Scharloo 5-8, Brielle

<p>In opdracht van Het Gecroonde Hart zijn in juli 2018 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd in verband met de geplande (her)ontwikkeling van het plangebied aan het Scharloo 5-8 in Brielle, gemeente Brielle.<br>Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied geologisch ligt op afzettingen die horen bij een kreek die de Goote werd genoemd. Brielle is in de Late Middeleeuwen ontstaan aan deze kreek, maar op basis van kaartmateriaal uit de 16e eeuw lag het plangebied op een eiland tussen twee lopen van de kreek. De natuurlijke bodemlagen in het plangebied bestaan daarom waarschijnlijk uit zandige kleilagen die zijn afgezet door, in of naast deze kreeklopen en het is waarschijnlijk dat door het verplaatsen van de kreeklopen de oudere laagpakketten van Wormer en Hollandveen zijn geërodeerd en de archeologische resten daarmee verdwenen. Tot de 16e eeuw lag het plangebied daarmee in een dynamisch landschap dat regelmatig overstroomde en vrijwel zeker alleen extensief door de mens werd gebruikt (als hooiland of weiland). Op kaartmateriaal uit de 16e eeuw ligt een deel van het plangebied in het water en in het westelijk deel is iets getekend dat wellicht een constructie voor het laden en lossen van schepen moet voorstellen. Eind 16e eeuw worden nieuwe vestingwerken opgetrokken en komt het plangebied te liggen binnen de vesting. Daarbij is de bodem in het plangebied waarschijnlijk opgehoogd om minder last te hebben van overstromingen. Deze ophooglaag heeft waarschijnlijk een dikte van ongeveer 2,5 m (op basis van booronderzoek aan het Slagveld) waardoor wordt verklaard dat het maaiveld in het plangebied 2,5 m hoger ligt dan het landschap buiten de stad. Al op kaartmateriaal uit 1649 is het plangebied bebouwd en uit later kaartmateriaal blijkt dat het plangebied waarschijnlijk permanent bebouwd is geweest. Waarschijnlijk hebben er verschillende gebouwen gestaan gedurende de eeuwen en komen dus verschillende funderingen voor in de bodem. De gebouwen van huisnummers 7 en 8 zijn net gesloopt maar slechts tot vloerniveau.<br>Het plangebied heeft een hoge archeologische verwachting voor waarden uit de Nieuwe tijd, specifiek uit de periode 16e tot 20e eeuw. Voor alle eerdere periodes geldt een zeer lage archeologische verwachting. in het plangebied mogelijk resten worden verwacht die te maken hebben met bewoning en wel in de vorm van funderingen, water- en beerputten, afvalkuilen, rioolsystemen en dergelijke.<br>Daarnaast kunnen de vondsten bestaan uit resten van bouwmaterialen, aardewerk, metaal, glas, bot, leer en dergelijke. Deze resten zullen aanwezig zijn direct onder het vloerniveau en mogelijk reiken tot een diepte van 2,5 m -mv waar resten kunnen voorkomen uit de 16e eeuw onder de ophooglagen. Het kan hierbij gaan om greppels en sloten van de percelering of een kadeconstructie of misschien de funderingen van een laad- en losconstructie of iets dergelijks.<br>Het veldonderzoek heeft de specifieke archeologische verwachting van het bureauonderzoek grotendeels bevestigd. De archeologische verwachting blijkt echter in twee delen uiteen te vallen.<br>Bovenin de bodem (vanaf het maaiveld tot ongeveer 1,2 m diep) komen zeker archeologische resten voor uit de 17e eeuw en later, terwijl er op een grotere diepte in de bodem (tussen 1,8 en 3,2 m -mv) nog een pakket is met een hoge archeologische verwachting, maar dan met resten uit de Late Middeleeuwen tot aan de 17e eeuw.<br>Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek adviseert IDDS Archeologie om vervolgonderzoek uit te laten voeren. Het soort vervolgonderzoek is afhankelijk van de exacte ingrepen in het plangebied. Op dit moment is nog niet duidelijk of voorafgaand aan de nieuwbouw nog bodemsaneringen moeten plaatsvinden en wat de omvang van deze saneringen zou zijn. Bij een bodemsanering zou een archeologische opgraving (variant begeleiding) de beste oplossing zijn. In dit verband is een goede samenwerking tussen de opgraving en de sanering noodzakelijk met duidelijke afspraken over graafsnelheid, veiligheid en de afvoer van grond. Indien er geen bodemsaneringen nodig zijn dan is een archeologische opgraving van de nieuwbouwdelen de meest voor de hand liggende oplossing. Proefsleuvenonderzoek is voor de 17e-eeuwse funderingen aan het maaiveld niet noodzakelijk omdat deze archeologische waarden al zijn waargenomen en door een senior archeoloog al is bepaald dat deze archeologische resten een hoge archeologische waarde vertegenwoordigen.<br>Indien de plannen echter wijzigen en binnen het plangebied dieper gegraven gaat worden dan 1,8 m - mv (0,8 m NAP) dan kan een proefsleuvenonderzoek wel raadzaam zijn voor het dieper gelegen archeologische niveau. Dit niveau heeft namelijk wel een hoge archeologische verwachting maar het is onduidelijk of en wat voor archeologische resten op dit niveau voorkomen binnen het plangebied.</p>

