VAQTGA BOG'LIQ YUKLANISH OSTIDA QOVUSHOQELASTIK STERJENNING CHO'ZILISH JARAYONINI TADQIQ ETISH

Mazkur maqolada vaqtga bog‘liq yuklanish ostida qovushoqelastik sterjenning cho‘zilish jarayoni nazariy jihatdan tadqiq qilinadi. Qovushoqelastik materiallarning mexanik xossalari elastik va qovushoqlik xususiyatlarining birgalikdagi ta’siri orqali ifodalanadi. Sterjenda hosil bo‘ladigan deformatsiya va kuchlanishlarning vaqt bo‘yicha o‘zgarishi Kelvin–Voigt hamda Maxwell modellari yordamida tahlil qilinadi. Asosiy differensial tenglamalar chiqarilib, ularning fizik ma’nosi izohlanadi. Tadqiqot natijalari qovushoqelastik materiallarning vaqtga bog‘liq deformatsion xususiyatlarini aniqlashda muhim ahamiyat kasb etadi.本文从理论层面研究了黏弹性（viscoelastic）杆件在随时间变化的载荷作用下的蠕变过程。黏弹性材料的力学性能由弹性与黏性特性的共同作用表征。杆件内部产生的变形与应力随时间的变化规律，将通过开尔文-沃伊特（Kelvin–Voigt）与麦克斯韦（Maxwell）模型进行分析。本文推导得到核心微分方程，并对其物理意义进行阐释。本研究结果对于确定黏弹性材料的时变变形特性具有重要意义。