Wemeldinge Herinrichting Wemeldinge-Noord Wemeldingen Herinrichting Wemeldinge-Noord, Gemeente Kapelle. Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van verkennende boringen

<p>In opdracht van de gemeente Kapelle heeft Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed in januari-februari 2018 een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd voor een plangebied in Wemeldinge Noord. De wijk kampt met wateroverlast. Om dit probleem te verhelpen zal het hemelwater afgekoppeld worden, de straten opnieuw ingericht worden en het enkele rioolstelsel vervangen worden door een gescheiden stelsel. De herinrichtingswerkzaamheden worden uitgevoerd in de Stormezandweg, Oosterscheldestraat, Walstraat, Zeestraat, Deltastraat en Snoodijkstraat.</p><p>Op basis van de beschikbare aardwetenschappelijke, archeologische en historische gegevens is in het archeologisch bureauonderzoek een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel opgesteld. Het plangebied bevindt zich ter plaatse van de voormalige brede getijdenkreek tussen Wemeldinge, Kapelle en Yerseke. Daarmee konden uitsluitend vindplaatsen uit de Vroege en Late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd verwacht worden, op en in de top van afzettingen van het Laagpakket van Walcheren. Voor de Vroege en Late Middeleeuwen gold binnen het plangebied, gelet op de ligging ter plaatse van de kreekrug en de daarmee samenhangende gunstige bewoningscondities, maar buiten de bekende vindplaatsen/nederzettingen, een middelhoge verwachting. Voor de Nieuwe Tijd gold een lage verwachting vanwege het ontbreken van aanwijzingen in historische bronnen en oud kaartmateriaal voor de aanwezigheid van vindplaatsen.<br>Tijdens het inventariserend veldonderzoek is het opgestelde verwachtingsmodel middels 21 verkennende boringen (tot maximaal 4,00 m –mv) verspreid binnen het plangebied getoetst. Daarbij zijn boringen waar mogelijk gezet ter plaatse van de straten waar de bestaande riolering zal worden vervangen om zo een beeld te krijgen van de verstoorde niveaus. De plaatsing van de boringen werd echter wel bemoeilijkt door de aanwezigheid van kabels en leidingen, waardoor ook buiten de straten in groenperken is geboord. Op basis van de resultaten van het booronderzoek is het verwachtingsmodel bevestigd en bijgesteld.</p><p>De boorresultaten laten zien dat de ondergrond binnen het plangebied wordt gedomineerd door beddingafzettingen van het Laagpakket van Walcheren, die afkomstig zijn van de hier gelegen voormalige getijdenkreek. In alle boringen zijn tot de maximale boordiepte de beddingafzettingen van de voormalige getijdenkreek aangetroffen. Bovenop dit niveau is in de boringen die buiten de straten in de groenvoorzieningen zijn geplaatst een heterogene menglaag met archeologische indicatoren uit de Nieuwe Tijd aangetroffen, die als cultuurlaag kan worden aangemerkt. Deze bevindt zich direct onder de bouwvoor, op 1,10 à 0,63 m +NAP (0,10 à 0,50 m -mv). Het betreft een oude akkerlaag die vermoedelijk bemest is met afval, als grondverbetering van de voedselarme zandgrond. De laag lijkt zich binnen het gehele plangebied, daar waar deze niet verstoord is, te bevinden. Bij eerdere booronderzoeken 300 tot 500 m zuidelijk van het plangebied, werd een vergelijkbare laag gevonden. Gelet op de aangetroffen indicatoren dateert deze uit de Nieuwe Tijd, mogelijk uit de Late Middeleeuwen.</p><p>Ter plaatse van de boringen die in de straten zijn gezet (boringen 1, 2, 3, 5, 8, 12, 13, 15, 16 en 18 t/m 21), zijn vanaf de verharding aan het maaiveld tot een diepte variërend tussen 0,50 en 0,85 m -mv verstoringen waargenomen, die het gevolg van de aanleg van de cunetten en de daaronder gelegen leidingensleuven. Ter plaatse van de bestaande riolering kon niet worden geboord, vanwege de aanwezigheid van deze en andere leidingen. Hier zullen de verstoringen door de aanleg van de riolering echter dieper zijn.</p><p>De middelhoge verwachting die op het niveau van het Laagpakket van Walcheren gold voor vindplaatsen uit de Vroege Middeleeuwen, kan worden bijgesteld naar laag. Er zijn geen aanwijzingen voor vindplaatsen uit deze periode direct op de kreekafzettingen. Voor de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd geldt een lage verwachting. Hoewel de aangetroffen menglaag op de natuurlijke afzettingen, aangemerkt kan worden als cultuurlaag, zal deze het resultaat zijn van het landgebruik in het verleden, waarbij zandige top van de kreekafzettingen is bemest (o.a. met afval) voor grondverbetering.</p><p>Gelet op de ter plaatse van de straten reeds aanwezige verstoorde niveaus, 0,50 tot 0,85 m -mv, en ter plaatse van de huidige riolering diepere verstoringen, en tevens de uitsluitend nog lage verwachting op de aanwezigheid van vindplaatsen, wordt de kans klein geacht bij de graafwerkzaamheden voor de vervanging van de riolering vindplaatsen verstoord kunnen raken.</p>

