การศึกษาจุดพักรถเพื่อลดอุบัติเหตุเนื่องจากความเหนื่อยล้าของผู้ขับขี่ หรือการจอดรถบนไหล่ทาง

สาเหตุการเกิดอุบัติเหตุบนท้องถนนมีปัจจัยส่วนหนึ่งมาจากความเมื่อยล้าและอ่อนเพลียของผู้ขับขี่ของประชาชนที่สัญจรทั่วไปหรือในภาคการขนส่งสินค้า เพื่อยกระดับความปลอดภัย ต่อประชาชนผู้ใช้ทาง กรมทางหลวงได้ดำเนินการก่อสร้างจุดพักรถ (Rest Stop) เพื่อลดอุบัติเหตุ จากสาเหตุดังกล่าว นอกจากนี้ยังช่วยลดปัญหาการจอดรถบนไหล่ทางของรถบรรทุกซึ่งมักเป็น ส่วนหนึ่งของต้นเหตุที่ก่อให้เกิดอุบัติเหตุในลักษณะการชนท้ายในบริเวณไหล่ทางของยวดยานประเภทอื่นที่สัญจร จุดพักรถที่กรมทางหลวงจัดเตรียมบริการประกอบด้วย จุดพักรถที่มีขนาดเล็ก ขนาดกลาง และขนาดใหญ่ ซึ่งทั้ง 3 ขนาดดังกล่าวได้มีการพิจารณารูปแบบและแผนการก่อสร้าง ไว้แล้ว อย่างไรก็ดีจุดพักรถดังกล่าวอาจไม่พอเพียงหรืออยู่ห่างไกล การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาและพัฒนาจุดพักรถขนาดเล็กพิเศษเพื่อตอบสนองในพื้นที่ที่ควรมีจุดพักรถ แต่ว่ามีพื้นที่จำกัดหรือมีปัจจัยที่มีผลต่อการก่อสร้างโครงการจุดพักรถ หรือไม่เข้าข่ายเกณฑ์จุดพักรถในขนาดที่มีอยู่ งานวิจัยนี้ได้นำข้อมูลอุบัติเหตุ ปริมาณยวดยาน (VKT/ระยะทาง) ตำแหน่งจุดพักรถ ที่มีอยู่ในปัจจุบันในพื้นที่ศึกษา มาวิเคราะห์เพื่อกำหนดแนวทางในการวางตำแหน่งจุดพักรถขนาดเล็กพิเศษนี้ ซึ่งสรุปว่าในเส้นทางที่ค่าปริมาณยวดยานสูงกว่าค่าเฉลี่ย (Mean) ควรกำหนดให้มี ลักษณะกลุ่มจุดพักรถขนาดเล็กพิเศษเป็นระยะ ๆ ซึ่งแต่ละกลุ่มมีความห่างกันประมาณ 10 - 30 กิโลเมตร โดยเสนอให้เป็นการจัดเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 3 แห่ง แต่ละแห่งห่างกันประมาณ 1 กิโลเมตร โดย 1 แห่ง สามารถจอดรถบรรทุกได้อย่างน้อย 2 คัน เพื่อให้มีเนื้อที่จอดที่พอเพียงและ ลดความเสี่ยงหากขับขี่เลยจุดจอดแห่งแรกไป ในกรณีค่าปริมาณยวดยาน เท่ากับหรือต่ำกว่า ค่าเฉลี่ย (Mean) ควรกำหนดให้เหลือกลุ่มละ 2 แห่ง แต่ละแห่งห่างกัน 1 กิโลเมตร สำหรับพื้นที่ศึกษาบนทางหลวงหมายเลข 35 (พระราม 2) ปรากฏถึงความเสี่ยงต่อการชนท้ายสูงกว่าพื้นที่อื่น ๆ จึงเสนอให้มีจุดจอดรถขนาดเล็กพิเศษเพิ่มเป็น 4 แห่งต่อกลุ่มกระจายในช่วงระหว่าง กม. 33-36 ในฝั่งขาเข้า (ห่างกันประมาณ 1 กิโลเมตรต่อแห่ง) เพื่อเพิ่มความปลอดภัยและลดความเสี่ยงจากการเกิดอุบัติเหตุ การพัฒนาจุดพักรถขนาดเล็กพิเศษนี้นอกจากจะมีความประหยัดในค่าก่อสร้างแล้ว ยังเป็นทางเลือกที่มีประสิทธิภาพ ในการแก้ไขสถานการณ์ดังกล่าวและช่วยให้สามารถสร้างจุดพักรถบนโครงข่ายทางหลวงในระดับพื้นที่กระจายตัวได้มากขึ้น และลดความเสี่ยงจากการเกิดอุบัติเหตุการจอดรถบรรทุกบริเวณไหล่ทาง ในอนาคต

道路交通事故的诱因之一，为普通出行民众或货运驾驶员的驾驶疲劳与倦怠。为提升道路使用者的安全水平，公路局已建设休息区（Rest Stop）以减少此类事故的发生，同时可解决货运车辆违规在路肩停车的问题——此类停车常为引发其他通行车辆在路肩区域发生追尾事故的诱因之一。公路局目前提供的休息区服务分为小型、中型与大型三类，三类休息区的建设方案与设计形式均已完成规划，但此类休息区或存在覆盖不足、选址过远的问题。本研究旨在研发特殊小型休息区，以适配那些亟需设置休息区，但受空间限制、存在建设约束，或不符合现有休息区建设标准的区域。本研究通过分析研究区域内现有交通事故数据、车辆行驶量（VKT，Vehicle Kilometers Traveled）与现有休息区位置，以确定特殊小型休息区的布局方案。研究结论显示：对于车辆行驶量高于平均值（Mean）的路段，应设置特殊小型休息区集群，集群间距约10~30公里；每个集群设置3处休息区，单处休息区间距约1公里，每处至少可停放2辆货运车辆，以保障充足的停车空间，并降低驾驶员错过首处休息区的风险。对于车辆行驶量等于或低于平均值（Mean）的路段，每个集群设置2处休息区，单处间距为1公里。针对35号公路（拉玛二路）的研究区域，其追尾事故风险显著高于其他区域，因此建议在该路段上行方向的33~36公里区间内，增设4处特殊小型休息区（单处间距约1公里），以提升道路安全水平、降低事故风险。此类特殊小型休息区的研发，不仅可降低建设成本，更是解决上述问题的高效方案，能够提升公路网络内休息区的区域覆盖密度，并降低未来货运车辆在路肩停车引发交通事故的风险。