Sas van Gent Stationsplein

<p>In opdracht van Prorail heeft BAAC bv (onderzoeks- en adviesbureau voor Bouwhistorie, Archeologie, Architectuur- en Cultuurhistorie) te ‘s-Hertogenbosch, een archeologische begeleiding uitgevoerd van de aanleg van een brandblusinstallatie aan het Stationsplein te Sas van Gent, gemeente Terneuzen. De geplande bodemingrepen ten behoeve van deze brandblusinstallatie, tot vier meter beneden het maaiveld, betekenden een bedreiging voor het potentieel aanwezige bodemarchief. Op basis van een verkennend booronderzoek direct ten zuiden van het onderzoeksgebied werd dat als middelhoog ingeschat. De begeleiding werd uitgevoerd op 13 april 2011.<br>Landschappelijk gezien ligt Sas van Gent op de overgang van het pleistocene zand en mariene kleiafzettingen. Door wisselende invloeden van de zee is hierin enige nivellering opgetreden en zijn delen ervan door kleiige lagen bedekt. Sas van Gent is ontstaan aan een sluis in de Sassevaart, die Gent met een zeearm van de Westerschelde verbond. Gedurende en na de Tachtigjarige Oorlog is Sas van Gent uitgebouwd tot een van de sterkste vestingen van Europa. Rond 1900 waren echter de laatste restanten ervan onttakeld. Het onderzoeksgebied ligt juist ten westen van deze vestingwerken.<br>In archeologisch opzicht zijn er geen vondsten van het onderzoeksgebied bekend. Op statistische gronden, in aanvulling op een direct ten zuiden ervan uitgevoerd verkennend booronderzoek, kan voor het plangebied een middelhoge verwachting worden opgesteld.<br>In het onderzoeksgebied, dat een omvang heeft van circa 10 x 28 meter, werden in het noordelijk deel enkele funderingen aangetroffen op circa 50 cm beneden het maaiveld. Deze bestonden uit rode, machinaal gevormde bakstenen die met kalkmortel waren gemetseld. Drie funderingen waren west – oost georiënteerd, terwijl de overige daar haaks op stonden. Zo werden meerdere ruimten gevormd. Op meerdere plaatsen kon worden vastgesteld dat delen van deze funderingen oudtijds waren uitgebroken.<br>Het zuidelijk deel van het onderzoeksgebied was tot 1,60 meter beneden het maaiveld verstoord. In het aangetroffen dekzand konden geen sporen worden waargenomen.<br>De funderingen konden aan het voormalige stationsgebouw van Sas van Gent worden gerelateerd. Dit is op 1 april 1869 in gebruik genomen, en heeft tot 15 april 1939 gefunctioneerd. Toen werd de spoorlijn voor personenvervoer opgeheven. Het stationsgebouw is in 1965 afgebroken. Omtrent de functie van de verschillende ruimten konden geen gegevens worden verzameld.<br>Gezien de relatief jonge datering van de funderingen werden deze, in overleg met de bevoegde overheid, als niet behoudenswaardig aangemerkt.</p>

受荷兰铁路管理公司（Prorail）委托，位于斯海尔托亨博斯（'s-Hertogenbosch）的BAAC有限公司（建筑史、考古学、建筑学与文化史研究咨询机构）在泰尔讷曾镇（Terneuzen）辖区内的萨斯范亨特（Sas van Gent）车站广场，针对一处消防设施的安装工程开展了考古监理工作。为该消防设施实施的计划土方作业深度可达地面以下4米，对区域内潜在的土壤考古遗存构成威胁。基于研究区域正南部的勘探钻探调查结果，该风险被评估为中等偏高。本次考古监理工作于2011年4月13日开展。
从地貌层面来看，萨斯范亨特地处更新世砂层与海相黏土沉积的过渡地带。受海洋周期性活动影响，该区域经历了一定程度的地势平整，部分区域被黏土层覆盖。萨斯范亨特起源于萨斯运河（Sassevaart）上的一处水闸，该运河曾连接根特与西谢尔德特湾（Westerschelde）的一处海湾支脉。荷兰八十年战争期间及战后，萨斯范亨特被扩建为欧洲最坚固的要塞之一，但到1900年左右，其最后残存的要塞遗迹被完全拆除。本次研究区域恰好位于该要塞建筑群的西侧。
考古层面尚无该研究区域的出土文物记录。结合该区域南侧已完成的勘探钻探调查结果，基于统计学依据，可判定规划区域的考古遗存概率为中等偏高。
本次研究区域面积约为10×28米，在其北部区域距地面约50厘米处，发现了若干处地基遗迹。这些地基由红色机制砖砌筑，砌筑砂浆为石灰砂浆。其中3处地基呈东西走向，其余地基则与其垂直相交，由此形成了多处独立空间。在多处点位可观察到，这些地基的部分区域曾在古代遭到拆毁。
研究区域的南部区域在地面以下1.60米深度范围内均受到人为扰动，在所揭露的表层砂层中未发现任何考古遗存痕迹。
该地基遗迹可确认属于萨斯范亨特原火车站建筑。该车站于1869年4月1日投入使用，直至1939年4月15日停止客运运营，彼时该客运铁路线被拆除。原车站建筑于1965年被完全拆除。目前尚未收集到关于这些空间区域具体功能的相关资料。
鉴于该地基遗迹的年代相对较近，经与主管行政部门协商，该遗迹被认定不具备文物保护价值。