受卡佩尔市（gemeente Kapelle）委托，Artefact!遗产咨询与研究机构（Advies en Onderzoek in Erfgoed）于2018年1—2月针对韦梅尔丁厄北部（Wemeldinge Noord）的一处规划区域，采用勘探钻孔方式开展了考古室内研究与勘探性田野调查。该街区存在内涝问题，为解决这一问题，将实施雨水分流、街道翻新以及将合流制下水道更换为分流制下水道的工程，施工路段涵盖斯托梅桑德路（Stormezandweg）、东斯海尔德街（Oosterscheldestraat）、瓦尔街（Walstraat）、泽街（Zeestraat）、三角洲街（Deltastraat）与斯努伊迪克街（Snoodijkstraat）。

基于现有地学、考古与历史资料，本次考古室内研究构建了针对性的考古预期模型。该规划区域坐落于昔日位于韦梅尔丁厄、卡佩尔与耶尔瑟克（Yerseke）之间的宽阔潮汐溪谷遗址之上，因此仅可预期发现早期中世纪、晚期中世纪与近代的遗存，且分布于瓦尔赫伦低沉积层（Laagpakket van Walcheren）的顶部及内部。针对规划区域内的早期与晚期中世纪遗存，尽管其位于已知遗址/定居点之外，但得益于溪脊的区位条件与配套的宜居环境，考古预期等级为中高；而近代遗存的预期等级则较低，原因是历史文献与古地图资料中均无该时期遗存的相关记录。本次勘探性田野调查共布设21个勘探钻孔（最大钻探深度4.00米，以现状地面为基准，即-mv），分布于规划区域内以验证所构建的预期模型。钻孔优先布置于现有下水道将被更换的街道区域，以掌握受扰动土层的分布情况，但由于线缆与管道的存在，钻孔布设受到一定限制，因此部分钻孔也设于街道外的绿地中。基于钻探结果，本次构建的考古预期模型得到了验证与修正。

钻探结果显示，规划区域内的地下土层以瓦尔赫伦低沉积层的层状沉积为主，该沉积源自区域内昔日的潮汐溪谷。所有钻孔在最大钻探深度范围内均揭露了昔日潮汐溪谷的层状沉积。在设于街道外绿地的钻孔中，该沉积层之上发现了含有近代考古遗存的非均质混合层，可判定为文化层（cultuurlaag）。该文化层直接覆于耕作层（bouwvoor）之下，埋深为距阿姆斯特丹国家高程基准（Normaal Amsterdams Peil，简称NAP）1.10至0.63米（即现状地面下0.10至0.50米）。该层为古老的农田耕作层，推测曾以废弃物作为肥料，以改良贫瘠的沙质土壤。在未受人为扰动的区域，该耕作层遍布整个规划区域。在规划区域以南300至500米的早期钻探工作中，曾发现类似地层。结合本次揭露的遗存迹象，该地层年代为近代，可能属于晚期中世纪。

在设于街道内的钻孔（钻孔1、2、3、5、8、12、13、15、16及18至21）中，从路面至现状地面下0.50至0.85米的深度范围内均发现了人为扰动层，该扰动由路缘石铺设作业与下方的管道沟槽施工造成。由于现有下水道位置存在各类管线，无法在此处进行钻探，但该区域的土层扰动程度将更深，源于下水道的铺设施工。

原本针对瓦尔赫伦低沉积层的早期中世纪遗存的中高预期等级，可修正为低等级——目前尚无证据表明该时期的遗存直接赋存于潮汐溪沉积层之上。晚期中世纪与近代遗存的考古预期等级均为低。尽管本次揭露的混合层可被视为文化层，但该层实为历史时期土地利用的产物：通过添加废弃物等方式对潮汐溪沉积层顶部的沙质土层进行改良，以提升土壤肥力。

结合街道区域已存在的0.50至0.85米深度的扰动土层、现有下水道区域更深的土层扰动，以及仅存的低考古遗存预期等级，本次下水道更换工程的开挖作业扰动遗址的概率极低。