Bureauonderzoek en Karterend Booronderzoek Archeologie Plangebied Blauwgeerstraat/Lindeboomweg te Harreveld Gemeente Oost Gelre

Hamaland Advies heeft in opdracht van Stefanie Vrieze Project&Proces (SVPP) namens CPO De Bond een bureauonderzoek en een karterend booronderzoek uitgevoerd voor de geplande ontwikkeling van enkele bouwkavels op de hoek van de Blauwgeerstraat en de Lindeboomweg in Harreveld, gemeente Oost Gelre. Het betreft de wijziging van het bestemmingsplan. Het plangebied betreft een voormalig bedrijfsterrein van For Farmers en heeft een oppervlakte van ca. 2.750m². Omdat het gebied een hoge archeologische waarde (cat. 6) heeft op de archeologische beleidskaart van gemeente Oost Gelre, dient aangetoond te worden dat met de geplande bodemingrepen geen archeologische waarden verloren gaan. Archeologisch onderzoek is verplicht bij bodemingrepen groter dan 250 m² en dieper dan 40 cm-mv. (Nieuwe Afwegingskader voor archeologiebeleid in de Regio Achterhoek’. Willemse, N.W. & M.H.J.M. Kocken 2012 (RAAP-rapport 2501). Het plangebied dient door de overschrijding van de vrijstellingsgrens voorafgaand aan de vergunningverlening c.q. bestemmingsplanwijziging in het kader van de Wet op de archeologische monumentenzorg (Wamz), te worden onderzocht. Het uitgevoerde onderzoek bestaat uit een KNA conform bureauonderzoek dat aangevuld is inventariserend veldonderzoek (karterende fase).ConclusieHet bureauonderzoek toonde aan dat er zich mogelijk archeologische waarden in het plangebied zouden kunnen bevinden vanaf de Prehistorie. Er is kans op verstoring door de agrarische werkzaamheden, de aanleg van het bedrijfsterrein en een grote kans op verstoring door de de bouw van de aanwezige opstallen tot op het dekzand. De aanwezigheid van het eerddek (>50cm) kan behoudens funderingen, bij minder diepe ingrepen, een beschermend effect hebben gehad op de archeologische bodemschatten. Daarom is aansluitend een inventariserend veldonderzoek uitgevoerd in de vorm van een karterend booronderzoek. Uit de resultaten van het booronderzoek blijkt dat de oorspronkelijke bodemopbouw nog intact is.Kenmerkend voor het plangebied is het dikke ophogingspakket met subrecent opgebrachte sterk puinhoudende lagen. Dit pakket is in alle boringen aangetroffen. De dikte van dit pakket varieert van 55 cm (boring 5) tot 105 cm (boring 1). Daaronder bevindt zich de oorspronkelijke bodemopbouw bestaande uit de oorspronkelijke bouwvoor, een eerdlaag (plaggendek) en daaronder dekzand. De oorspronkelijke bouwvoor is gemiddeld 30 cm dik. De oorspronkelijke eerdlaag varieert in dikte van 35 tot 40 cm en gaat overal vrij scherp over in het onderliggende dekzandpakket. Een uitzondering vormt boring 4. Hier is onder de eerdlaag op een diepte tussen 150 cm-mv en 175 cm-mv een inspoelingshorizont (podzol B) aangetroffen. Hieruit is te herleiden dat in het plangebied van oorsprong een laarpodzol voorkwam. Boring 3 is voortijdig gestuit op een diepte van 80 cm-mv op een betonnen buis (afvoer). De top van het dekzand is aangetroffen op dieptes variërend van 115 cm-mv (boring 7) tot 195 cm-mv (boring 6).SelectieadviesDe waarnemingen uit het booronderzoek komen overeen met het bureauonderzoek. Het volgens de bodemkaart te verwachten bodemtype (hoge zwarte eerdgronden) is daadwerkelijk aangetroffen. De hoge archeologische verwachting volgens de beleidskaart van gemeente Oost Gelre wordt echter niet bevestigd door het archeologisch onderzoek. Hoewel in boring 6 in de eerdlaag een bewerkte vuurstenen kling (biface) is aangetroffen uit het Laat Mesolithicum of Vroeg Neolithicum, is deze vondst niet representatief voor de bewoningsgeschiedenis van de onderzoekslocatie. De vondst kan met bemesting in de Nieuwe Tijd zijn opgebracht en afkomstig zijn van elders. Vanwege het ontbreken van cultuurlagen, bewoningslagen en relevante archeologische indicatoren (in situ) zien wij geen aanleiding om een vervolgonderzoek uit te laten voeren.VoorbehoudBovenstaand advies vormt een zogenaamd selectieadvies. Met nadruk wijst Hamaland Advies erop dat dit selectieadvies nog niet betekent dat reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek zullen namelijk eerst moeten worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Oost Gelre), die vervolgens een selectiebesluit neemt. Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen.Het selectieadvies zal ter toetsing worden voorgelegd aan de opdrachtgever, het bevoegd gezag (dhr. P. Ballast) en diens adviseur (drs. M. Kocken, Regionaal Archeoloog van de Omgevingsdienst Achterhoek (ODA). Op grond van de onderzoeksresultaten zal bepaald worden of nader onderzoek (proefsleuvenonderzoek) noodzakelijk is of niet.SelectiebesluitHet conceptrapport en het selectieadvies zijn op 10 maart 2015 beoordeeld door de regioarcheoloog van de Omgevingsdienst Achterhoek, drs. M. Kocken. De onderzoeksresultaten en het selectieadvies worden onderschreven. Op basis van de resultaten van het archeologisch vooronderzoek wordt in het plangebied geen archeologische vindplaats verwacht. Er wordt derhalve geen vervolgonderzoek geadviseerd.Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Oost Gelre (dhr. P. Ballast) hiervan per direct in kennis te stellen.

