KIBERTOVLAMACHILIK JINOYATLARINING TASNIFI VA JAVOBGARLIK BELGILASHNING IJTIMOIY-HUQUQIY ZARURIYATI

Ushbu maqolada kibertovlamachilik jinoyatlarining tasnifi hamda bunday qilmishlarga nisbatan jinoiy javobgarlik belgilashning ijtimoiy-huquqiy zaruriyati tahlil qilinadi. Tadqiqotda kibertovlamachilikning ransomware, shaxsiy ma’lumotlar orqali shantaj, akkauntni egallab olish, kriptoaktivlar orqali to‘lov talab qilish, tashkilotlarning axborot tizimlarini bloklash va raqamli obro‘ga bosim o‘tkazish kabi shakllari alohida ko‘rib chiqiladi. Maqolada O‘zbekiston Respublikasi jinoyat qonunchiligi, jinoyat-protsessual normalar, kiberxavfsizlikka oid milliy qonunchilik, xalqaro hujjatlar va xorijiy davlatlar tajribasi asosida kibertovlamachilikning ijtimoiy xavflilik darajasi ochib beriladi. Mualliflik pozitsiyasi sifatida kibertovlamachilikni faqat mulkka qarshi jinoyat sifatida emas, balki axborot xavfsizligi, shaxsiy hayot daxlsizligi, raqamli iqtisodiyot va jamiyatning raqamli muhitga bo‘lgan ishonchiga zarar yetkazuvchi kompleks jinoyat-huquqiy hodisa sifatida baholash taklif qilinadi.本文对网络诈骗犯罪的类型，以及追究此类行为刑事责任的社会与法律必要性展开分析。本研究将逐一探讨网络诈骗的各类表现形式，包括勒索软件（ransomware）攻击、以个人信息实施敲诈勒索、账户盗用、通过加密资产索要付款、封锁组织信息系统以及诋毁数字声誉等。本文基于乌兹别克斯坦共和国刑事立法、刑事诉讼规范、网络安全领域国内立法、国际相关文件及外国司法实践，阐明了网络诈骗的社会危害性程度。本文主张，不应仅将网络诈骗视作针对国家的犯罪，而应将其认定为一种会损害信息安全、个人隐私权益、数字经济以及公众对数字环境信任的复合型犯罪法律事件。