Rondom Den Bouw

<p>Hoewel het onderzoek een beperkt oppervlak besloeg, heeft het toch waardevolle informatie opgeleverd. Allereerst is aangetoond dat de bewoning uit de midden-ijzertijd, waar al tijdens het onderzoek in 2009 sporen en structuren van zijn gevonden, zich in ieder geval deels naar het westen heeft uitgestrekt. De spoordichtheid was echter beperkt zodat vooralsnog vermoed wordt dat de bijbehorende boerderij zich ergens ten noordoosten van het onderzochte gebied heeft bevonden. Naar het westen toe loopt het terrein fors omlaag in een natte depressie en in het zuiden van werkput 2 aan de Bevrijdingslaan zijn geen ijzertijdsporen en scherven meer aangetroffen. Een nog zuidelijker ligging is uitgesloten omdat tijdens de opgraving aan de Klaprooslaan in 2013 weliswaar prehistorische resten gevonden zijn maar deze waren met zekerheid enkele eeuwen jonger. Wellicht gaat het om een jongere fase van hetzelfde erf.</p><p>Ook voor de middeleeuwse bewoning is er sprake geweest van een belangrijke aanvulling. Op voorhand bestond de hoop dat het hoofdgebouw, behorende bij het in 2009 gevonden oostelijke deel van een 12e eeuws erf, zou worden aangetroffen. Iets noordwestelijker was in 2004 al een waterput uit 1101 van dit erf gevonden. Hoewel er in het noordelijke deel van de opgraving een cluster paalkuilen uit de volle middeleeuwen is gevonden, is het lastig om er de structuur van een boerderij in te herkennen. Daarvoor is de opgraving te smal en dat werd versterkt door de aanwezigheid van de oude rioolverstoring. De clustering van sporen maakt het wel waarschijnlijk dat we ons midden in een gebouwstructuur bevinden. De in de sporen aangetroffen scherven dateren uit de 12e eeuw en dat sluit goed aan bij de datering van het erf. De zuidelijke begrenzing van het erf is ook aangetoond. De westelijke begrenzing van het erf wordt gevormd door de laagte van de Verzetslaan. De resten van het 12e-eeuwse erf zullen dus nog tussen de Bevrijdngslaan en de opgraving van 2009 bevinden en onder de huispercelen aan de westzijde van de Bevrijdingslaan.</p><p>Ook zijn enkele laatmiddeleeuwse en jongere greppels gevonden. Voor een deel sluiten deze aan op eerder gevonden greppels. Het te reconstrueren greppelsysteem past deels in de perceleringsstructuur van het kadastrale minuutplan van 1832 en de aanleg van de oudste perceelsgreppels is terug te voeren op de 12e eeuw. Pas bij het bouwrijp maken van het gebied in de jaren vijftig van de 20ste eeuw verdween deze oude landinrichting definitief.</p><p>De enige vorm van bewoningsactiviteit ter plaatse na de 12e eeuw is een 19eeeuwse afvalkuil. Op de kadastrale minuut van 1832 en op jongere 19e-eeuwse kaarten is er geen bebouwing ter plaatse geweest. De kuil kan goed behoord hebben bij erf De Scheurkamp dat een aantal percelen op de onderzoekslocatie in gebruik had.</p><p>Tot slot kan in algemene zin geconcludeerd worden dat archeologisch onderzoek in het kader van rioolvervangingen wel degelijk zinvol is. In tegenstelling tot wat algemeen wordt gedacht is de bodemverstoring door oude riolen beperkt en is de archeologische potentie van een straatcunet groot. Zeker als de verkregen gegevens in te passen zijn in het kader van eerder onderzoek in de directe omgeving.</p>

尽管本次考古发掘覆盖区域有限，但仍获取了极具价值的考古信息。首先已证实，2009年发掘期间即已发现相关遗迹与建筑结构的中铁器时代定居点，其分布范围至少有一部分向西延展。但遗迹密度有限，因此目前推测对应的农舍位于发掘区域的东北部一带。区域西侧地势急剧下降，形成一片湿洼地；而在解放大道（Bevrijdingslaan）旁2号发掘探方的南部区域，未再发现铁器时代遗迹与陶片。可排除定居点更靠南的可能性：2013年在蔷薇大道（Klaprooslaan）开展的发掘中虽发现了史前遗迹，但经确认其年代要晚数个世纪。这或许属于同一处遗址的较晚阶段。

本次发掘还为中世纪定居点的研究提供了重要补充。此前学界曾期望找到2009年发现的12世纪遗址东部区域对应的主体建筑。早在2004年，该遗址的一口1101年的水井就已在其西北侧被发现。尽管在发掘区北部发现了一处中世纪盛期的柱洞群，但难以从中识别出农舍的建筑结构。原因在于本次发掘范围过窄，加之旧下水道扰动的影响，这一难度进一步加大。但遗迹的集群分布特征，让我们有较大把握认为正处于一处建筑结构的核心区域。遗迹中出土的陶片年代可追溯至12世纪，与该遗址的年代判定完全吻合。该遗址的南部边界已得到确认。该遗址的西界以抵抗大道（Verzetslaan）沿线的地势为界。因此，这座12世纪遗址的剩余部分应当位于解放大道与2009年发掘区之间，且处于解放大道西侧的住宅地块下方。

本次发掘还发现了数处中世纪晚期及更晚时期的沟壕。其中一部分与此前发现的沟壕相连。待复原的沟壕系统有一部分与1832年地籍详图中的地块划分结构相契合，而最早的地块沟壕的修建可追溯至12世纪。直到20世纪50年代该区域进行住宅开发时，这套古老的土地整治设施才彻底消失。

12世纪之后，该区域仅存的人类居住活动痕迹是一处19世纪的垃圾坑。1832年的地籍详图以及更晚的19世纪地图均显示此处无建筑分布。该垃圾坑大概率属于“德·舍尔坎普”（De Scheurkamp）遗址，该遗址曾在本次发掘区域内拥有多块地块。

最后可总结得出：以下水道更换工程为背景开展的考古发掘极具价值。与普遍认知不同的是，旧下水道对土层的扰动十分有限，而街道区域的考古潜力巨大。尤其是当获取的数据可与周边区域此前的考古研究成果相结合时，这一点尤为突出。