การสื่อความหมายจากประเด็นทางการเมืองผ่านการ์ตูนการเมือง

วัตถุประสงค์ของการวิจัยเรื่องการสื่อความหมายจากประเด็นทางการเมืองผ่านการ์ตูนการเมืองนี้ เพื่อศึกษาถึงเนื้อหาของการ์ตูนการเมือง ในระยะเวลาหกเดือน การใช้วิธีการสื่อความหมายประเภทต่างๆ ของนักเขียนการ์ตูนการเมือง รวมทั้งวิธีการสร้างภาพจากการเปรียบเทียบ การเข้ารหัสและมุขของการ์ตูนเหล่านั้น และยังได้ศึกษาถึงความคิดเห็นของผู้รับสารต่อการสื่อความหมายผ่านการ์ตูนการเมือง ผลจากการวิเคราะห์หาการ์ตูนการเมือง พบว่า ประเด็นการเมืองที่ปรากฏอยู่ในกรอบการ์ตูนต่างๆ แสดงออกถึงเรื่องการโจมตีรัฐบาลในช่วงนั้นเป็นหลัก รองลงมาคือประเด็นการวิจารณ์ ความประพฤตินักการเมือง และประเด็นเศรษฐกิจด้านต่างๆ ประเด็นวัดพระธรรมกาย และประเด็นการประสบปัญหาของธนาคารกรุงไทย ตามลำดับ ในส่วนการสื่อความหมายนั้นพบว่านักเขียนการ์ตูนการเมือง นิยมใช้การเปรียบเทียบอุปมาอุปมัย (Metaphor) มากกว่าการเปรียบเทียบเชื่อมโยง (Metonymy) และนิยมใช้รหัสบุคคลในการเข้ารหัสการ์ตูนมากที่สุด รองลงมาคือ รหัสวัตถุ รหัสสังคม และรหัสวัฒนธรรม ตามลำดับ และในเรื่องเกี่ยวกับมุขของการ์ตูน (Gag) ทั้งสิบ ผู้เขียนการ์ตูนนิยมมุขที่แสดงออกถึงความน่าอับอายและการเย้ยหยันมากที่สุด ในส่วนของผู้ส่งสารนั้น ผู้วิจัยพบว่า นักเขียนการ์ตูนทั้ง 6 คน ที่เป็นกรณีตัวอย่างล้วนมีวิธีการทำงานแตกต่างกันไป และทุกคนมีการสื่อความหมายอยู่ในความคิด โดยไม่ต้องอิงทฤษฎีใดๆ การศึกษาตลอดจนวัยวุฒิที่ผ่านมาของคนทั้งหก ส่งผลต่อการแสดงออกในการ์ตูนของเขาอย่างเด่นชัด และปัญหาอุปสรรคและอิทธิพลของนักเขียนการ์ตูนส่วนใหญ่ก็คือ การนำเสนออันรุนแรงไปในบางครั้ง หรือความคิดเห็นส่วนตัวที่แทรกซึมเข้าไปในงาน อันมักจะทำให้พวกเขาต้องแก้ไขงานให้ละมุนละม่อมลง ในด้านผู้รับสารนั้นพบว่า ผู้รับสารครึ่งหนึ่งอ่านการ์ตูนในหนังสือพิมพ์บ่อยครั้ง และผู้รับสารส่วนใหญ่ใช้เวลา 1 นาที ในการแสวงหาความหมายในการ์ตูนกรอบนั้น ผู้รับสารส่วนมากรู้สึกคล้อยตามการนำเสนอข่าวในการ์ตูนการเมือง และมีผู้ตอบว่า ความมีชื่อเสียงของนักเขียนการ์ตูนการเมือง มีผลทำให้ผู้รับสารอยากอ่านผลงานของเขา

本研究以政治漫画为载体，旨在探究政治漫画传递政治议题的表意逻辑。研究覆盖为期六个月的政治漫画内容，分析政治漫画创作者所运用的各类表意手法，包括通过类比修辞、编码设计以及漫画包袱（Gag）构建视觉形象的路径，同时调研了受众对政治漫画表意的接收反馈。通过对政治漫画样本的分析发现，各漫画作品呈现的政治议题中，以抨击当届政府为核心主题，其次依次为批判政治人物行为、各类经济议题、法身寺（Wat Phra Dhammakaya）相关议题以及盘谷银行（Bangkok Bank）的经营困境议题。在表意手法层面，政治漫画创作者更偏好使用隐喻（Metaphor）而非转喻（Metonymy），且最常通过人物编码对漫画进行表意编码，其次依次为物体编码、社会编码与文化编码。在漫画包袱（Gag）设计方面，十位受访漫画创作者最常使用带有羞耻感与戏谑风格的包袱。针对创作者群体，本次研究选取的六位政治漫画创作者，其创作手法均各具特色，且每位创作者均可脱离特定理论框架完成表意创作。六位创作者的过往人生阅历对其漫画创作风格存在显著影响。多数创作者面临的创作阻碍与负面影响，在于部分作品表达过于尖锐，或是夹带个人主观观点，这往往要求他们对作品进行柔化调整。在受众接收层面，调研结果显示，半数受众经常在报纸上阅读政治漫画，且大部分受众仅需耗时一分钟即可理解对应漫画的表意内涵。多数受众认可政治漫画对新闻事件的呈现方式，另有受访者指出，政治漫画创作者的知名度会提升受众对其作品的阅读意愿。