Plangebied Wilhelminastraat e.o. te Ouderkerk aan den IJssel, gemeente Krimpenerwaard; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)

<p>In opdracht van Ingenieursbureau Krimpenerwaard heeft RAAP in februari 2021 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Wilhelminastraat e.o. te Ouderkerk aan den IJssel in de gemeente Krimpenerwaard. Het onderzoek vond plaats in het kader van de aanvraag van een omgevingsvergunning.</p><p>Op basis van het bureauonderzoek geldt voor archeologische resten tot en met de late middeleeuwen, op basis van de natte en moerasachtige omstandigheden in het plangebied vanaf het begin van het Holoceen tot en met de late middeleeuwen een lage archeologische verwachting. Op basis van het historisch kaartmateriaal blijkt dat er in de nieuwe tijd geen bewoning in het plangebied heeft plaatsgevonden. Wel zijn op de luchtfoto’s uit 1945 loopgraven te zien uit de Tweede Wereldoorlog . Zodoende geldt voor archeologische resten van loopgraven uit deze periode een hoge verwachting. Dergelijke vindplaatsen zijn over het algemeen langgerekt en relatief smal in omvang en kenmerken<br>zich door tekenen van (diepe) vergraving van de bodem, met mogelijke vondsten van bijvoorbeeld (metalen) afval.</p><p>In het plangebied is het kom-veenlandschap nog intact aanwezig onder het bouwzand van de woonwijk. Plaatselijk is het diep verstoord, met name in de Dekkerstraat en rondom de bomen bij boringen 1 en 6. In boringen en 8 (Marijkestraat en Margietstraat) is mogelijk de loopgraaf aangetroffen die verwacht werd op basis van de luchtfoto uit 1945. Op deze twee locaties is mogelijke het tracé van de loopgraaf nog aanwezig in de ondergrond. Op basis van omringende boringen (boringen 3 t/m 5 en 7) is het oude maaiveld in dit deel niet of nauwelijks verstoord. Op deze deellocaties is er een grote trefkans op gedempte loopgraven. De hoge verwachting voor loopgraven en geschutstellingen kan daarom gehandhaafd blijven. De top van de gedempte loopgraven kan worden verwacht vanaf circa 0,95 m –mv (2,8 m –NAP; boring 2).</p><p>Voor de intacte top van de komklei-afzettingen onder het bouwzand zijn nog archeologische resten uit de late middeleeuwen - nieuwe tijd mogelijk die te maken hebben met het gebruik van weideland. De lage verwachting voor archeologische resten tot en met de late middeleeuwen kan gehandhaafd blijven.</p><p>Voor de rest van het plangebied geldt een lage trefkans voor loopgraven of geschutstellingen. Op basis van de boringen 10 t/m 16 blijkt dat de ondergrond grotendeels diep verstoord is. In combinatie met de ligging van de kabels en leidingen in de Dekkerstraat, is de kans zeer klein dat archeologische resten verstoord worden door de werkzaamheden.</p><p>Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in delen van het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. In figuur 10 is aangegeven om welke delen van het plangebied het gaat. Voor deze twee deellocaties geldt een hoge verwachting op het aantreffen van een gedempte loopgraaf. Daarom wordt geadviseerd om de werkzaamheden in ieder geval in deze zones zodanig uit te voeren dat verstoring wordt voorkomen.</p><p>Dat kan door de nieuwe riolering uitsluitend in de bestaande rioleringssleuf te realiseren.</p>

受克鲁伊彭纳沃德工程事务所（Ingenieursbureau Krimpenerwaard）委托，RAAP于2021年2月针对荷兰克鲁伊彭纳沃德市奥尔德克安登艾瑟尔镇的威廉敏娜街及周边规划区域，开展了以文献考古调查（bureauonderzoek）与勘察性野外钻探调查（inventariserend veldonderzoek, verkennend booronderzoek）为形式的考古预调查。本次调查系为申领环境许可开展。

基于文献考古调查结果，结合规划区域自全新世（Holoceen）早期至中世纪晚期的潮湿沼泽环境条件，针对中世纪晚期及更早的考古遗存，本次调查给出低考古预期评级。结合历史地图资料可知，规划区域在近代无人类居住痕迹。但1945年的航空影像中可见第二次世界大战时期的散兵壕（loopgraven）遗迹。因此，针对该时期的散兵壕类考古遗存，本次调查给出高考古预期评级。此类发现点通常呈长条状，规模相对狭小，其特征为存在（深层）土壤挖掘痕迹，且可能伴生（金属）废弃物类遗物。

规划区域内的洼地泥炭景观在住宅区建筑砂层下仍保存完整。局部区域已遭严重扰动，尤以德克斯特拉大街区域及1号、6号钻探孔（boring）周边的林木区域为甚。在8号钻探孔（位于玛丽克街与玛吉特街）中，疑似发现了依据1945年航空影像预判的散兵壕遗迹。在该两处点位，散兵壕的地下走向大概率仍有留存。结合周边钻探孔（3号至5号及7号）的检测结果，该区域的原始地面（oude maaiveld）未受明显扰动。在这些子区域中，填埋散兵壕（gedempte loopgraven）的发现概率较高。因此，针对散兵壕与炮兵阵地（geschutstellingen）的高考古预期评级可予以维持。填埋散兵壕的顶部标高预计约为0.95米（相对于实测地面标高，即阿姆斯特丹基准面（Normaal Amsterdams Peil, NAP）2.8米；2号钻探孔数据）。

对于建筑砂层下保存完整的洼地黏土层沉积区域，仍有可能发现中世纪晚期至近代的考古遗存，该类遗存多与牧场使用活动相关。针对中世纪晚期及更早的考古遗存的低考古预期评级可予以维持。

规划区域其余区域的散兵壕或炮兵阵地发现概率较低。结合10号至16号钻探孔的检测结果，该区域地下土层已大部遭受严重扰动。结合德克斯特拉大街区域的管线铺设情况，施工活动对考古遗存造成扰动的概率极低。

基于本次调查结果，规划区域的部分子区域内的（疑似）考古遗存或将受到拟实施的土方作业（bodemingrepen）的威胁。图10已标注受影响的具体子区域。该两处子区域的填埋散兵壕发现概率较高。因此，建议至少在上述区域内采取合理施工方式，避免对地下遗存造成扰动。

具体可通过仅在现有排水沟槽（rioleringssleuf）内铺设新建排水管线的方式实现。