Transect-rapport 1606: Een archeologisch inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. Prinsenbeek, Overveldsestraat 5, gemeente Breda (NB).

<p>In januari 2018 is een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in een plangebied ten noordwesten van Prinsenbeek. Het plangebied bevindt zich aan de Overveldsestraat 5. De aanleiding voor het onderzoek is de bouw van een nieuwe woning en de herstructurering van de tuin (waarbij o.a. een waterpartij en een oprit worden gerealiseerd). </p><p>In het kader van deze grondwerkzaamheden wordt afgeweken van de bouwregels zoals deze in het bestemmingsplan ‘Buitengebied Noord’ zijn beschreven (het te verstoren oppervlakte is groter dan 100 m²). Voor het plan is daarom een omgevingsvergunning aangevraagd. Voor het gebied waar de grondwerkzaamheden plaats zullen gaan vinden geldt archeologische onderzoeksplicht (het onderzoeksgebied). </p><p>Tot de randvoorwaarden die hier gesteld zijn, behoren onder meer het verantwoord omgaan met het archeologisch erfgoed in de gemeente en het behoud (al dan niet in situ) van behoudenswaardige archeologie conform de Monumentenwet 1988 waarin besloten ligt de Wet op de Archeologische Monumentenzorg 2007 (WAMz) en ‘Erfgoed in context. ErfgoedVisie Breda 2008-2015’. </p><p>Op basis van de landschappelijke ligging, de waarschijnlijke aanwezigheid van een plaggendek en de historische ontwikkeling van het plangebied en haar omgeving is een hoge verwachting voor de periode Laat-Paleolithicum – Nieuwe tijd geformuleerd tijdens het vooronderzoek (Hakvoort & Kerkhoven 2018). Specifiek voor de Late Middeleeuwen – Nieuwe tijd geldt een hoge verwachting omdat het plangebied deels een oude boerderij omvat. </p><p>Resultaten<br>Tijdens het gravend onderzoek zijn de verwachte restanten van de historische boerderij aangetroffen. <br>De aangetroffen sporen hangen samen met de agrarische ontwikkeling van het gebied vanaf 1650, toen de ontginningen begonnen. Vanaf dat moment heeft zich een oud bouwlanddek ontwikkeld. In de 19e eeuw bevond zich in ieder geval ook een boerderij binnen het plangebied, die mogelijk al een vroegere datering kent. Hiervan zijn verschillende paalsporen aangetroffen. De overige sporen relateren aan erf inrichting, grondverbetering of zandwinning. Het vondstmateriaal is te dateren tussen de Midden en Late Nieuwe tijd.</p>

2018年1月，考古试掘（archaeological test excavation）工作在普林森贝克西北部的规划区域内开展，该区域位于奥弗维尔兹街5号。本次考古工作的缘起为新建住宅及庭院改造工程，其中将修建一处水体及一条车道。
鉴于本次土方作业的扰动面积超过100平方米，突破了《“北部乡村地区”土地用途规划》中规定的建设规范，故已就该项目申请环境许可。本次土方作业所在区域需履行考古调查义务，该区域即为本次考古调查范围。
本次工作设定的前置条件包括：妥善处理本市范围内的考古遗产，严格遵循《1988年古迹法》（其中纳入《2007年考古古迹保护法（WAMz）》）以及《文脉中的遗产：布雷达2008-2015年遗产愿景》的要求，对具有保护价值的考古遗存实施原位（in situ）或异位保护。
根据场地的地理区位、推测存在的耕作堆积层，以及规划区域及其周边的历史发展脉络，前期调查（Hakvoort与Kerkhoven，2018）认为，该区域在旧石器时代晚期至近现代均有较高的考古遗存出现概率；其中中世纪晚期至近现代阶段的遗存概率尤高，因规划区域内部分区域曾为旧农场遗址。
发掘结果
本次发掘调查发现了预期中的历史农场遗迹。
出土遗迹可追溯至1650年起该区域的农业开发进程：彼时该区域开始垦殖，逐步形成了古老的耕作层。19世纪时，规划区域内至少存在一处农场，其年代或可更早，目前已发现多处柱洞遗迹。其余遗迹则与场地营造、土壤改良或采砂作业相关。出土遗物的年代可判定为中古后期至近现代。