Hamaland咨询公司受Stefanie Vrieze项目与流程事务所（SVPP）委托，代表CPO De Bond，为荷兰东海尔雷（Oost Gelre）自治市哈勒维德（Harreveld）区域内布劳维格街（Blauwgeerstraat）与林德博姆路（Lindeboomweg）转角处的数个建筑开发地块，开展了桌面考古调查（bureauonderzoek）与踏勘钻探调查（karterend booronderzoek）。本次工作针对土地用途规划（bestemmingsplan）的变更事项。

规划地块原为For Farmers公司的旧厂区，占地面积约2750平方米。由于该区域在东海尔雷自治市的考古政策地图中被评定为极高考古价值等级（类别6），需证明拟实施的土体扰动作业不会造成考古价值损失。根据《阿赫特霍克地区考古政策豁免新框架》（*Nieuwe Afwegingskader voor archeologiebeleid in de Regio Achterhoek*，Willemse, N.W. & M.H.J.M. Kocken 2012，RAAP报告2501），当土体扰动面积超过250平方米且深度超过40厘米（以自然地面maaiveld, mv为基准）时，需强制开展考古调查。依据《考古遗产保护法》（Wet op de archeologische monumentenzorg, Wamz），在获取许可或变更土地用途规划前，因超出豁免阈值，需对规划地块开展考古调查。

本次调查由符合规范的桌面考古调查，以及补充性踏勘野外调查（勘定阶段）组成。

## 结论
桌面考古调查结果显示，规划地块内自史前时期起便可能存在考古遗存。农业生产活动、厂区建设以及现有建筑的施工（直至冰碛层dekzand）均可能对遗存造成破坏。地表耕作层（厚度大于50厘米）除建筑地基区域外，在较浅的施工作业中可能对考古土壤遗存起到保护作用。因此，后续开展了以勘定钻探调查形式实施的踏勘性野外调查。

钻探调查结果显示，原始土壤剖面仍保持完整。规划地块的典型特征为一套较厚的近代人工堆积层，内含大量建筑垃圾。该堆积层在所有钻探孔中均被发现，厚度介于55厘米（钻孔5）至105厘米（钻孔1）之间。其下为原始土壤剖面，包含原始耕作层、腐殖土层（plaggendek）以及下伏的冰碛层。原始耕作层平均厚度为30厘米，原始腐殖土层厚度介于35至40厘米之间，与下伏冰碛层界限清晰，仅钻孔4为例外：在该钻孔中，腐殖土层下方150厘米至175厘米（以自然地面为基准）深度处发现了一处淋溶沉积层（inspoelingshorizont），即灰化土B层（podzol B），由此可推断规划地块原生存在淋溶灰化土。钻孔3在钻进至80厘米（自然地面基准）深度时提前终孔，遭遇了混凝土排水管。冰碛层顶面埋深介于115厘米（钻孔7）至195厘米（钻孔6）之间。

## 筛选建议
本次钻探调查结果与桌面考古调查结论相符。根据土壤地图预期的土壤类型（高有机质黑土）已被实际钻探证实。但东海尔雷自治市政策地图中标记的极高考古预期，并未得到本次考古调查的印证。尽管在钻孔6的腐殖土层中发现了一件晚中石器时代或早新石器时代的加工燧石两面器（biface），但该发现并不代表研究区域的居住历史，其可能是近代施肥时被带入，且来源并非本地。鉴于未发现文化层、居住层以及相关原位考古标识物，本机构认为无必要开展后续调查。

## 备注
本筛选建议属于"初步筛选建议"范畴。Hamaland咨询公司特此强调，本建议并不意味着可立即开展土体扰动作业或相关筹备工作。本次调查结果需首先由主管当局（东海尔雷自治市）进行审核，并由其作出正式筛选决定。本次调查严格遵循行业通用准则与方法开展，旨在降低规划地块内建筑施工过程中发现或破坏考古遗存的风险。本筛选建议将提交委托方、主管负责人（P. Ballast先生）及其顾问（M. Kocken博士，阿赫特霍克环境服务局Omgevingsdienst Achterhoek, ODA区域考古学家）进行审核。后续将根据调查结果确定是否需要开展进一步试槽调查（proefsleuvenonderzoek）。

## 筛选决定
2015年3月10日，阿赫特霍克环境服务局区域考古学家M. Kocken博士对本报告草案与筛选建议进行了评审，认可调查结果与筛选建议。基于本次考古预调查结果，规划地块内未发现考古遗址，因此无需开展后续调查。

在申请环境许可时，需始终履行法定申报义务（依据1988年《古迹法》第53条），以确保对偶然发现的遗存进行记录："任何人在非考古发掘过程中发现疑似文物（可移动或不可移动），应尽快向我们的部长报告"。该申报需向阿默斯福特的国家文化遗产局（Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed）提交。同时，建议立即将此事项告知东海尔雷自治市相关负责官员（P. Ballast先生）。