laten opstellen van een PvE en raming voor een IVO-P (Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven), dat eventueel kan worden uitgebreid tot een definitief onderzoek van de, door de bouwactiviteiten, te verstoren delen van het AMK-terrein op de dekzandrug;<br>• goedkeuring van dit PvE door de verantwoordelijke instanties in de gemeente Bunschoten;<br>• aanbesteding van het uit te voeren onderzoek (IVO-P) in concurrentie aan, door het CvAK erkende, uitvoeringsbedrijven die bevoegd zijn tot het doen van opgravingen.</p><p>Op basis van de onderzoeksresultaten adviseert Vestigia b.v. Archeologie & cultuurhistorie voor het overige deel van het plangebied geen nader archeologisch onderzoek en ziet geen bezwaar tegen de voortgang van de bouwplannen. Echter, gezien het niet met zekerheid is uit te sluiten dat er archeologische waarden aanwezig zijn, verdient het aanbeveling om de uitvoerder van eventueel grondwerk te wijzen op de plicht, zoals aangegeven staat in de monumentenwet 1988, artikel 47, lid 117, om archeologische vondsten te melden bij het bevoegd gezag, in deze:Gemeente Bunschoten, Archeologie/Monumentenzorg</p>

根据本斯豪滕（Bunschoten）市镇的考古政策地图，科特兰登（Kortelanden）规划区域所处区域的考古价值预期分为中等与低等两类。在该规划区域的北部区域，根据本斯豪滕市镇的考古政策地图，无需开展考古前置调查。规划区域的西南部坐落着一处高考古价值AMK场地（AMK-terrein）的北部区域，该区域的覆盖沙脊（dekzandrug）上被推测存在一处中石器时代遗址（mesolithische vindplaats）。在该规划区域的这片范围内，曾有一则燧石碎片（打制石片）的发现上报记录。
在针对该AMK场地开展的勘探钻孔调查中，于场地地下发现了一处覆盖沙脊的延伸段。该区域的西部未发现可支撑中等考古价值预期的相关线索。基于勘探调查结果，针对发现灰化土（podzol）的钻孔周边区域，采用加密钻孔网格开展了填图式钻孔调查，该地层位于AMK场地北部区域内。本次调查的目的为确认该区域是否确实存在中石器时代遗址，评估其保存完整度，并明确该遗址的性质与规模。在本次填图式钻孔调查中，发现了以陶器（aardewerk）与木炭（houtskool）形式存在的考古遗存指标，可证明该区域历史上曾有人类活动。在28号与23号钻孔中，发现了少量木炭碎片。23号钻孔紧邻此前上报发现燧石的点位。在20号钻孔中，发现了一件手工成型的中世纪陶器碎片，以及一段削制圆木残段。该遗址的所有出土遗存均埋藏于本次发现的灰化土的A/E层位中。
科特兰登规划区域内发现的覆盖沙脊，因地势较高，在史前时期适宜人类居住。填图式钻孔调查中发现的考古遗存指标也印证了这一点。由于覆盖泥炭层的保护与保存作用，该区域的考古价值在内涵与物理保存状态上均具备极高潜力，因此维斯蒂基亚考古与文化历史有限公司（Vestigia b.v. Archeologie & cultuurhistorie）建议：对规划区域西南部覆盖沙脊上的AMK场地开展补充考古调查，或将该区域纳入规划区域的整体设计中，免受建筑活动、其他土体扰动或地下水位下降的影响。若无法实现上述方案，维斯蒂基亚考古与文化历史有限公司建议，针对AMK场地内发现有考古遗存指标且灰化土保存完好的区域，开展探槽式考古普查（Inventariserend Veldonderzoek via proefsleuven）。若在此类探槽调查中发现具有保存价值的遗迹和/或遗物，则需开展综合评估，决定是通过规划调整实现遗存原地保存，还是通过正式发掘实现遗存异地保存。
由于在该区域内还发现了该区域（重新）开垦时期人类居住活动的相关线索，因此在探槽调查中也需兼顾该时期的相关遗迹。
维斯蒂基亚建议DHV按如下流程推进后续工作：
• 编制探槽式考古普查（IVO-P，Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven）的项目建议书（PvE）与预算估算，后续可根据需要将该调查扩展为针对覆盖沙脊上AMK场地中受建筑活动扰动区域的正式发掘研究；
• 由本斯豪滕市镇的相关负责部门审批该项目建议书；
• 通过竞争性招标方式，委托荷兰考古与艺术史中心（CvAK）认可的具备发掘资质的实施单位开展本次考古普查工作。
基于本次调查结果，维斯蒂基亚考古与文化历史有限公司建议，规划区域的其余部分无需开展额外考古调查，且不反对建筑计划的推进。但鉴于无法完全排除该区域存在考古价值的可能性，建议提醒土方工程的实施单位，需履行《1988年古迹法》第47条第117款规定的义务，即向主管部门——本斯豪滕市镇考古/古迹保护部门——上报发现的考古遗存。