2018年7月，受加冕之心（Het Gecroonde Hart）委托，针对布里勒（Brielle）市施拉洛街（Scharloo）5-8号地块的规划（再）开发项目，开展了考古室内研究与勘探阶段记录性田野调查（Inventariserend Veldonderzoek，缩写IVO）。

室内考古研究结果显示，该地块的地质层位隶属于被称为“古特河（Goote）”的古河道沉积体系。布里勒城镇始建于中世纪晚期，依托该古河道发展；但根据16世纪的地图资料显示，本次调查地块当时坐落于古河道两条分流之间的沙洲之上。据此推测，调查地块内的天然土层大概率为古河道内部、旁侧沉积的砂质黏土层；古河道改道后，沃尔默层（Wormer）与荷兰泥炭层（Hollandveen）等较早的地层序列被侵蚀，相关考古遗存也随之消失。直至16世纪，该地块始终处于动态泛滥的自然景观中，几乎仅被人类进行粗放型利用（如作为干草牧场或放牧草场）。

16世纪的地图显示，地块部分区域当时处于水面之下，其西部区域绘有疑似船舶装卸码头的设施。16世纪末，当地开始修筑新式防御工事，本次调查地块被纳入防御范围之内；为降低洪涝灾害影响，地块内的土层大概率被进行了抬填作业。根据斯拉赫菲尔德（Slagveld）的钻孔勘探结果，该抬填土层厚度约为2.5米，这也解释了为何调查地块内的地面标高较城外区域高出2.5米。早在1649年的地图中，该地块就已出现建筑；后续地图资料进一步证实，该地块长期处于永久建筑覆盖状态。数百年间，地块上先后建造过多栋建筑，因此地下可能留存有不同时期的建筑基址。本次调查涉及的7号与8号建筑刚完成拆除，但仅拆除至地面层标高。

该地块对16至20世纪的近代考古遗存具有极高的保存潜力；而更早时期的遗存则几乎不存在保存可能性。地块内大概率留存有与人类居住相关的遗存，包括建筑基址、水井、窖井、垃圾坑、排水系统等。此外，调查区域还可能出土建筑构件残件、陶器、金属器、玻璃器、动物骨骼、皮革制品等遗存。这些遗存大概率分布在地面层下方，最深可至荷兰阿姆斯特丹基准面（Normaal Amsterdams Peil，缩写NAP）下2.5米，抬填土层之下即可发现16世纪的相关遗存。此类遗存可能包括地块边界划分形成的沟壕与水渠、岸堤结构，或是装卸设施的基址等类似遗存。

本次田野调查基本证实了室内考古研究得出的考古遗存潜力判断，但同时将潜在遗存划分为两个分布层位。浅层土层（从地面标高至约1.2米深度）中确定存在17世纪及更晚时期的考古遗存；而在更深的土层中（NAP下1.8米至3.2米），还存在另一处具有高考古潜力的层位，其遗存年代覆盖中世纪晚期至17世纪。

基于本次记录性田野调查的结果，IDDS考古（IDDS Archeologie）建议开展后续考古工作，具体工作类型取决于地块内的实际施工方案。目前尚无法明确，新建工程开展前是否需要进行土壤修复作业，以及该作业的具体规模。若开展土壤修复作业，考古发掘（配套监测模式）将为最优方案。在此场景下，考古发掘与土壤修复作业需密切配合，并就发掘进度、施工安全、土方外运等事宜达成明确协议。若无需开展土壤修复，则针对新建工程区域开展考古发掘为最合理的解决方案。针对地面层的17世纪建筑基址，无需进行探沟勘探：该类考古遗存已被实地识别，且经资深考古学家判定，其具有极高的考古价值。

但若施工方案发生变更，需在地块内开挖深度超过NAP下1.8米（即地面标高0.8米 NAP）的基坑，则针对深层考古层位开展探沟勘探将具有必要性。该深层层位虽具备较高考古潜力，但目前无法明确该层位内是否存在遗存，以及遗存的具体类型。